Jestem fanem VNMa. Zaznaczenie tego faktu jest istotne dla odbioru dalszej cz??ci tej recenzji. ?ledz?c bowiem to, co napisano na temat albumu „Etenszyn: Drimz Kamyn Tru” (czy zn?canie si? nad tym tytu?em jest w ogóle jeszcze na miejscu?), mo?na zauwa?y? dwie tendencje. Recenzje pisane s? albo przez fanów, którzy nawet nie sil? si? na obiektywizm, albo przez hejterów, którzy staraj? si? zachowa? jego pozory. Tekst poni?szy b?dzie si? na tym ponurym tle wyró?nia?. Recenzja ta jest bowiem napisana przez fana, który podchodzi do tematu obiektywnie. Bo jak inaczej usprawiedliwi? mój totalny zawód tym albumem i fakt, ?e wzbudzi? on we mnie tyle emocji, i? postanowi?em po raz pierwszy w ?yciu napisa? artyku? dotycz?cy polskiej p?yty?

Naprawd? jestem fanem VNMa. Odkry?em go co prawda do?? pó?no, bo gdzie? pod koniec 2010 roku, a wi??e si? to z oczywistym faktem, ?e na co dzie? po prostu nie s?ucham polskiego rapu, a tym bardziej tego, co wydawane jest w podziemiu. Zakocha?em si? jednak od pierwszego ods?uchania, gdy? kole? ten uto?samia (teraz co prawda zastanawiam si? nad dodaniem „?” do ostatniego wyrazu przed nawiasem), wszystko, czego oczekuj? od polskiego rapera. VNM ma charyzm?, któr? móg?by obdarowa? 10 innych MC’s przekonuj?cych mnie ju? od kilkunastu lat, ?e jest ci??ko i policj? nale?y jeba? (a i tak jeszcze troch? by mu zosta?o), dynamiczny, bezczelny flow, jaki spotka? mo?emy u kilku co najwy?ej jeszcze graczy w Polsce i przede wszystkim teksty oparte na grach s?ów, sk?adanych rymach oraz konceptach. Do perfekcji brakuje mu tylko lepszej dykcji, bo te kluchy w buzi, jak to okre?li? mój kolega, bywaj? momentami denerwuj?ce. Czym?e jest jednak taka wada w?ród innych raperów, którzy s? do?? mocno w Internecie propsowani, a po prostu sepleni??

No w?a?nie, zdecydowa?em si? na form? tera?niejsz?, ale tak naprawd? poprzedni akapit móg?bym napisa? w czasie przesz?ym. Z wszystkiego za co ceni?em VNMa zosta? ju? chyba tylko ten flow i pojedyncze koncepty. Zdaj? sobie spraw?, ?e po rewelacyjnym debiucie (mowa tu o oficjalnych wydawnictwach oczywi?cie) trudno jest nagra? drug? p?yt?, która spe?ni oczekiwania fanów. To nie jest jednak tak, ?e „Etenszyn: Drimz Kamyn Tru” (naprawd? jestem ciekaw genezy tego tytu?u) zostawi?o we mnie niedosyt. Album ten jest obni?eniem przez VNMa poziomu gdzie? o trzy klasy. Przecie? ten kole? potrafi? swego czasu zapoda? ca?? zwrotk? na potrójnym rymie, u?o?y? stroy-telling tak dobry, i? nie pomy?la?bym, ?e polski j?zyk stwarza takie mo?liwo?ci sk?adniowo-fonetyczne, czy dopierdzieli? punchem tak ostrym, ?e sam jeden zjada? ca?e dyskografie tych uliczników od siedmiu bole?ci. Ociera? si? raper co prawda czasem o kicz, jak w przypadku tego ziomka co si? wa??sa? jak by?y prezydent, czy metafor, które s? z?o?one jak ubrania wyprane przez mam? (to chyba jeszcze „Na szlaku po czek”), czy pope?nia? b??dy merytoryczne mówi?c o latach ?wietlnych w kontek?cie czasu; nie zmienia to jednak faktu, ?e „Niuskul Mixtape” i „De Nekst Best” jako ca?o?? robi?y wra?enie piorunuj?ce. Ka?da z nich przez dobrych klika tygodni go?ci?a w moim samochodowym odtwarzaczu, a taki „Kambek Jak D?ejzi” znam na pami?? od pocz?tku do ko?ca, a dodajmy, ?e ?aden chyba inny polski kawa?ek wydany po 2003 roku nie dost?pi? tego zaszczytu.

Drugi akapit napisany zosta? w formie tera?niejszej, gdy? mocno wierz?, ?e „Etenszyn: Drimz Kamyn Tru” (czy kto? naprawd? widz?c ten tytu? powiedzia? „yo, VNM, to jest dobre”?) to wypadek przy pracy. Jestem dodatkowo w stanie sobie t? wpadk? jako? wyt?umaczy?. VNM osi?gn?? du?y sukces, za bardzo uwierzy? w swoje mo?liwo?ci i fakt, ?e wszystko, co nawinie, jest przez fanów propsowane, gra? du?o koncertów, wi?c mo?e nie mia? czasu my?le? nad tekstami i pewnie zabi? troch? szarych komórek za spraw? alkoholu i innych u?ywek. Prawd? jest jednak, ?e pewno?? siebie i charyzma tak przeze mnie cenione, tutaj zadzia?a?y na niekorzy??. Dziwi? si? jednak tylko, ?e VNM nie ma osoby, która powiedzia?aby mu szczerze – „stary, spocz??e? na laurach, to jest s?abe”. A nawet je?li nie s?abe, to przynajmniej o po?ow? gorsze, ni? jego wcze?niejsze dokonania…(>>nast?pna strona)

7 czerwca 2011 raper Tech N9ne wydaje z wielk? pomp? album nr 13 w swojej dyskografii. Na „All 6′s and 7′s” zaprasza gwiazdy mainstreamu: Lil Wayne’a, T-Paina, Snoop Dogga, czy te? o 17 lat m?odszego od siebie B.o.B. Mimo to sprzeda? si?ga w pierwszym tygodniu… ponad 50 tysi?cy egzemplarzy. To oko?o 1/20 tego, co dwa miesi?ce pó?niej zbiera „Tha Carter IV”, gdzie wyst?p dzisiejszego g?ównego bohatera zostaje zredukowany do zwrotki w czym? nazwanym bardzo s?usznie „Interlude”. Nikt nie oczekuje jednak, by p?yty Strange Music rozchodzi?y si? w wi?kszej ilo?ci. Dlatego te? jako szef wytwórni, Tech N9ne, bez zastanowienia rusza w n-t? w karierze tras? koncertow?, a nast?pnie bez najmniejszej presji w pó?tora miesi?ca nagrywa zupe?nie now? p?yt? „Welcome To Strangeland”. 8 listopada 2011 Aaron Dantez Yates w dniu swoich czterdziestych urodzin publikuje pozycj? nr 14. Chyba nawet najbardziej zagorzali fani nie mieli wygórowanych oczekiwa? wobec tej p?yty. 

Otwarcie p?yty jest i?cie hitchcockowskie dzi?ki narratorowi wprowadzaj?cemu nas w „descent” „Strangelandu”. Jest to „descent” w tym przypadku nieprzet?umaczalny, jako ?e s?owo to zwi?zane jest równie mocno z „upadkiem” co z „narodzinami”. Na pocz?tek dostajemy w twarz pozornie niewybrednym porównaniem g?ównego wykonawcy do spadaj?cej gwiazdy. Spadek ten ma w rzeczywisto?ci wi?cej wspólnego z upadaniem anio?a u wrót piekie?, ni? gasn?cym blaskiem celebryty popkultury. Otwieraj?ce „Stars” w ci?gu sekund rozwiewa ewentualne w?tpliwo?ci co do autorstwa p?yty. To wci?? ten sam Tech N9ne podtrzymuj?cy swój wizerunek szale?czego po??czenia dobra i z?a. Odpowiedni? atmosfer? zapewnia dobrze znane z dotychczasowych nagra? rapera po??czenie chórowych przy?piewów i organów z?o?one w kontra?cie do hiphopowego rytmu i szybkiego flow. Pocz?tek mo?e nie powala, ale przyjmuj?c, ?e to po prostu rozbudowane intro, robi wra?enie. Czym pr?dzej schodz?c z nieba, podró? wprowadza nas w g??b Strangelandu. W roli przewodnika Tech N9ne natychmiast ust?puje miejsca Krizzowi Kaliko. Jak przyznaje, sam nie jest w stanie odnale?? si? w tej krainie. „Our team captain is you, Nina, I’m the 1st Leutenant”, z kolei stwierdza bardzo s?usznie nieroz??czny towarzysz Yatesa. Tytu?owe „Welcome To Strangeland” to muzyczny ho?d dla tego duetu, ho?d nagrany w szczytowej formie. Melodia, dynamika, rozwijaj?cy si? beat, przej?cia – w nieca?e 3 minuty dostajemy tu tego wi?cej, ni? na niejednym rapowym albumie. Dwa pierwsze utwory nigdy nie b?d? hitami, ale buduj? klimat i nie pozwalaj? wytrawnemu fanowi hiphopu si? nudzi? – wystarczy próbowa? nad??y? za niezwykle swobodnym, szybkim flow Tech N9ne’a, g?sto zasianymi rymami czy równie urozmaicon?, melodyjn?, ale wci?? agresywn? i tward? warstw? muzyczn?. Nast?pnie „Unfair” skutecznie zwi?ksza napi?cie. Dzi?ki efektom d?wi?kowym i sprawnej produkcji beatu, do krajobrazu Strangelandu wje?d?aj? poci?gi mkn?ce po torach równie pokr?conych, co jego pasa?erowie: Tech N9ne, Krizz Kaliko, Ubiquitous oraz Godemis. Obecno?? nierozpoznawalnych go?ci o dziwo nie spowalnia wyprawy ani troch?. Gdy upewniam si

? co do d?ugo?ci utworów, nie wierz? w to – 5:14 – zero nudy czy znu?enia. Wysiadamy na stacji „Kocky”, która le?y gdzie? na zachodnich, bardziej gangsterskich obszarach Strangelandu. To w niej rezyduj? Jay Rock i Kutt Calhoun. Tech N9ne bez w?tpienia sprytnie ustawia go?ci na p?ycie. W „Who Do I Catch” wybieramy si? na po?owy nowych mieszka?ców opisywanego ?wiata wraz z retrospektyw? dotychczasowych nabytków. Dumny Aaron Dantez Yates pokazuje nam, jak ró?norodne s? jego podboje zarysowuj?c swoje tereny na rozleg?ym obszarze od Juggalos po wspomniane ju? „Tha Carter IV”. Ta szersza perspektywa umo?liwia przeskok do bodaj najmroczniejszych otch?ani, gdzie dominuj? dwie barwy: czarny i krwistoczerwony. Obraz „My Favourite” wspó?tworz?, jak?e s?usznie, Prozak z Brotha Lynch Hungiem. Niez?? robot? odwala te? na refrenie Krizz Kaliko wy?piewuj?c s??nistym g?osem o swoich niewyczerpalnych pragnieniach. Po paru minutach, z mg?y rozlanej przez grup? Mayday, wy?aniaj? si? gro?ne, spro?ne, agresywne, spocone i perwersyjne kobiety z najrozmaitszych stron ?wiata. To rejon, w którym rz?dz? 816 Boyz – fikcyjna grupa w rzeczywisto?ci tworzona przez Techa, Krizza i Kutta ze Strange Music. Ch?opaki specjalizuj? si? we wszelakiej ma?ci zdemoralizowanych utworach wype?nionych seksem. Tak te? jest na „Welcome To Strangeland”. Nagle, o dziwo, ca?y koncept zaburza „Beautiful Music”. Jak stwierdza Krizz w refrenie „I can make beautiful music with ya, but you do not want listen to it”. Serio, ja te? nie chc? s?ysze? tego utworu… w tym miejscu konkretnie. Poza tym, ?e rozrywa koncept rozdzielaj?c dwa utwory prze?adowane erotyk?, jest ok. Jednym z najbarwniejszych punktów na mapie jest dalszy „Sad Circus”, w którym porzucono instrumentalne podej?cie do kobiet na rzecz rozwa?a? na temat problemów emocjonalnych, ich przyczyn, objawów i efektów. Ca?o?? obchodzi si? bez najmniejszej szczypty kiczu, poniek?d dzi?ki ponownemu wsparciu ze strony Brotha Lynch Hunga. Wyrwanie si? z marazmu ma umo?liwi? praca – ci??ka i nieprzerwana. Nie jest to jednak naj?atwiejsze i najprzyjemniejsze prze?ycie, co ukazuje „Slave”. Dociera do nas uczucie przyt?oczenia moc? i ró?norodno?ci? wra?e?, s?owem „Overwhelming”. Na koniec pozostaje tylko zada? pytanie „Who do You Believe In?” Album „Welcome To Strangeland” zamyka po 65 minutach „Gods” w takim stylu, ?e czym pr?dzej wciskam „replay”.

Sporym minusem „All 6′s And 7′s” by?a niespójno??, brak klimatu rozci?gni?tego na ca?y album. Mniej wi?cej po?ow? utworów przygotowa? wtedy tradycyjnie Seven. Jego produkcje jednak zosta?y przemieszane z kompozycjami J.U.S.T.I.C.E. League i pojedynczymi beatami innych autorów, w tym s?awnego B.o.B. Ten ostatni spisa? si? bardzo dobrze w „Am I Psycho” – zarówno lirycznie, jak i muzycznie. Niestety numer w ?aden sposób nie ??czy? si? z poprzedzaj?cym „Technicians” i nast?puj?cym „He’s a Mental Giant” i tylko zaburza? klimat p?yty. Takich problemów nie ma „Welcome to Strangeland” poza napomkni?tym ju? numerem 9, tj. „Beautiful Music”. Ju? pierwszy ods?uch wyra?nie pokazuje, ?e p?ynno?? i klimat to jedne z podstawowych zalet nowego albumu Tech N9ne’a. Ba, jedno i drugie jest na tak niewyobra?alnie wysokim poziomie, ?e po?wi?ci?em na oddanie tych dwóch cech ca?y poprzedni akapit. Wracaj?c do podk?adów, w 2011 roku minimalizm i taneczno?? to poj?cia obce dla nadwornych producentów Strange Music. Tech N9ne nigdy nie b?dzie raperem, którego muzyka b?dzie grana w klubach. Zamierzch?e eksperymenty z nieskomplikowanymi, lekkimi beatami by?y dos?ownie i pozytywnie masakrowane, gdy dok?adano do nich nawijk? Yatesa. Brzmia?o to fajnie, ale ?eby przy tym ta?czy?? Machanie r?k?, rozlewanie drinów i kiwanie g?ow? to maksimum. Tak by?o na „Everready: The Religion” z 2006 roku. 5 lat i 7 albumów (!) pó?niej, ci?gle przy wsparciu tego samego producenta – Sevena, t?em do rymów Tech N9ne’a s? g?sto rozlewane w ró?nych proporcjach spore ilo?ci perkusji, basu, anielskich chórów oraz rozmaitych ozdabiaczy/przeszkadzaczy. Co najlepsze, w stosownych momentach brzmienia te dostosowywane s? do wykonawców. Mamy w ko?cu do czynienia z Tech N9ne Collabos. „Kocky” z Jay Rockiem ewidentnie inspirowany jest brzmieniami zachodniego wybrze?a. Mroczne „My Favourite” z Brotha Lynch Hungiem, oparte jest na twardym, wolniejszym rytmie, grzechocz?cym ozdobniku i czym?, co brzmi jak ?ywcem wyci?te z najbardziej ponurych scen filmów Science-Fiction w refrenie. Go?cinne wyst?py Mayday opieraj? si? na produkcji autorstwa tej w?a?nie ekipy. Szczerze, b?d? wdzi?czny temu, kto mi udowodni, ?e na „Welcome To Strangeland” istniej? jakiekolwiek s?absze produkcyjnie momenty. Preferencje wobec poszczególnych numerów w kwestii beatów oparte s? wy??cznie o gust s?uchacza. Zarzutem mo?e by? brak jakichkolwiek hitów, tudzie? utworów chocia? troch? nadaj?cych si? do prezentowania w radiu w ci?gu dnia. Niemniej, czy jakikolwiek fan Tech N9ne’a oczekuje od niego pierwszego miejsca na li?cie przebojów? Nie s?dz?. To raper, którego s?ucha si? dla albumów i koncertów, nie dla singli. Tradycyjnie, zgodnie z trendem wyznaczonym przez pierwsz? p?yt? Tech N9ne Collabos, najbardziej rozbuchane erotycznie numery ozdobione s? mocno sugestywnymi odg?osami wydawanymi przez p?e? pi?kn?. Cz??? s?uchaczy, podobnie jak recenzent HipHopDX, nazwie te momenty najs?abszymi na p?ycie. Ja to oblicze Tech N9ne zwyczajnie lubi?, sorry n shit.

Ile mo?na mie? do powiedzenia na drugim ju? w tym roku albumie b?d?cym czternastym w karierze, zw?aszcza gdy prawie ka?dy numer wzbogacony jest go?cinnym udzia?em kumpli? Paradoksalnie, ca?kiem sporo. Na pewno wi?cej ni? na All 6′s And 7′s. Pomys? na Strangeland okazuje si? by? zbawienny dla najnowszej p?yty czo?owego rapera Kansas City. Szczerze, autoanaliza jego w?asnego dobytku, jakim jest raperska kariera i wytwórnia Strange Music, wypada znacznie ciekawiej i bez w?tpienia ambitniej ni? rymy o frytkach lokalnego fast foodu, czy autorskich drinkach. Nadzwyczaj autentycznie wychodzi ho?d oddany kumplowi w tytu?owym utworze. Wk?ad i talent Krizza Kaliko nale?y do najbardziej niedocenianych w skali ca?ej ameryka?skiej sceny hiphopowej. Ten cz?owiek wspiera Tech N9ne’a wokalnie i jest wiernie oddany jego wytwórni od wielu lat. Brak komercyjnego sukcesu nale?y zwali? na ma?o atrakcyjny wygl?d, radiowo?? porównywaln? z Yatesem, nie a? tak skomplikowane jak u mistrza rymy i dobrowolnie akceptowan? rol? sidekicka. Nie ma jednak najmniejszych w?tpliwo?ci, ?e „Welcome To Strangeland” by?oby znacznie s?absz? p?yt?, przede wszystkim wokalnie, gdyby nie Krizz. Tech N9ne o tym wie i przyznaje si? do tego na albumie bezpo?rednio. Skupiaj?c si? ju? na g?ównym bohaterze, trzeba to powiedzie? wprost, rymowanie i flow na nowej p?ycie Tech N9ne’a czasem ogranicza si? do czystych popisów i wprowadzania go?ci. Zbyt wiele za tym nie stoi, co nie zmienia faktu, ?e pierwsza zwrotka „Unfair” ma wi?cej rymów, ni? Birdman napisa? w ca?ej swojej karierze, a apogeum osi?gni?te jest w refrenie, gdzie ka?de s?owo jest cz??ci? rymu. Z kolei w „Who Do I Catch” wpakowano wi?cej flow, ni? posiada ca?e Cash Money (no, wy??czaj?c Nicki Minaj i od niedawna Bust? Rhymesa). Fanów rapera jego rewelacyjna forma nie zdziwi, bo zd??y? on nas ju? do tego przyzwyczai?. Dwa lata temu na „K.O.D.” jedna ze zwrotek sk?ada?a si? wy??cznie ze s?ów na liter? B (poza spójnikami, itp. rzecz jasna). Cieszy zwyczajnie fakt, ?e raper wci?? jest zdolny do takich rzeczy. Na osobn? pochwa?? zas?uguje „Sad Circus”, gdzie raper imponuje nie tylko szczero?ci?, rymami, ale i ca?okszta?tem podej?cia do tematu. Tytu?owy cyrk jest tutaj miejscem, w którym mamy szans? podziwia? ludzi/raperów w rozmaitych tarapatach emocjonalnych. Tego typu „powa?na” tematyka zwykle ma tendencj? do generowania najs?abszych numerów na p?ycie zaje?d?aj?cych kiczem i tanioch? – „Mama Nem” z „All 6′s And 7′s”, „Leave Me Alone” z „K.O.D.”, mam wymienia? dalej? Jest na p?ycie kilka numerów, które klimat muzycznie podtrzymuj?, jednak tekstowo nie wnosz? w gruncie rzeczy nic do konceptu. Oprócz na?adowanego seksem „Bang Out”, najs?abszym momentem jest „Retrogression”, a szkoda, bo sam utwór brzmi ca?kiem solidnie dzi?ki go?cinnemu wyst?powi grupy Mayday, która nieco od?wie?a brzmienie Tech N9ne’a.

Ja nie mam w?tpliwo?ci. „Welcome To Strangeland”, mimo ?e w ogóle na to nie liczy?em, jest albumem znacznie lepszym od „All 6′s And 7′s” i chyba najbardziej udanym w serii „Tech N9ne Collabos”. Prosty koncept idealnie uzasadnia zaproszenie masy go?ci, a ci z kolei s? ?wietnie dobrani i ustawieni w poszczególnych momentach na albumie zapewniaj?c p?ycie spójno??, p?ynno?? i ró?norodno??. Album ma niezaprzeczalny klimat, który rozmaitymi ?rodkami – tekstem i brzmieniem, buduje w g?owie obraz faktycznie istniej?cego ?wiata z urozmaiconym krajobrazem i ?ywymi postaciami. P?yt? nagrano co prawda szybko, ale te? z pe?n? swobod? artystyczn? i z gigantycznym do?wiadczeniem studyjnym. Pierwsz? rzecz?, do której mam ochot? si? przyczepi?, jest sama marka „Tech N9ne Collabos”, któr? nale?a?oby przemianowa? na „Strange Music Presents”. P?yty z tej serii maj? wi?cej wspólnego z mikstejpami, ni? wielkimi solowymi albumami wydawanymi przez majorsów. S? one w podobnym stopniu autorskie dla Yatesa, jak swego czasu np. „Eminem presents: The Re-Up” dla Shady’ego. Seria „Tech N9ne Collabos” jest wizytówk? dla wytwórni. Tym wi?ksze brawa nale?? si? g?ównemu wykonawcy za stworzenie albumu, który mimo braku hitów i faktycznie wybitnych utworów, jest jednym z najlepszych hiphopowych wydawnictw tego roku.

Autor: Arkadiusz Kuna

Nie dalej jak w kwietniu by?em przekonany, ?e 2011 muzycznie b?dzie rokiem, który zapami?tamy na d?ugi czas. Otrzymali?my wtedy wysyp dobrych wydawnictw, zarówno od weteranów sceny, jak i osób, po których wysokiego poziomu nagrywek nikt by raczej nie oczekiwa?. Teraz natomiast czuj? si? troch? oszukany. Od wielu miesi?cy w rapie nie dzieje si? praktycznie nic, a dobre albumy, które ujrza?y ?wiat?o dzienne w ci?gu ostatnich miesi?cy mo?na (i to dos?ownie) zliczy? na palcach jednej r?ki. Przejrzenie premier p?ytowych planowanych na najbli?sze miesi?ce szybko u?wiadamia, ?e tak naprawd?, nic ju? si? tutaj nie wydarzy. No przecie? nie my?licie chyba, ?e Bow Wow nagle odkryje w sobie talent i nagra album, który zachwyci kogo? wi?cej ni? kilka nastolatek z g??bokiego po?udnia USA? Jedyna nadzieja w p?ycie z serii Tech N9ne Collabos, no i Yelawolfie, je?li uda mu si? wyda? co? w tym roku. Kolejne premiery s? bowiem co chwil? odk?adane. Coraz to nowi wykonawcy musz? pogodzi? si? z faktem, ?e wytwórnie po prostu nie chc? ich teraz wydawa?. Big K.R.I.T. zapowiedzia? si? na 2012, a Jeezy w ogóle straci? dat? premiery. Posuch? wydawnicz? urozmaicili nam w ostatnim czasie Game, Jay-Z i Kanye West, a tak?e Lil Wayne. Album pt. „Tha Carter IV” by? chyba najbardziej oczekiwan? premier? tego roku. Czy spe?ni? oczekiwania?

Lil Wayne nied?ugo obchodzi? b?dzie swoje 29 urodziny, a ju? teraz mo?e si? pochwali? wi?ksz? ilo?ci? nagranych numerów (i sprzedanych egzemplarzy), ni? du?a cz??? jego starszych kolegów po fachu. Weezy zadebiutowa? jako nastolatek, a ogl?danie jego pierwszych teledysków wywo?uje szczery u?miech na twarzy. Czym raper zaskarbi? sobie nies?abn?c? popularno?? w?ród fanów rapu i nie tylko? Jest on postaci? charakterystyczn?, obdarzon? wysokim wokalem, która od zawsze mog?a si? pochwali? lepszymi tekstami i wi?ksz? charyzm? ni? znaczna cz??? raperów z Dirty South. Lil Wayne nie mia? nigdy problemów ze sprzedawaniem du?ych ilo?ci p?yt. Prawdziwy prze?om nast?pi? jednak w przypadku p?yty „Tha Carter III”. Singiel „Lollipop” rozgrza? parkiety na ca?ym ?wiecie, a Weezy od tak pierdzieln?? ponad trzy miliony egzemplarzy, zostaj?c tym samym najlepiej sprzedaj?cym si? muzykiem 2008 roku. „Tha Carter III” by? zdecydowanie szczytowym osi?gni?ciem frontmana Young Money. Album nie tylko si? sprzeda?, ale i zosta? doceniony przez krytyk? na ca?ym ?wiecie. Potem niestety mia?o by? ju? tylko gorzej. „Rebirth” to raczej nieudany wyraz fascynacji rockowych Lil Wayne’a, a p?yty „I Am Not a Human Being” nie uda?o mi si? przes?ucha? wi?cej ni? dwa razy. Hype na „Tha Carter IV” by? jednak spory, Weezy wróci? na sta?e do rapowania i co wi?cej, w ostatnim czasie wydawa?o si?, ?e jest w ?wietnej formie. Nowy album powinien wi?c by? prawdziw? bomb?. Czy sta?o si? tak w rzeczywisto?ci?

Dobra, pochwali?em si? ju? dwukrotnie, ?e nieobca jest mi technika ?adnego ko?czenia akapitów pytaniami (uczcie si? ma?olaty, to mo?e dostaniecie kiedy? pi?tk? z wypracowania), ale to w ko?cu recenzja, wi?c warto zacz?? na nie odpowiada?. Nie b?d? jednak tym razem uprzedza? faktów i jeszcze przez chwil? potrzymam Was w niepewno?ci co do mojego ostatecznego werdyktu… Nowy album Lil Wayne’a rozpoczyna si? bardzo mocnym uderzeniem. Pierwsze cztery tracki to kawa? porz?dnego hiphopowego grania, którym Weezy o?wiadcza – wróci?em, jestem lepszy ni? kiedykolwiek, przynios?em ze sob? wór punchline’ów i lepiej nie przedstawiajcie mnie swoim dziewczynom, siostrom, czy nawet matkom. To oczywi?cie moja radosna twórczo??, ale takie w?a?nie wra?enie Lil Wayne w pierwszych trackach po sobie zostawia. Podk?ady bujaj?, nawijki s? agresywne i mamy tutaj do czynienia po prostu z wysokiej klasy braggadocio. Punktem kulminacyjnym tej cz??ci p?yty jest z pewno?ci? numer „6 Foot 7 Foot”, który z pocz?tku nie przypad? mi do gustu, ale po odpowiednim os?uchaniu nawet zacz??em do niego kiwa? g?ow?. Bangladesh dostarczy? kolejnego minimala, a nam tylko pozostaje obstawia? zak?ady, za ile miesi?cy producent upomni si? o pieni?dze. Wiadomo przecie? nie od dzi?, ?e w Young Money/Cash Money ilo?? wyp?acanych tantiem dla beatmakerów jest odwrotnie proporcjonalna do sprzeda?y p?yt. Wracaj?c jednak do samego tracku, Weezy przechodzi samego siebie, je?li chodzi o ilo?? punchline’ów na minut? rapu, a ca?o?? uzupe?nia m?ody talent, a mianowicie Cory Gunz, który na pewno nie odstaje tutaj od mistrza ceremonii, a wr?cz doskonale go uzupe?nia.

Pierwsze cztery tracki bujaj?, robi? wra?enie i tylko zaostrzaj? apetyt na wi?cej. Niestety, na „Tha Carter IV” pojawiaj? si? momenty, w których dostajemy du?o mniej. Klimat p?yty zaczyna si? troch? psu? wraz z numerem „Nightmares of the Bottom”. Lil Wayne’a po raz kolejny mo?na pochwali? za nawijk?, ale podk?ad jest po prostu zbyt cukierkowy. Niemniej jednak, lekarstwem jest tutaj odpowiednie os?uchanie. Po pewnym czasie numer zaczyna nawet wkr?ca? i nie nale?y z pewno?ci? do kategorii utworów, których nie sposób przes?ucha? dwa razy. Niestety i takie si? tutaj znajduj?. Naprawd? nie rozumiem, co na p?ycie pt. „Tha Carter IV” – kolejnej cz??ci znanej i cenionej serii albumów – robi taki numer jak „How to Hate”. Nie jestem prawdopodobnie jedyn? osob?, która po tytule i go?cinnym udziale T-Paina spodziewa?a si? bangera, a dosta?a… jakby to poetycko uj??… gówno. Nie zdarza mi si? cz?sto u?ywa? takich s?ów w recenzjach, ale tutaj trzeba nazwa? rzeczy po imieniu. Przede wszystkim, jestem przekonany, ?e nie jest to numer nagrany na ?wie?o, a pochodzi on z czasów beznadziejnej sk?din?d p?yty „Thr33 Ringz” pana od Auto-Tune’a i prób stworzenia duetu T-Wayne, które to równie? spe?z?y na niczym. Nie no, serio – „How to Hate” to najgorszy kawa?ek roku, jakim przysz?o mi katowa? moje biedne uszy, a przypomnijmy, ?e 2011 (przynajmniej od kwietnia) nie grzeszy wysokim poziomem wydawnictw. Podk?ad jest tutaj wtórny do przesady, T-Pain wyj?kuje swoje partie ze zbyt du?? dawk? wiadomego efektu, a sam Weezy totalnie si? w takiej stylistyce nie sprawdza. Panowie – eksperymenty tego typu nie wysz?y Wam ju? wielokrotnie – po co by?o robi? to jeszcze raz? Drugi i ostatni ewidentnie beznadziejny numer na „Tha Carter IV” to singlowy „How To Love”. Jest to bez dwóch zda? najgorszy EVER singiel Weezy’ego, a je?li kto? mnie w komentarzach przekona, ze jest inaczej, dostanie specjalne pozdrosy w nast?pnej recenzji. Oj, jakie to jest ma?o oryginalne, sztampowe i s?abo wykonane… Niemniej jednak ciesz? si?, ?e ten track powsta? i zrobi? karier?, bo gdyby nie on, prawdopodobnie album nie ukaza?by si? przed ko?cem roku. A ?e jego popularno?? ka?e po raz kolejny uroni? ?ezk? nad gustem muzycznym masowego odbiorcy, to ju? inna sprawa.

Wszystko co napisa?em przed chwil? nie znaczy oczywi?cie, ?e po numerze „6 Foot 7 Foot” nie ma ju? czego na nowej p?ycie Weezy’ego pos?ucha?. Jest wr?cz przeciwnie, ale tracki „How To Love” i How to Hate” (teraz do mnie dotar?o podobie?stwo tytu?ów) tak skutecznie rozbijaj? spójno?? albumu, ?e pozostawia on gorsze wra?enie ni? powinien. W drugiej po?owie p?yty pojawiaj? si? bowiem naprawd? dobre pozycje. Najwy?sze osi?gni?cia Lil Wayne’a na „Tha Carter IV” to moim zdaniem tracki: „Abortion” i „President Carter”. S? one do?? oryginalne i rewelacyjnie z?o?one pod k?tem produkcyjnym, a i tekstowo zachowuj? jaki? cie? konceptualizmu, którego zdecydowanie na albumie brakuje. Ciekawym numerem jest równie? track pt. „It’s Good”, w którym go?cinnie wyst?puj? Jadakiss i Drake. Utwór jeszcze przed oficjaln? premier? p?yty zd??y? wzbudzi? kontrowersje ze wzgl?du na rzekomy diss Weezy’ego skierowany w stron? Jaya-Z. Zamieszanie szybko jednak ucich?o, gdy? po prostu nie mia?o sensu. Sprawc? tego? mog?a by? linijka „nigga you got 80 problems”, ale je?li to ma by? diss na Hove, to ja przyznam si? szczerze, ?e tak dalekiej interpretacji tekstu nie s?ysza?em od czasów lekcji polskiego w liceum. Dodajmy jeszcze, ?e Drake zanotowa? na „Tha Carter IV” prawdopodobnie swoje dwa najlepsze wyst?py w karierze, ale z drugiej strony, co ja tam mog? wiedzie?, skoro od roku zbieram si? do przes?uchania jego p?yty i ca?y czas jako? nie jestem w stanie si? prze?ama?… Je?li chodzi natomiast o numer pt. „John”, to mamy tutaj z pewno?ci? do czynienia z jednym z najlepszych street-bangerów tego roku. Dziwi tylko jego wybór na singiel – nie trzeba by? ekspertem od przemys?u muzycznego, by wiedzie?, ?e to nie mog?o si? sprzeda?. Zupe?nie innym, ale równie dobrym elementem p?yty jest track „So Special”, w którym Weezy pokaza?, ?e jednak umie nagrywa? wysokiej klasy numery dla damskiej cz??ci s?uchaczy. Delikatne pianino urozmaicone jest tutaj klimatycznymi syntezatorami, a sam mistrz ceremonii w swoich opisach erotycznych zabaw z kobiet? jest mniej lub bardziej dosadny, u?ywaj?c czasem ciekawych konstrukcji s?ownych w stylu: „I make her come first, then I follow the leader”. Ca?o?ci uroku dodaje ?piewaj?cy John Legend, który nie jest mo?e moim ulubionym piosenkarzem, ale tutaj wypad? ca?kiem nie?le.

Skoro zacytowa?em ju? teksty Lil Wayne’a, warto si? nad tym aspektem zatrzyma? na d?u?ej. Dosz?y mnie s?uchy, ?e po stronach internetowych kr??? zestawienia najgorszych linijek z p?yty „Tha Carter IV”. No có?, sam pomys? takiego artyku?u na kilometr pachnie pustym hejtingiem, bo przecie? z ka?dego albumu mo?na wybra? te z?e i dobre wersy, a co za tym idzie, takiego Jaya-Z pokaza? jako nieudacznika, a z Gucci Mane’a zrobi? wirtuoza s?owa (no, z tym to mnie troch? ponios?o…). Nie jestem oczywi?cie sk?onny umieszcza? Weezy’ego w czo?ówce ameryka?skich tek?ciarzy, ale pewne jest, ?e wyró?nia si? spo?ród po?udniowych raperów. Nie jest on mistrzem word play pokroju wspomnianego Hovy, ale potrafi zaskoczy? wysokiej jako?ci punchline’em. Gry s?ów bohatera recenzji czasem opieraj? si? na b?yskotliwych konstrukcjach w stylu: „I think you stayin’ under me, if you don’t understand me”, innym razem prezentuj? dalekie cho? ciekawe skojarzenia – „you can save your bullshit on your memory card”, a bywa i tak, ?e po prostu urzekaj? w swej wulgarnej prostocie – „when life sucks, I just enjoy the head”. Zdarza si? równie?, ?e Lil Wayne balansuje na granicy kiczu mówi?c: „All about my riches, my name should be Richard”, czy „don’t call me sir, call me survivor”, albo pope?nia ewidentne b??dy przekonuj?c , ?e „if real shit is dead, then nigga, I’m a bastard” (czy nie chodzi?o przypadkiem o sierot??), jednak generalne wra?enie zostawia ca?kiem niez?e. Je?li pytacie o rymy, to jest Weezy wi?cej ni? poprawny i, oczywi?cie, mo?na mu wytkn?? bez problemu ewidentne g?upoty, ale przecie? nikt nie oczekiwa? od niego skomplikowanych konstrukcji metaforycznych z nawi?zaniami do ?redniowiecznych moralitetów.

Oczekiwania w zwi?zku z „Tha Carter IV” by?y bardzo du?e. Tym bardziej dziwi? niektóre rozwi?zania zastosowane przez autora p?yty. Pierwsze z nich to trzykrotne wykorzystanie tego samego podk?adu. Nie by?oby w tym nic dziwnego, wszak?e numery te nazywaj? si? „Intro”, „Interlude” i „Outro”, jednak ka?dy z nich jest tak naprawd?, czasem krótkim, ale jednak pe?noprawnym trackiem. Weezy’emu na pewno nie zabrak?o beatmakerów ch?tnych do oddania swoich podk?adów, jak i pieni?dzy na nie, gdy?, jak ju? ustalili?my, Cash Money tantiem nie p?aci. Co jednak jeszcze bardziej kuriozalne – w dwóch z tych utworów Lil Wayne w ogóle nie wyst?puje. W „Interlude” ca?o?? wykonuj? Tech N9ne i Andre 3000, a „Outro” ma zapis „performed by Bun B, Nas, Shyne and Busta Rhymes”. Zabieg ten da?oby si? oczywi?cie obroni? (rozwi?zania tego typu zdarza?y si? ju? wcze?niej), gdyby by? on w jakimkolwiek stopniu umotywowany. Tymczasem jednak, ani koncept p?yty (bo „Tha Carter IV” takowego nie posiada), ani zwrotki wykonawców nie usprawiedliwiaj? takiej decyzji bohatera recenzji. Tworzy to tylko niepotrzebny chaos i wra?enie, ?e obcujemy z jakim? mixtape’em, a nie najbardziej oczekiwan? p?yt? roku. Inna sprawa, ?e takie „Outro” to naprawd? dobry track, gdzie razi jedynie zwrotka Shyne’a, który ewidentnie, niczym koszykarze NBA wyst?puj?cy w „Kosmicznym Meczu”, straci? swój talent. Raper wyj?cza? kilka wersów od niechcenia i gdybym mia? domy?la? si? o czym mówi po samym flow, stwierdzi?bym, i? ?ali si? nam, ?e umiera na raka, a kto? w?a?nie od??czy? mu kroplówk? z morfin?. „Interlude” natomiast to dla mnie pozycja za krótka, nagrana jakby od niechcenia i zupe?nie nijaka. Je?li by? w tym jaki? g??bszy zamys?, to ja go po prostu nie dostrzegam.

P?yta „Tha Carter IV”, mimo ?e przewa?aj? na niej ?wietne kawa?ki, pozostawia w s?uchaczu mieszane uczucia. Na taki stan rzeczy sk?adaj? si? trzy czynniki – beznadziejne numery „How To Love” i „How To Hate”, które zamieszczone gdzie? w ?rodku rozbijaj? spójno?? albumu, dziwne rozwi?zania gównie w postaci tracków, na których Weezy nie wyst?puje, jak równie? brak jakiejkolwiek nadrz?dnej idei, która przy?wieca?aby ca?o?ci p?yty. Na „Tha Carter III” Lil Wayne stworzy? now? jako??, prawie ka?dy numer mia? jaki? pomys? , a wydawnictwo po prostu pozytywnie zaskakiwa?o. Niewiele z tego zosta?o na kolejnej cz??ci uznanej serii p?yt. Wszystko to sprawia, ?e nowe dzie?o frontmana Young Money pozostawia pewien niedosyt. Z drugiej strony, jest to p?yta przepe?niona dobrymi, na wskro? hiphopowymi trackami, która zjada 90% tegorocznych wydawnictw. Mo?e wi?c czepialstwo jest nie na miejscu?

Klasyk, przebangier, najlepszy rap na 100 procent, west coast is back, Game na zawsze, G-Unot – tak, tak Gimbusy, wiem, ?e tak? puent? do tego artyku?u zjedna?bym sobie Wasz? dozgonn? mi?o??. To ju? trzy lata mijaj? odk?d raper z Compton wyda? swoj? ostatni? p?yt?, a tym samym da? mo?liwo?? zrecenzowania swoich dokona?. To ju? trzy lata odk?d gro?ono mi w komentarzach kos? w plecy za kilka uszczypliwych s?ów w stron? tego wykonawcy. To wreszcie trzy lata odk?d przekona?em si?, ?e przeci?tny s?uchacz rapu w Polsce ma IQ marchewki i mentalno?? mojej frytkownicy (toster zostawiam w spokoju). Nie wiem, czy osoba, która radzi?a mi nie wychodzi? z domu pod gro?b? ?mierci, zobaczy?a ju? kobiece piersi na ?ywo (bo ?e nie zaliczy?a, to pewne), a pozostali dostali promocj? do liceum i przeczytali co? wi?cej ni? „Ma?ego Ksi?cia” i „Dzieci z Bullerbyn”, ale pewne jest jedno – look at me now – mam si? dobrze, kosa z pleców nie wystaje, a ja znów mog? zn?ca? si? nad Waszym ulubionym wykonawc?. Zach?cam wi?c, by podarowa? sobie dalsz? tre??, przej?? od razu do komentarzy i rozpocz?? wypisywanie pod ró?nymi ksywkami kwiecistych konstrukcji retorycznych, z których polscy fani rapu znani s? najlepiej. Pozosta?e osoby w wieku powy?ej 15 lat i/lub z IQ wy?szym od o?miornicy zapraszam natomiast do dalszej lektury.

Recenzowanie p?yt lubi? zacz?? od kwestii singli i tego, jak maj? si? one do ca?o?ci wydawnictwa. W przypadku albumu Game’a strategi? przyjm? inn?, gdy? tak naprawd? niespecjalnie ?ledzi?em promocj? zwi?zan? z tym kr??kiem. Dotar?a do mnie kwestia kontrowersji zwi?zanych z klipem do „Red Nation” (dla mnie zupe?nie niezrozumia?ych), jak i jeszcze jeden marnej jako?ci singiel z udzia?em Chrisa Browna. Tak naprawd? jednak, bez zagl?dania do Wikipedii, nie by?bym w stanie powiedzie?, ile numerów „The R.E.D. Album” jak dotychczas promowa?o (wow, okazuje si?, ?e ?aden wi?cej). Na potrzeby tej recenzji podziel? wi?c now? p?yt? Game’a na, jak to mawiaj? inteligenci, wi?ksz? i mniejsz? po?ow?. Pierwsza cz??? obejmie tracki 1-12, druga 13-21. U?atwi mi to znacz?co prezentowanie niespecjalnie zreszt? skomplikowanych wywodów, dotycz?cych wydawnictwa rapera z Compton. Dobrze, ?e Gimbusy porzuci?y ju? czytanie i wypisuj? bluzgi poni?ej, bo ca?y czas jeszcze zachodzi?yby w g?ow?, o co chodzi z tymi po?owami.

Sk?d taki podzia?? Ano, s?uchaj?c p?yty Game’a mia?em wra?enie, ?e obcuj? z dwoma ró?nymi wydawnictwami. Uprzedzi?em fakty, mówi?c, ?e wyda? ch?opak album ca?kiem niez?y, ale na t? opini? sk?adaj? si? g?ównie tracki w?a?nie z pierwszej wydzielonej przeze mnie cz??ci. No ale zacznijmy od pocz?tku. P?yt? otwiera Intro, w którym przez 25 sekund mówi do nas… nie kto inny jak Dr. Dre. Zabieg ten na przestrzeni kr??ka powtórzony jest jeszcze trzy razy i tak naprawd? nie widz? tutaj innego zastosowania, ni? zawarcie przez Game’a implicite wiadomo?ci w stylu „jestem fajny, Dr. Dre nagrywa skity na mojej p?ycie”. Gdyby jeszcze Doktorek mia? co? ciekawego do powiedzenia… „The R.E.D. Album” mia?o by? wielkim powrotem do wspó?pracy Game’a i Dr. Dre, a tymczasem otrzymali?my od drugiego z panów zaledwie cztery skity i go?cinny wyst?p w numerze „Drug Test”. Jedyny zwi?zek Doktorka z produkcj? na tej p?ycie to zbie?no?? ksywek z po?ówk? duetu Cool & Dre. Jakby nie by?o, mia?em „The R.E.D. Album” chwali?, wi?c my?l?, ?e po czterech akapitach, które zupe?nie nic do Waszego ?ycia nie wnios?y, warto zacz?? kr??ek solidnie opisywa?. No to lecimy.

Pierwsza wydzielona przeze mnie cze?? p?yty brzmi naprawd? rewelacyjnie. Wszystko zaczyna si? mocnym uderzeniem ju? w numerze „The City”. Game prezentuje nam typowe bragga, okraszone kilkoma komentarzami odno?nie w?asnej kariery. Wszystko odbywa si? na sentymentalnym podk?adzie DJa Khalila, a ja jestem w stanie zaryzykowa? stwierdzenie, ?e jest to najlepszy technicznie numer w karierze rapera z Compton. Charyzmatyczne przechwa?ki wzbogacone s? sk?adanymi rymami, chropowaty wokal ?wietnie wpasowuje si? w muzyk?, wspomnienia poprzednich wydawnictw uzupe?niaj? ca?o??, no i tylko postawienie si? w pierwszej pi?tce raperów na równi z takimi postaciami jak 2Pac, Biggie, czy Hova pozostawia lekki niesmak. W refrenie wyst?puje natomiast niejaki Kendrick Lamar, który usilnie na?laduje Drake’a i nawet nie?le mu to wychodzi, bo brzmi lepiej ni? orygina?. Kolejny mocny akcent p?yty to bez w?tpienia numer „Martians vs Goblins”. Niepokoj?cy podk?ad daje ?wietne pole do popisu dla bohatera recenzji, który zaczyna w i?cie horrorcorowym stylu, a wyst?puj?cy go?cinnie najbardziej przewarto?ciowany raper roku, czyli Pan Jestem-Tak-Kontrowersyjny-?e-Nie-Macie-Poj?cia Tyler, The Creator notuje najlepsz? chyba zwrotk? w karierze. Pozostaje wi?c tylko napisa?, ?e to szkoda, i? Lil Wayne ograniczy? si? jedynie do kilku s?ów w refrenie (a mo?e jest w ogóle tylko wysamplowany?). „Good Girls Gone Bad” to natomiast troch? klasycznych brzmie?, podwy?szony kobiecy wokal w tle i Game, który zaczyna swoje wyczyny naprawd? ciekawym story-tellingiem, by w drugiej zwrotce przej?? niestety do pitu-pitu dla panienek. W numerze wyst?puje dodatkowo ju? prawdziwy Drake i jest to jeden z nielicznych wyst?pów tego pana, które nie powoduj? u mnie odruchu wymiotnego. „The Good, the Bad, the Ugly” to natomiast utwór, w którym wokalnie Game bawi si? w na?ladowanie Notoriousa B.I.G. i pastisz ten wyszed? naprawd? ciekawie. W niektórych momentach raper jednak si? troch? zapomina i zaczyna brzmie? bardziej jak Shyne, cho? na szcz??cie z tych lepszych czasów, bo teraz jego forma nie jest warta nawet po?wi?cenia przeze mnie trzech minut na wymy?lenie b?yskotliwego oszczerstwa. Jakby nie by?o, „The Good, the Bad, the Ugly” to naprawd? udany eksperyment.

Najmocniejszym fragmentem p?yty, którego mog? s?ucha? w kó?ko bez przerwy, s? jednak tracki numer 10-12. „Heavy Artillery” to porz?dna dawka gangsterskiego grania z dobrymi go?cinnymi wyst?pami Rick Rossa i Beanie Sigela, cho? najwi?ksz? zalet? numeru jest klimatyczny podk?ad. „Paramedics” to natomiast street-banger, w którym odpowiedniej dynamiki dostarcza go?? z Atlanty – Young Jeezy. Cykacze p?dz?, a odpowiedniego nastroju dodaje ca?o?ci gitara pobrzmiewaj?ca w tle. „Speakers on Blast” natomiast, poza kolejnym ?wietnym podk?adem i niez?ymi zwrotkami gospodarza, przynosi nam go?cinne wyst?py takich gwiazd jak E-40 oraz Big Boi. Numer jest mo?e ciut za d?ugi (wena Game’a troch? w tym przypadku ponios?a), cho? tak naprawd? jakiekolwiek czepianie si? tego tracku jest nie na miejscu.

Co ciekawe, najs?abszym elementem pierwszej cz??ci p?yty jest bez dwóch zda? numer „Drug Test” z go?cinnym udzia?em Snoop Dogga i Dr. Dre. Móg? z tego wyj?? club-banger roku, a przynajmniej kawa?ek znajduj?cy si? w ?cis?ej czo?ówce zestawie?, które w grudniu b?d? podsumowywa? minione 12 miesi?cy. Dostali?my natomiast niespecjalnie przemy?lany i mam wra?enie, ?e niezbyt dobrze zmiksowany track, w którym Dre brzmi jak Nate Dogg, a Snoop jedynie dorzuca kilka wersów od niechcenia. S?ucha si? w miar? dobrze, ale nie tego oczekiwa?em.

Skoro wi?c jeste?my przy s?abszych momentach p?yty, przejd?my do drugiej wydzielonej przeze mnie cz??ci albumu – tracków numer 13-21. Niestety, Game odrzuci? gangsterskie i charyzmatyczne przechwa?ki na korzy?? lekkiego pitu-pitu bez wyrazu. Niezale?nie wiec od tego, czy wspomaga go reprezentant Maybach Music Wale, wci?? niemog?cy doj?? do formy Chris Brown, czy autor najlepszej jak dot?d p?yty R&B w tym roku Lloyd, efekt jest do?? mizerny. ?aden numer specjalnie nie odstrasza i nie zmusza do wyrzucenia g?o?ników przez okno, ale tak naprawd? po dwóch-trzech przes?uchaniach do tej cz??ci „The R.E.D. Album” nie chce si

? specjalnie powraca?. Mo?na by j? jednak uratowa?. „Mama Knows” by?by ?wietnym numerem, gdyby nie tragiczny refren Nelly Furtado, a utwory takie jak „All I Know”, czy „California Dream” sprawdzi?yby si? na p?ycie Game’a, je?li tylko by?yby po prostu troch? mniej s?odkie. Na zasadzie przeciwwagi dodajmy, ?e raper z Compton wyzby? si? wreszcie swojej najbardziej denerwuj?cej maniery – ju? nie propsuje wszystkiego co si? rusza. Wiem, ?e jest to trudne do uwierzenia, ale na „The R.E.D. Album” nie ma shout-outów.

Dobra, czas ko?czy? te rozwa?ania, bo to przecie? nie Game jest tutaj wa?ny, a pojechanie jego ma?oletnich psychofanów. Patrz?c ca?o?ciowo, raper z Compton wyda? p?yt? dobr?, której sporo ju? s?ucha?em i b?dzie go?ci? w moich g?o?nikach jeszcze przez jaki? czas. Nie zmienia to jednak mojego stosunku do wykonawcy, który pozostanie taki sam, póki Game nie nabierze troch? pokory i nie zacznie si? zastanawia? nad tym, co mówi w wywiadach. Je?li natomiast kto? poczu? si? ura?ony t? recenzj?, to tylko w my?l powiedzenia „uderz w stó?, a no?yce si? odezw?”. Ja sam mam ?wiadomo??, ?e kosa w plecach w tym momencie jest ju? nieunikniona, wi?c zrobi?em zapasy na dwa miesi?ce i zaraz b?d? si? barykadowa? w domu. Gdy sko?cz?, zapuszcz? „The R.E.D. Album” jeszcze raz.

1.       Panie s?uchaczu, melduj? wykonanie zadania!

Jak ka?dy szanuj?cy si? fan rapu mam nieskrywan? sympati? do postaci Snoop Dogga. Kr??? plotki, ?e gdzie? na zachodniej Syberii ?yje osoba otwarcie deklaruj?ca si? hejterem tego wykonawcy, ale naukowcy nigdy jeszcze tego nie potwierdzili. Mówi?c jednak serio – Snoop to kawa? historii muzyki hiphopowej, ?yj?ca legenda Zachodniego Wybrze?a i kole? o takim sposobie bycia, ?e naprawd? trudno go nie lubi?. Nie zmienia to jednak faktu, ?e ostatni? p?yt? tego rapera, któr? jara?em si? w ca?o?ci jest „Paid tha Cost to Be da Boss” z 2002 roku. Potem z jego twórczo?ci? by?o jako? troch? gorzej, a takiego „Ego Trippin’” nigdy chyba nie przes?ucha?em do ko?ca. Jara?em si? oczywi?cie zabaw? konwencjami w takich numerach jak „Sexual Eruption”, czy teledyskiem do „Gangsta Luv” z p?yty pó?niejszej. Snoop jednak na d?u?sz? chwil? zagubi? si? gdzie? mi?dzy ch?ci? szokowania, sprzedawania du?ej ilo?ci p?yt i zadowalania zagorza?ych fanów. Pojedyncze utwory by?y wi?c spoko, ca?e p?yty stawa?y si? jednak ci??kostrawnymi hybrydami.

Snoop Dogg ofensyw? wydawnicz? rozpocz?? na pocz?tku tego roku. Niemal?e co tydzie? dostawali?my od niego nowe kawa?ki, które zamkn?? potem w mixtape pt. „Puff Puff Pass Tuesdays Mixtape Vol. 1”. Co ciekawe, niemal ka?dy wypuszczany przez Snoopa numer prezentowa? wysoki poziom i tym wi?ksze by?y oczekiwania co do „Doggumentary”. Ja sam przekonany by?em, ?e raper z LA jest w zbyt dobrej formie, ?eby ich nie spe?ni?. Z dum? stwierdzam, ?e mia?em racj?.

„Doggumentary” to p?yta mo?e nie wybitna, ale na pewno ?wietna  – otrzymujemy ogromn? dawk? przyjemnych, bujaj?cych brzmie?, okraszonych niepowtarzalnym wokalem i unikaln? osobowo?ci? Snoopa. W lekk? konsternacj? wprawiaj? mnie wi?c recenzje na ameryka?skich portalach. 2.5/5 na Hiphopdx? – nad gustami oczywi?cie si? nie dyskutuje, ale to ju? lekka przesada. Owych recenzji nie czyta?em, bo nie lubi? si? sugerowa? przed napisaniem swojej, ale jedyny powa?ny zarzut, jaki jestem sobie w stanie wyobrazi?, to sposób nawijania Snoopa, który tak naprawd? nie zmieni? si? od prawie dwudziestu lat. Nie oszukujmy si? jednak – oczekiwa? od tego go?cia przes?ania, kombinowanego flow i skomplikowanych rymów, to jak liczy?, ?e Jaru? K. b?dzie za legalizacj? zwi?zków homoseksualnych. Snoop od dwóch dekad nawija tak samo i o tym samym, a nas zachwyca to z definicji niczym przestrze? w utworach Brunona Schulza. No dobra, zapytacie, jak to jest, ?e za dok?adnie to samo hejtuj? ?wi?tej pami?ci Guru? Zwalcie to, truskule, na moj? bananow? hipokryzj?.

Snoop Dogg na „Doggumentary” jest rzeczywi?cie przewidywalny. Jedyna innowacja jak? us?ysza?em, to próby szybszego nawijania w „Platinum”. Je?li chodzi o rymy, to jest artysta jak zwykle poprawny. Czasem wywo?uje u?miech politowania, prezentuj?c konstrukcje typu „perfect stalker/ body like miss Parker/ maybe a little darker”, ale w zdecydowanej wi?kszo?ci s?ucha si? go przyjemnie. Po weso?ym intrze z obowi?zkowym Bootsy Collinsem, Snoop zaczyna do?? powa?nie, prezentuj?c nam bragga, czy to bardziej retrospektywno-uliczne  („The Way Life Used to Be”), czy wspó?czesno-sentymentalne („My Own Way”). Potem ju? z regu?y G-funk przeplata si? z nadspodziewanie du?? ilo?ci? nowoczesnych bangerów. Je?li chodzi o pierwsz? kategori?, to zgodz? si?, ?e wszystko ju? s?yszeli?my, ale czy mo?na odmówi? pi?kna takim numerom jak  „Wonder What It Do” czy „Peer Pressure”? Co do brzmie? nowocze?niejszych – „Boom” to najlepszy jak na razie club-banger tego roku, „Platinum” cieszy powrotem R. Kelly’ego do nawijania na dynamicznych podk?adach, a „My F**kin’ House” mo?e przy dobrym nag?o?nieniu spokojnie wybija? szyby z okien. Dodatkowo stwierdzi? musz?, ?e po odpowiednim os?uchaniu spodoba? mi si? nawet pierwotnie mocno przeze mnie hejtowany numer pt. „Wet”.

Mia?o by? krótko (ta, jasne… kto? faktycznie uwierzy??), wi?c zbli?aj?c si? ju? do ko?ca, par? jeszcze s?ów o ewidentnych, cho? niespecjalnie obni?aj?cych ogóln? ocen? wadach. Po pierwsze – zabrak?o Snoopowi mocnej r?ki do selekcji materia?u. Rozumiem, ?e by? w dobrej formie i chcia? zaprezentowa? jak najwi?ksz? ilo?? utworów. Du?? cz??? z nich znali?my jednak ju? wcze?niej i to nie za spraw? z?o?liwych hakerów, a samego Snoopa, który umie?ci? je na „Puff Puff Pass Tuesdays Mixtape Vol. 1”. „Doggumentary” mo?na by?o spokojnie skróci? o 3-4 utwory, co doda?oby p?ycie wi?kszej dynamiki i spójno?ci. Wada numer dwa to uk?ad tracklisty. Poza opisanym pocz?tkiem, kiedy to numery „The Way Life Used to Be” i „My Own Way” ?wietnie si? uzupe?niaj?, utwory sprawiaj? wra?enie wrzuconych na chybi?-trafi?. Wystarczy?oby przecie? tracki G-funkowe zebra? obok siebie, „My F**kin’ House” umie?ci? w okolicach „Boom”, „Platinum” i „Wet”, a produkcje znane wcze?niej wyrzuci? gdzie? na koniec p?yty. Niby drobnostka, a jestem przekonany, ?e ca?o?? wydawa?aby si? nieporównywalnie lepsza.

Snoop spe?ni? moje oczekiwania. S?ucha?em „Doggumentary” i zastanawia?em si?, czy jakakolwiek jeszcze p?yta pierwszego kwarta?u 2011 roku b?dzie w stanie przebi? to pozytywne wra?enie. Wtedy zapu?ci?em nowe albumy pewnego wykonawcy z Bay Area…

2.       Indeed, your shit bang!

E-40, bo o nim mowa, podobnie jak w zesz?ym roku, wyda? dwie p?yty tego samego dnia. „Revenue Retrievin’: Overtime Shift” i „Revenue Retrievin’: Graveyard Shift” pojawi?y si? w sklepach w ten sam dzie? co „Doggumenatry”, czyli 29 marca. Nazwy i ok?adki wskazywa?yby podzia? na brzmienia l?ejsze na pierwszym z albumów i mroczniejsze na drugim. Nic z tych rzeczy. „Overtime Shift” jest chyba nawet tym sro?szym tegorocznym dzie?em E-40. Nie ma jednak sensu kombinowa? i dzieli? – trzeba zapozna? si? z ka?d? z p?yt i nowe wydawnictwa potraktowa? jako ca?o??.

40 Water przed premier? reklamowa? opisywane albumy, mówi?c, ?e s? kreatywne, oryginalne, k?ad? nacisk na swoj? niezale?no??, warto?? liryczn? tekstów i bujaj?ce bity. To oczywiste, ?e ka?dy b?dzie swoje dzie?o wychwala?, w tym przypadku jednak wszystko jest zgodne z prawd?. Owa niezale?no?? na pewno wysz?a raperowi na dobre. E-40 nawija, co chce i robi to zwykle na dynamicznych, minimalistycznych, nowoczesnych bitach. Sam odcina si? troch? od hyphy mówi?c: “uptempo beats have been around since the beginning of hip-hop. So every time you hear an uptempo beat, don’t think hyphy. What you’re hearing is some real street shit” (http://www.sohh.com/2011/03/revenue_retrievin_overtimegraveyard_shif.html). Faktycznie, niektóre z podk?adów ci??ko jednoznacznie skwalifikowa?, ale pewne jest jedno – nowe albumy legendy Bay Area to jeden wielki (raczej street- ni? club-) banger. Hyphy w czystej postaci jest oczywi?cie s?yszalne – w takich chocia?by trackach jak: „Barbarian”, „I Am Your” i najbardziej chyba w „Beastin’”. Kilka razy raczy nas E-40 jakimi? spokojniejszymi brzmieniami. Czasem jest to bardzo udane („Serious” z T-Painem na podk?adzie tego?), czasem umiarkowanie zadowalaj?ce („Born In The Struggle”), a czasem s?odkie do porzygania („I Love my Momma”). W ostatnim z numerów zreszt? E-40 tekstowo zdecydowanie przekracza granic? kiczu, patetycznie stwierdzaj?c, ?e mama nosi?a go w brzuchu przez 9 miesi?cy. Naprawd?? Dodajmy do tego wyj?czany refren (d?izys krajst – troch? szacunku dla moich uszu!) i otrzymujemy jeden z najgorszych numerów w karierze rapera z Bay. Co jednak ciekawsze – jedyny zdecydowanie s?aby numer spo?ród 40 zamieszczonych na nowych p?ytach.

To teraz zrehabilitujmy E-40 jako tek?ciarza. Jest on bez w?tpienia jednym z najlepszych obecnie nawijaczy (tak, tak, truskule). Na przestrzeni 40 utworów naprawd? nie pozwala nam si? nudzi?, ma du?o do powiedzenia i w ?adnym wypadku nie mo?na stwierdzi?, ?e nawija non stop o tym samym. Procentowo prawdopodobnie dominuj? przechwa?ki, ale obcuj?c z nowymi p?ytami E-40 ma si? wra?enie, ?e zosta?y nagrane nie tylko po to, by raper móg? zarobi? par? dolarów i zaliczy? kolejnych kilka kobiet, ale g?ównie dlatego, ?e 40 Water ma du?o ciekawych spostrze?e? i pomys?ów, którymi chce si? z szersz? publik? podzieli?. Podwójnymi to on nie rzuca, ale rymuje ze sob? s?owa w sposób bynajmniej nietuzinkowy. Ca?o?? ubarwia licznymi metaforami i innymi ?rodkami stylistycznymi. Pierwszy lepszy raper z Bay nawin??by: „yo, there are killaz in my hood”, E-40 mówi natomiast: „every city got killers, everybody got hood M.V.P.”. Proste, ale robi wra?enie. Je?li chodzi o sam? tematyk?, to jest naprawd? ró?norodnie. Z „Me & My Bitch” dowiadujemy si?, ?e raper tak cz?sto k?óci si? ze swoj? kobiet?, ?e s?siedzi ju? do tego przywykli, policja nawet nie przyje?d?a, a po ka?dej k?ótni para wynagradza sobie wszystko dobrym seksem. „Born In The Struggle” zawiera troch? ca?kiem ciekawych obserwacji natury spo?ecznej, a „Fuck Em’” to podkre?lenie w?asnych zas?ug i hymn na cze?? niezale?no?ci („oh yeah, just to let you suckers know/ I ain’t rappin’ too fast, y’all just listen too slow”). „Tired of Sellin Yola” to natomiast ciekawy story-telling z przes?aniem, b?d?cy nawini?t? ku przestrodze histori? pewnego dilera. Pisa? mo?na by du?o, ale z pewno?ci? lepiej pos?ucha?.

Niepowtarzalne flow, dobre i ciekawe teksty, mocne, bujaj?ce bity – czego wi?cej oczekiwa? od p?yty hiphopowej? No, mo?e jeszcze go?ci, którzy urozmaic? nam obcowanie z ca?o?ci?. Na nowych albumach E-40 jak zwykle pojawia si? sporo reprezentantów Bay Area, a o du?ej cz??ci z nich nic nie wie nawet Wikipedia. S? jednak postacie znane – Bun B i Slim Thug (w megawtórnym „That Candy Paint”), Devin the Dude, wspomniany T-Pain i – uwaga, uwaga – Tech N9ne. To w?a?nie ten pan odpowiada za najlepsz? kolaboracj? i najbardziej wyrazisty track zawarty na nowych p?ytach z cyklu „Revenue Retrievin’”. Bas wgniata w ziemi?, a raperzy urz?dzaj? nam prawdziw? bangerow? uczt?.

Nowe albumy E-40 traktuj? jako rewelacyjn? ca?o??, wi?c nie b?d? rozwa?a? w tym momencie, która cz??? buja bardziej/ jest lepsza. Pewne jest jedno – po wys?uchaniu p?yt „Revenue Retrievin’: Overtime Shift” i „Revenue Retrievin’: Graveyard Shift” mia?em ?wiadomo??, ?e przez d?ugie miesi?ce nikt nie dostarczy mi tak du?ej dawki bangerów na wysokim poziomie. A mo?e byli tacy, co my?leli, ?e zrobi to Wiz Khalifa?

3.       Czy kto? tu liczy? na bangery?

Je?li tak – srogo si? zawiedzie. Zacznijmy jednak od pocz?tku. Wiz Khalifa to m?odszy ode mnie (fuck!), dwudziestotrzyletni raper z Pittsburgha (od kiedy tam kto? nagrywa?), który ma na swoim koncie dwie p?yty wydane niezale?nie. Nie dajcie si? wi?c zwie?? – jest on debiutantem co najwy?ej w ?wiecie mainstreamu. Dla mnie Wiz Khalifa by? zawsze synonimem ogromnego nudziarza bez potencja?u komercyjnego. „Black and Yellow” jednak to numer bardzo chwytliwy, a „On My Level” pokaza?, ?e m?ody raper ma bananow? dusz?. Na du?y procentowo udzia? bangerów w playli?cie „Rolling Papers” specjalnie nie liczy?em; przez moment jednak uleg?em wra?eniu, ?e Wiz Khalifa mo?e zrobi? co? wi?cej ni? niezbyt interesuj?ce pitu pitu. I tutaj faktycznie si? zawiod?em.

Na „Rolling Papers” wieje nud?, ?e a? strach. „On My Level” to co prawda ca?kiem ciekawy track, b?d?cy apoteoz? mocno zakrapianych (i wdychanych w p?uca) imprez, a „Black and Yellow” faktycznie si? raperowi uda? z punktu widzenia komercyjnego. Je?li jednak ws?uchamy si? w tekst, oka?e si?, ?e wcale nie jest to hymn dla rodzinnego miasta, tylko track przepe?niony niespecjalnie wymy?lnym bragga. Taki sposób nawijania obecny jest na CA?YM albumie. Wiz (wed?ug tego co mówi) jest m?ody, utalentowany, bogaty, ma du?o bi?uterii, rzuca pieni?dzmi, imprezuje noc i dzie?, hejterzy s? zazdro?ni, by?e dziewczyny dzwoni?, zapach marihuany unosi si? w powietrzu, drinki s? przygotowane, jointy skr?cone itd. Mo?na wi?c powiedzie?, ?e raper na „Rolling Papers” daje wyraz rado?ci m?odego cz?owieka, który zarobi? du?o pieni?dzy i stoi u progu jeszcze wi?kszej kariery. Jest to zrozumia?e, a by?bym ju? totalnym hipokryt?, gdybym skrytykowa? wykonawc? za monotematyczno??. To, co mnie bardziej zastanawia, to fakt, ?e cho? tematycznie opisywana p?yta jest weso?a, prawie ka?dy numer nawini?ty zosta? tak smutno, jakby Wiz Khalifa mówi? o tym, ?e w?a?nie straci? w wypadku najbli?sz? rodzin?. Serio – gdybym nie ws?ucha? si? w teksty, pomy?la?bym, ?e reprezentant Pittsburgha to kolejny smutas pokroju Kid Cudiego.

Na portalu Rapreviews.com warstwa liryczna p?yty „Rolling Papers” oceniona zosta?a na cztery w dziesi?ciostopniowej skali. Na tej samej stronie Gucci Mane za „The Return of Mr. Zone 6.” dosta? 6 na 10. Na miejscu Wiz Khalify chyba bym si? rozp?aka?. Ja sam nie mam jakich? wielkich zarzutów, co do tematyki, czy rymów (cho? wiadomo – nie powalaj?), chodzi mi bardziej o wykonanie – gdyby autor p?yty si? u?miechn?? i w?o?y? w swoje teksty troch? emocji (mo?e pomy?la? nad jakim? flow?), efekt by?by nieporównywalnie lepszy. Dodajmy, ?e emocji nie ma równie? w warstwie produkcyjnej. Jedyny track (oprócz wymienionych wcze?niej), który po kilku taktach wydawa? si? mie? potencja?, to „Top Floor”. Niestety – on równie? rozczarowa?.

Nie przekre?lam ca?kowicie albumu „Rolling Papers”. Jest to p?yta, któr? mo?na zapu?ci? sobie pó?nym wieczorem po ci??kim dniu w pracy, by s?czy?a si? po cichu gdzie? w tle i niespecjalnie zwraca?a na siebie uwag?. Niestety jednak na tym jej potencja? si? ko?czy. Wiz Khalifa nie stan?? na wysoko?ci zadania, a braki jego nowego dzie?a widoczne s? tym bardziej na tle p?yt opisanych wcze?niej.

Kilka godzin pracy i ponad 3 strony ma?? czcionk? w Wordzie za nami, czas wi?c na b?yskotliwe podsumowanie. Wojciech Mann powiedzia? nie tak dawno temu, ?e rzadko kiedy jest jakimi? wydawnictwami rozczarowany, bo ?eby si? rozczarowa?, trzeba na dan? p?yt? czeka? i mie? co do niej du?e oczekiwania. Ja mam t? wad?, ?e ?atwo daj? si? ponie?? emocjom i nietrudno rozbudzi

? we mnie nadzieje na wysoki poziom kr??ka. Najlepszy dowód, to ?e da?em si? nabra? na single Wiz Khalify. Bardziej zdumiewaj?cy jest jednak fakt, ?e pozosta?e zrecenzowane p?yty pozytywnie mnie zaskoczy?y pomimo wygórowanych oczekiwa?. Takich dni jak 29 marca 2011 ?ycz? wi?c fanom hiphopu jak najwi?cej.

(?rednio b?yskotliwe, ale ujdzie…)

angierzonych singli (w tym chocia?by „Welcome To My Hood”, czy „Boom”), a jeszcze w tym miesi?cu trafi? do sklepów ?wietnie zapowiadaj?ce si? wydawnictwa od Snoopa, E-40 i Wiz Khalify. Co jednak najwa?niejsze – rok 2011 zd??y? nam ju? przynie?? kr??ek, który swoim poziomem przebi? wi?kszo?? tego, co pojawi?o si? na rynku w minionych 12 miesi?cach. Mowa o p?ycie pt. „Revenge of the Barracuda” autorstwa WC.

Pami?tacie, jak w zesz?ym roku Ice Cube mia? przywróci? brzmienie z Zachodniego Wybrze?a, rozgrzewaj?c do czerwono?ci oczekiwania fanów singlem „I Rep That West”? Nic z tego nie wysz?o i to w dodatku do tego stopnia, ?e w wielu podsumowaniach album weterana z LA  zosta? uznany za najwi?ksz? pora?k? minionych 12 miesi?cy. Troch? niesprawiedliwie, bo du?o bardziej wol? s?ucha? „She Couldn’t Make It on Her Own” na minimalu od Bangladesha, ni? natchnionych tracków Kanye Westa ??cz?cego 57 sampli na minut?, ale pewne jest jedno – oczekiwa? to Ice Cube nie spe?ni?. Czarnym (czy tam afroameryka?skim) koniem zachodu okaza? si? WC. Zaszokowa? mnie troch? fakt, ?e cz??? moich znajomych ogarniaj?cych rapsy ca?kiem nie?le, nie ma w ogóle poj?cia, kim jest ten pan, posiadaj?cy co prawda do?? niewdzi?czn? ksywk? (WC – west coast – get it?). Masowa publiczno?? by? mo?e wi?c nawet przegapi?a premier? „Revenge of the Barracuda”. Ja, zach?cony singlami, oczekiwania mia?em ogromne. Tym bardziej dziwi? si?, ?e autorowi p?yty uda?o si? je spe?ni?.

WC to bez dwóch zda? raper kompletny. Posiadacz ?wietnego g?osu, gi?tkiego flow (czy kto? jeszcze uwa?a, ?e bardzo podobnego do Tech N9ne’a?) i tekstów na ca?kiem wysokim poziomie. Dub C mo?e nie sypie podwójnymi jak z r?kawa, ale daje nam co? wi?cej ni? wszechobecne konstrukcje typu hot/not, shower/power, czy B.I.G./V.I.P. Co do samego wykonania tekstów, autor p?yty naprawd? nie pozwala nam si? nudzi?. Nawija nisko, wyra?nie i z regu?y do?? szybko, w ka?dym tracku znajdzie jednak jakie? rozwi?zanie wokalne, by brzmie? inaczej ni? w poprzednim. O czym jest mowa na „Revenge of the Barracuda”? Troch? bragga, troch? gangsterki, kilka przemyconych spostrze?e? dotycz?cych kondycji showbiznesu – generalnie to, czego mo?na si? by?o spodziewa?. „Hood famous, I’m gettin’ paper, It won’t change, fuck haters” – to frazy wyj?te z refrenu numeru „Walkin’ in My Taylors”, ?wietnie podsumowuj?ce tematyk? ca?o?ci. Móg?bym si? poczepia?, pisz?c, ?e WC jest monotematyczny, ale nie oszukujmy si? – jak b?d? chcia? g??bokiego przes?ania, to zamiast zapuszcza? p?yt? gracza z gor?cej Kalifornii, otworz? sobie tomik pie?ni S?pa Szarzy?skiego. Podsumowuj?c kwesti? tekstów i ich wykonania – WC jest jednym z raperów (obok chocia?by Chaliego 2ny, czy w?a?nie Tech N9ne’a) w przypadku których, nie s?ucham za bardzo, o czym nawijaj? – s?ucham, w jaki sposób.

Mocne uderzenie zapewnia nam ju? pierwszy na p?ycie, tytu?owy track „Revenge of the Barracuda” – dwuzwrotkowy, pe?ni?cy raczej funkcj? rozbudowanego intra. Bywa?y ju? p?yty, w których takie intro okazywa?o si? najmocniejszym elementem ca?o?ci, tutaj jest to dopiero przedsmak pot??nych armat, które wytoczy? cz?onek Westside Connection. Do najwi?kszych bangerów nale?? z pewno?ci? single – znany ju? od wielu miesi?cy „That’s What I’m Talking About” i przede wszystkim „You Know Me”, w którym go?cinnie pojawiaj? si? Maylay (to? to CJ z GTA San Andreas! Dzi?kuj? Ci Wikipedio) i Ice Cube. Utwór ten jest przepe?nionym pozytywnym vibem, westcoastowym bangerem, który przypomina publiczno?ci na ca?ym ?wiecie, za co kochali?my kiedy? rap z LA. Propsy nale?? si? w szczególno?ci Maylayowi, który zapodaje rewelacyjn? zwrotk? i wraz z autorem p?yty sprawia, ?e nawet sam Ice Cube wypada tutaj blado. „Reality Show” kontynuuje dobr? pass? i na przekór d??eniom komercyjnym (jakby w zgodzie z tematyk? kawa?ka) zawiera jedn? d?ug? zwrotk?, okraszon? refrenem jedynie na pocz?tku i na ko?cu. W tym momencie wielkie propsy dla Hallway Productionz, którzy wyprodukowali wszystkie wymienione dotychczas w tym akapicie tracki. „100% Legit” to kolejny banger, któremu niekwestionowanego uroku dodaje wysamplowany w refrenie Eazy-E. Rozwi?zania wokalne ze strony WC z pocz?tku troch? denerwuj?, ale po odpowiednim ws?uchaniu si?, doceniamy kunszt autora p?yty. Zreszt? – sam podk?ad i refren wystarcz?, by jara? si? przez d?u?szy czas. „Hustla” natomiast to nadspodziewanie dobra kolaboracja na linii West Coast/Dirty South. Juvenile jest niestety autorem jednej z najgorszych p?yt 2010 roku i mi?o us?ysze? go ponownie w dobrej formie. Ca?o?ci dope?nia zamykaj?cy album utwór pt. „Dub C”.  Autor p?yty nawija swoje agresywne zwrotki na patetycznym podk?adzie i osi?ga swój cel – od teraz ju? nikt nie b?dzie mia? w?tpliwo?ci, jak jego ksywk? wymawia?.

Gdy chc? w skrócie oceni? warto?? p?yty „Revenge of the Barracuda”, mówi?, ?e je?li chodzi o wady, to s? na niej jedynie dwa s?abe refreny. Mowa oczywi?cie o numerach „D Boy” (wyj?czane „Deeeee Boooooy” obra?a mój zmys? s?uchu) oraz „The Spot” („hey motherfucka, hey motherfucka, heeey” to ju? nie prostota – to prostactwo). O ile jednak pierwszy z tracków to chyba faktycznie najs?abszy element p?yty, tak drugi buja konkretnie. Kwesti? monotematyczno?ci tekstów ju? sobie natomiast wyja?nili?my. Je?li mia?bym bardzo si? czepia?, powiedzia?bym jeszcze, ?e ma?? wad? p?yty jest zawarcie na niej numerów znanych z wydanej kilka miesi?cy temu EPki pt. „That’s What I’m Talkin’ Bout”. WC jest w ?wietnej formie i móg? nas uraczy? zupe?nie nowym materia?em. Z drugiej strony jednak – „That’s What I’m Talking About” to singiel i przebangier, a pozosta?e 2 tracki, o ile na EPce tworzy?y wra?enie wrzuconych bez pomys?u, tak tutaj zdecydowanie ubarwiaj? ca?o??.

Tytu?em podsumowania stwierdzi? mo?na jedno – WC dokona? tego, czego nie uda?o si? w zesz?ym roku Ice Cube’owi – przywróci? brzmienie z Zachodniego Wybrze?a, przypomnia? wszystkim, ?e buja, ?e mo?na je pokocha? i ?e West Coast to co? wi?cej, ni? Game i jego „shout-outy” do wszystkiego, co si? rusza. „Revenge of the Barracuda” to album spójny, ?wietnie wyprodukowany i jeszcze lepiej nawini?ty (b?d? odwrotnie – nie mog? si? zdecydowa?) i, co najwa?niejsze, od pocz?tku do ko?ca okraszony zachodnim vibem. Kr??ek wci?ga do tego stopnia, ?e jednego razu podczas jazdy autobusem, tak si? zas?ucha?em, ?e przegapi?em swój przystanek docelowy (true story). Czy WC rozpocz?? dobr? pass? dla rapu z LA? Przekonamy si? ju? 29 marca wraz z premier? „Doggumentary”.

Nicki Minaj ma naprawd? spore umiej?tno?ci. Posiada bardzo gi?tkie flow, ca?kiem przyzwoicie ?piewa, potrafi sypa? punchline’ami jak z r?kawa, momentami sk?ada naprawd? dobre rymy, umie nawija? „o czym?” i kilka jeszcze pochwa? pewnie uda?oby si? przedstawi?. Wszystko to pokaza?a we wspomnianym ju? numerze „Monster” i musz? z przykro?ci? stwierdzi?, ?e w ?adnym z tracków zamieszczonych na „Pink Friday” nie zbli?y?a si? nawet do tamtego wyczynu (no, mo?e w „Roman’s Revenge”). Na nowej p?ycie mamy raczej do czynienia z wizerunkiem Barbie, a „bad bitch” wychodzi z Nicki przy okazji kilku tylko tracków. Ta s?odka wersja artystki Young Money mo?e spodoba? si? nastolatkom z bogatych dzielnic w Stanach Zjednoczonych (i taka pewnie jest grupa docelowa), ja w ?adnym wypadku doceni? tego nie mog?.

Mimo wszystko, „Pink Friday” zaczyna si? rewelacyjnie. W „I’m The Best” artystka opowiada nam o pocz?tkach swojej kariery, wzlotach i upadkach, problemach rodzinnych itp., zestawiaj?c to z sukcesem jaki jest jej udzia?em obecnie. Generalnie mamy do czynienia z typowym utworem otwieraj?cym. Podk?ad i refren s? mo?e troch? za s?odkie i podchodz? pod jak?? piosenk? bo?onarodzeniow?, ale w ko?cu mamy okres ?wi?teczny i taki wybór zupe?nie nie razi. Pazura pokazuje Nicki w dwóch kolejnych trackach. Z moich rozmów ze znajomymi wynika, ?e jestem jedyn? osob?, która zajara?a si? „Roman’s Revenge” od pierwszego przes?uchania; pewne jest jednak, ?e prawie ka?dy docenia ten track po kilku odtworzeniach. Nicki Minaj k?adzie agresywne zwrotki i psychodeliczny refren na niepokoj?cym minimalu Swizz Beatza, a ca?o?? ubarwiona jest go?cinnym wyst?pem Eminema, który daje z siebie wszystko. To z tego tracku pochodz? wersy: „Word, that bitch mad ’cause I took the spot? / Well, bitch, if you ain’t shitting, then get off the pot / Got some niggas out in Brooklyn that’ll off your top”, które ?rodowisko hiphopowe odczyta?o jako ewidentny diss na Lil Kim. Nicki temu zaprzeczy?a, ale jej konkurentka musia?a da? upust swej zazdro?ci, nagrywaj?c dissuj?cy utwór i udzielaj?c kilku g?upich wypowiedzi. Beef wisi w powietrzu, ale s?dz?, ?e Nicki potraktuje zaczepki Lil Kim niczym Eminem Rick Rossa – po prostu je zignoruje i o?mieszy tym samym oponentk?. Jak by nie by?o, pierwsz? trójk? utworów (a tym samym najlepszy fragment p?yty) zamyka „Did It on’em” na podk?adzie Bangladesha. Ten mia? ju? dla Cash Money nie produkowa?, ale wida?, ?e dosta? odpowiedni? sum? pieni?dzy i stworzy? najbardziej przebangerzony track albumie, oparty tradycyjnie na dos?ownie kilku prostych d?wi?kach. Nicki nawija agresywne bragga i cho? tekst „If I had a dick, I would pull it out and piss on ‘em”, nie jest szczytem elokwencji, wol? linijki tego typu, ni

? to, czego jeste?my ?wiadkami w dalszej cz??ci albumu.

Po pocz?tkowym entuzjazmie bowiem, ka?dy kolejny track wydaje si? coraz bardziej za?amuj?cy. „Right Thru Me” jest s?odkie do porzygania, „Fly” zupe?nie podobnie i nie ratuje tego numeru bynajmniej poj?kiwanie Rihanny (i pomy?le?, ?e J.R. Rotem tworzy? kiedy? naprawd? porz?dne produkcje), „Save Me” jeszcze ujdzie (Nicki pod?piewuje i to ca?kiem udanie), ale brzmi jak podróba klimatu „808s & Heartbreak” Kanye Westa, w „Moment 4 Life” wyst?puje Drake (potrzeba wi?cej argumentów?), a „Check It Out” z will.i.am jest zbyt prostacko-popowe nawet dla radia Eska. Skoro jeste?my przy tych najgorszych momentach, to wspomnijmy jeszcze „Dear Old Nicki”, w którym fajny koncept zosta? zepsuty przez tragiczne wykonanie liryczno-wokalno-produkcyjne. Na ca?ym „Pink Friday” (i mówi? tutaj o wersji „Deluxe”, zawieraj?cej ??cznie 17 utworów) jest jeszcze dos?ownie jeden track, którym mocno si? jaram. Chodzi mi o „Blow Ya Mind”, gdzie nowoczesny, dynamiczny bit na zwrotki, przeplata si? ze spokojniejszymi d?wi?kami i ?piewem w refrenie, co tworzy do spó?ki wra?enie piorunuj?ce. W drugiej po?owie p?yty jest dodatkowo jeszcze kilka tracków, które mog? okre?li? mianem „w miar? udane”. Ca?kiem przyjemnie s?ucha si? „Blazin” z go?cinnym udzia?em Kanye Westa, nast?puj?ce po nim, sentymentalne „Here I Am” te? jest niczego sobie (?wietne rymy autorki p?yty), a aspiruj?ce do miana bangera „Muny” da rad? przes?ucha? kilka razy, co jest sukcesem w kontek?cie du?ej cz??ci tracków z „Pink Friday”, które ci??ko przetrwa? w ca?o?ci cho?by raz. W „Super Bass” Nicki jedzie ca?kiem fajnie, ale ca?o?? zepsuta jest po raz kolejny przez warstw? produkcyjn? i refren.

S? wi?c na „Pink Friday” momenty dobre b?d? przyzwoite, nie zmienia to jednak faktu, ?e album jako ca?o?? jest s?aby. Je?li chodzi o mój odbiór Nicki Minaj dosz?o tutaj dodatkowo do pewnego paradoksu. Artystka, za któr? specjalnie nie przepada?em, wyda?a s?ab? p?yt?, za której spraw? bardzo j? polubi?em. Nicki po prostu ma co? w sobie. Jej wizerunek nie jest mo?e zbyt wyszukany, wiele zawdzi?cza swojemu wygl?dowi, ale ma potencja? jako artystka, a czytaj?c jej wypowiedzi mo?na doj?? do wniosku, ?e prywatnie jest naprawd? fajn?, ciep??, rodzinn? i – co najwa?niejsze – inteligentn? osob?. Mimo ?e p?yta „Pink Friday” jest ci??ka do wys?uchania w ca?o?ci, jak ju? pisa?em we wst?pie, kibicowa?em jej autorce i liczy?em na sukces komercyjny. 376 000 sprzedanych egzemplarzy to wynik rewelacyjny, cho? o ko?cowym sukcesie zadecyduje prawdopodobnie drugi tydzie?. Mimo wszystko, Nicki pr?dzej czy pó?niej dotoczy si? do platyny, co w roku 2010 jest niebywa?ym sukcesem. Zastanawia mnie natomiast, co dalej z ekip? Young Money. Weezy sprzedaje si? ?wietnie ca?y czas, Drake i Nicki to wielkie sukcesy, ale czy jest tam kto? jeszcze z potencja?em komercyjnym? Mack Maine raczej szefuje ni? nagrywa, Tyga ju? kiedy? wyda? album, którego prawie nikt nie kupi?, Gudda Gudda ma charyzm? nie wi?ksz? ni? mój toster, a pozosta?ych cz?onków nie sposób wymieni? bez zagl?dania w Wikipedi?. Dalsze losy Young Money pozostawiam jednak geniuszowi wydawniczemu Birdmana i Lil Wayne’a, a dzi? mo?na ?mia?o stwierdzi?, ?e jest to najlepiej prosperuj?ca wytwórnia 2010 roku. Co do samej Nicki, to mam naiwn? nadziej?, ?e ograniczy s?ita?ne hity dla pi?tnastolatków i zajmie si? nagrywaniem ostrego rapu. Je?li nie w obiegu mainstreamowym, to licz? przynajmniej na mixtape’y. Tymczasem kilka numerów z „Pink Friday” zrzucam na sk?adank? do samochodu, a o ca?o?ci staram si? jak najszybciej zapomnie?.

Pimp C – The Naked Soul of Sweet Jones

Pimp C osi?gn?? w rapbiznesie du?o, ale z pewno?ci? nie wykorzysta? swojego pe?nego potencja?u. Nie pozwoli?y mu na to przede wszystkim pobyt w wi?zieniu i przedwczesna ?mier?. Bun B poprzez ci??k? prac? i ogrom nagranych zwrotek, sprawi?, ?e on sam, ale równie? i duet UGK, stali si? mo?e nie do ko?ca cz??ci? mainstreamu, ale na pewno mark? rozpoznawaln? na ca?ym ?wiecie.

Gdy Pimp C opu?ci? wi?zienie pod sam koniec 2005 roku, sta? si? od razu rozchwytywany do wyst?pów na p?ytach innych wykonawców, szybko wypu?ci? swoje solo, a w troch? dalszej przysz?o?ci ?wietnie przyj?t? przez krytyk? oraz publiczno?? p?yt? „Underground Kingz”. Wygl?da?o na to, ?e jest to dopiero przedsmak tego, co Chad Butler mo?e osi?gn?? w najbli?szym czasie. Plany samego rapera i oczekiwania publiczno?ci pokrzy?owa?a ?mier? tego?, która nast?pi?a nied?ugo po wydaniu wspomnianego przed chwil? albumu UGK. „The Naked Soul of Sweet Jones” to drugie (po „UGK 4 Life” duetu) i prawdopodobnie ostatnie po?miertne wydawnictwo Pimp C. Z?o?enie p?yty po ?mierci artysty nie zawsze si? udaje. Opisywany album to jednak, jak na razie, jedno z lepszych wydawnictw 2010 roku.

W utworze otwieraj?cym kr??ek, zatytu?owanym „Down 4 Mine”, b?d?cym czym? pomi?dzy intrem, a pe?noprawnym trackiem, Pimp C mówi, ?e ta p?yta jest jego pierwszym solowym wydawnictwem. Poprzednie wydane by?y podczas jego pobytu w wi?zieniu, lub z?o?one bardziej w formie sk?adanki. Faktycznie, na opublikowanym za ?ycia rapera „Pimpalation”, pojawi? si? ogrom go?cinnych zwrotek i sam Sweet Jones niekoniecznie wysuwa? si? na plan pierwszy. Jak na ironi? i tego albumu nie uda?o si? arty?cie sko?czy?. Ogromna lista go?ci mo?e przera?a? i znów tworzy? wra?enie swego rodzaju sk?adanki. S? oni jednak z regu?y dobrani pomys?owo i nie dominuj? nad mistrzem ceremonii. Na „The Naked Soul of Sweet Jones” czu?, ?e jest to solowa p?yta Chada Butlera.

Zamieszczone s? tutaj tylko dwa utwory solowe, ale w tych z go?cinnymi wyst?pami, Pimp C na pewno nigdzie si? nie gubi. Jazze Pha we „Fly Lady” pojawia si? tylko na refrenie, w „Love 2 Ball” go?cinnie wyst?puj?cy Chamillionaire ma jedn? zwrotk?, podczas gdy gospodarz dwie, a tak?e refren i pod?piewywanie na ko?cu. W „Made 4 Me” Pimp C i Too Short ?wietnie si? uzupe?niaj?, nawijaj?c mniej wi?cej po równo. Sweet Jones cz?sto wykonuje refren, b?d? jego cz???, pojawiaj? si? jego mówione partie i naprawd? mo?na odnie?? wra?enie, ?e ?yje i móg? kontrolowa? proces powstawania p?yty. Go?cie dobrani s? do?? dobrze. Skoro jeste?my przy „Made 4 Me”, to ci??ko sobie wyobrazi? dwóch lepiej pasuj?cych do siebie raperów pod k?tem traktowania przedmiotowo kobiet i tego, do czego s? wed?ug nich stworzone. Magia bez w?tpienia dzia?a. Bun B, który w wywiadach odcina? si? troch? od powstawania „The Naked Soul of Sweet Jones”, wyst?puje tylko w trzech utworach. Ilo?? moim zdaniem dobrana idealnie. Dodajmy, ?e w jednym z lepszych tracków na p?ycie pt. „Go 2 War” jego zwrotka brzmi jak nagrana dobrych kilka lat temu, co dodatkowo dodaje numerowi kolorytu i uroku. J-Dawg natomiast, który do?? mocno lansuje si? ostatnio w Houston i okolicach, jest tutaj zupe?nie niepotrzebny. Wydaje si? marn? podróbk? Pastor Troya, a skoro tego pierwszego cz?sto trudno wytrzyma?, to tym bardziej nie mam ochoty s?ucha? jego ksera. Go?cie z Trill Ent (Lil Boosie i Webbie) ju? si? na wydawnictwach Pimp C pojawiali (ten na ich p?ytach równie?), a dodatkowo Sweet Jones w swojej zwrotce wymawia ich ksywki, co po raz kolejny tworzy wra?enie, jakby ca?o?? powstawa?a jeszcze za ?ycia autora p?yty. Przyznam si? szczerze, ?e nie wiem, w jakiej cz??ci „The Naked Soul of Sweet Jones” zosta?o uko?czone przed ?mierci? Chada Butlera. Wra?enie jest jednak dobre – Pimp C na owym wydawnictwie ?yje, ma si? dobrze i wie, co robi.

Prawie wszystkie kolaboracje brzmi? ciekawie i niewymuszenie, niezale?nie od tego, czy go?cinnie wyst?puj? raperzy z Teksasu (Slim Thug, Chamillionaire), generalnie z Po?udnia (Rick Ross), czy nawet Bay Area. Oprócz Too Shorta pojawia si? bowiem równie? E-40, który nie tylko pasuje do ca?o?ci numeru „Since the 90′s”, ale tak naprawd? zjada samego mistrza ceremonii, który brzmi tutaj wyj?tkowo dobrze. Kontrowersje wzbudzi? wyst?p Young Jeezy’ego, który narazi? si? sformu?owaniem “two underground kings, one underground legend”, w drugiej cz??ci maj?c na my?li siebie. Sama kolaboracja jednak nie razi i utwór „Dickies” jest jednym z mocniejszych na p?ycie. Oprócz wspomnianego J-Dawga razi jeszcze oczywi?cie Drake w numerze „What Up?”. Pomijaj?c fakt, ?e jest on obecnie najwi?kszym nieporozumieniem w ameryka?skim showbiznesie, jego zwrotka po prostu brzmi tutaj sztucznie. Prawdopodobnie Pimp C nagra?by z nim numer, skoro zrobi? to sam Bun B. Mo?e jednak brzmia?oby to wtedy lepiej. Do ca?o?ci „The Naked Soul of Sweet Jones” Drake pasuje jednak jak kwiatek do ko?ucha.

Pimp C mo?e by? krytykowany za teksty, bo, nie oszukujmy si?, nie jest raperem najlepszym technicznie. Rymy ma ?rednie, bywa dosadny i ordynarny, du?o przeklina, a jego stosunek do kobiet i upodobanie w s?owie „bitch”, powoduje na pewno palpitacje serca u feministek. Ja b?d? jednak broni? zdania, ?e w takim sposobie nawijania tkwi jego urok. Sweet Jones obdarzony jest niesamowit? charyzm? i nawet najbardziej prostackie teksty maj? w sobie troch? uroku, który potrafi? wydoby? tylko bohater tej recenzji. Nikt inny nie mo?e bowiem wypowiedzie? takiej linijki jak: “Hoes eat my dick like it’s corn on the cob” w sposób, który wywo?a u?miech szczery, a nie politowania. Pimp C nawija bardzo ró?norodnie – szybciej lub wolniej, czasem przed?u?aj?c ko?cówki wersów, co w przypadku wi?kszo?ci raperów jest manier? denerwuj?c? (tutaj w ?adnym wypadku), pod?piewuje, a nawet ?piewa. Nie sposób si? przy tym nudzi?. Je?li chodzi natomiast o sam? tre??, to Chad Butler skupia si? na tych lepszych sferach ?ycia: rozwi?z?e kobiety, narkotyki, zagraniczne samochody, drogie zegarki i pier?cionki etc. W „Dwon 4 Mine” porównuje si? do dziecka, które musi mie? pewne rzeczy i ju?, a Pimp C byle czym si? nie zachwyci. „Fly Lady” czy „Made 4 Me” to natomiast teksty balansuj?ce na granicy pornografii, „Since the 90′s” to mocne uliczne bragga, a w „Colors” autor p?yty i go?cie opowiadaj? nam o swoim barwnym ?yciu. Chodzi oczywi?cie g?ównie o kolory pieni?dzy, samochodów, ubra? i bi?uterii.

Oprócz zalet omówionych przeze mnie do tej pory, trzeba powiedzie? o jeszcze jednej – „The Naked Soul of Sweet Jones” to p?yta przede wszystkim ?wietnie wyprodukowana. Uda?o si? tutaj zachowa? brzmienie charakterystyczne dla Sweet Jonesa i duetu UGK. Dominuj? wi?c mniej lub bardziej dynamiczne, ale prawie zawsze bujaj?ce produkcje, oparte na soulowo-funkowych samplach i p?dz?cej perkusji. Mi?o?nicy wspó?czesnych brzmie? równie? znajd? co? dla siebie. Syntezatory dopadaj? nas chocia?by w „Since the 90′s”, wyprodukowanym przez Big E, który niejednego bangera ma ju? na koncie, czy w „Hit the Parking Lot”, za który odpowiada nadworny beatmaker Trill Ent – Mouse. Nie jest to mo?e najgor?tszy podk?ad jego autorstwa, ale z pewno?ci? buja g?ow? i jedyn? wad? tego tracku jest jego zbytnia d?ugo??. Dwie ?wietne produkcje (ju? spoza grona wspó?czesnych bangerów) dostarczy? sta?y wspó?pracownik UGK – Cory Mo. Nawet Boi-1da nie?le wczu? si? w klimat podczas pracy nad „What Up?” i tylko szkoda, ?e jego bit poci?gn?? za sob? obecno?? Drake’a. Jednym zdaniem – „The Naked Soul of Sweet Jones” to album naprawd? dopracowany produkcyjnie; brzmieniowo spójny, ale te? na tyle ró?norodny, by nie zanudzi? s?uchacza.

Nowa p?yta Pimp C robi ?wietne wra?enie w ca?o?ci. Ka?dy znajdzie swoje ulubione tracki, jak i te, które nie przypadaj? do gustu, jednak najlepiej s?ucha? albumu od pocz?tku do ko?ca. Moi faworyci to na pewno: „Down 4 Mine”, „Love 2 Ball”, „Since the 90′s” i „Go 2 War”. Niezbyt spodoba? mi si? natomiast nudnawy „Midnight”, którego jednak mimo wszystko mog? s?ucha? bez zniesmaczenia, jako fragmentu ca?o?ci. Ca?o?ci, która nie jest idealna (przez w?a?nie mniej ciekawe tracki, czy pojedyncze nieudane kolaboracje), ale na pewno robi?ca wra?enie. W recenzji p?yty „UGK 4 Life” napisa?em, ?e zamyka ona godnie histori? duetu i nie s?dzi?em wtedy, ?e b?dzie jeszcze mo?liwym wydanie albumu z Pimp C w roli g?ównej, który oka?e si? nawet lepszy. Teraz mog? tylko tamto zdanie sparafrazowa?, pisz?c, ?e „The Naked Soul of Sweet Jones” to godne zamkni? cie owocnej kariery Chada Butlera.

Bun B jest jedn? z najwa?niejszych postaci dla rapu z po?udnia USA. Nie chc? wraca? do czasów pierwszych nagrywek UGK, dla zarysowania kontekstu przypomn? jednak kilka faktów zwi?zanych z jego karier? solow?. Oko?o 2004 roku Bun B zacz?? pojawia? si? go?cinnie na niemal ka?dej p?ycie raperów z Dirty South, a tak?e na wielu innych wydawnictwach wykonawców reprezentuj?cych pozosta?e regiony Stanów Zjednoczonych. Artysta lansowa? nie tylko swoj? osob?, ale równie? has?o „Free Pimp C”, co zako?czy?o si? wcze?niejszym zwolnieniem z wi?zienia drugiej po?owy UGK. Na fali popularno?ci swojej i rapu z Houston wyda? Bun w roku 2005 pierwszy album solowy zatytu?owany po prostu „Trill”. Nie tylko publiczno?? ale i krytyka do?? bezrefleksyjnie uzna?a ten kr??ek za co najmniej dobry. Dopiero po jakim? czasie pojawi?y si? g?osy, ?e troch? owe wydawnictwo przewarto?ciowano. Ja nigdy nie by?em fanem p?yty „Trill”. Uwa?am natomiast, ?e drugi solowy kr??ek tego rapera jest jednym z najlepszych, jakie kiedykolwiek powsta?y na po?udniu USA. Premiera p?yty „Trill O.G.” by?a wi?c wydarzeniem. Numery, które wyp?ywa?y przed premier?, zasiewa?y we mnie ziarno w?tpliwo?ci. Playlista pokazuj?ca zamieszczenie archiwalnych zwrotek 2Paca i go?cinny udzia? Drake’a w dwóch utworach niepewno?? tylko wzmacnia?y. Magazyn „Source” natomiast wydawa? si? nie mie? w?tpliwo?ci. P?yta „Trill O.G.” zosta?a oceniona na 5 mikrofonów, a jest to, b?d? co b?d?, najbardziej presti?owa ocena w ?wiecie hiphopu. Kto wie – by? mo?e nale?a?a si? albumowi „II Trill”. W przypadku nowej p?yty Buna z pe?n? odpowiedzialno?ci? mog? powiedzie? ju? teraz – jest to ocena postawiona na wyrost i „Trill O.G.” staje si? jednym z najbardziej przewarto?ciowanych wydawnictw w historii tego magazynu.

Nowa p?yta 1/2 UGK jest wydawnictwem przyzwoitym, ale w ?adnym wypadku na 5 majków nie zas?uguje. Zaczyna si? jednak do?? mocnym uderzeniem. Na utwór „Chuuch!!!” czekali chyba wszyscy fani Po?udnia. Dostali?my to, co najlepszego ma nam Bun B do zaoferowania. Dynamiczny podk?ad, przyzwoite rymy, momentami ciekawe punchline’y i perfekcyjne wykonanie wokalne. Autor p?yty pokazywa? ju? w ko?cu niejednokrotnie, ?e na ka?dym bicie brzmi dobrze. Szkoda tylko, ?e na ka?dym tak samo. 37 lat to ju? by? mo?e nie wiek, ?eby zmienia? flow, moim najwi?kszym zarzutem wobec p?yty „Trill O.G.” b?dzie jednak to, ?e nie zaskoczy?a mnie ani na moment. Go?cinnie w opisywanym tracku pojawia si? tradycyjnie J. Prince, b?d?cy go?ciem wszystkich utworów otwieraj?cych p?yty Buna. Mówi, ?e obserwuj?c powstawanie wydawnictwa widzia? pracuj?cego geniusza, a gdy wspomina o Drake’u (którego niby odkry?) i s?yszymy jego „Ugh” (czy jak to fonetycznie zapisa?), pojawia si? odruch wymiotny. To tylko jednak sam pocz?tek, a utwór „Chuuch!!!” jest – zupe?nie bez ironii – jednym z najmocniejszych momentów p?yty.

Numerem 2 na „Trill O.G.” jest wyprodukowany przez  „J.U.S.T.I.C.E. League” kawa?ek „Trillionaire” z go?cinnym udzia?em T-Paina. Sk?ad jest niesamowity, ale czego? tutaj brakuje. Od strony produkcyjnej to chyba dynamika, bo podk?ad brzmi, jakby autorzy nie mogli si? zdecydowa?, czy chc? zrobi? bangera czy s?odziaka. Je?li chodzi o refren, to dobry jest po?owicznie, a s?uchacz dr?y na sam? my?l, jakby brzmia?a druga jego cz??? bez Auto-Tune’a (skoro z efektem brzmi ?rednio). Co do samego Buna to brakuje po prostu czego? wi?cej ni? zwrotek, jakie zapodawa? nam w swojej karierze setki razy. Nie narzekajmy jednak – bohatera recenzji prawie zawsze s?ucha si? przyjemnie, ca?o?? wkr?ca z ka?dym przes?uchaniem coraz bardziej i generalnie zaliczam ten track in plus. Sam tytu? jest dodatkowo ciekaw? gr? s?ów, wskazuj?c? z jednej strony na kogo? kto ma na koncie w banku sum? z bardzo du?? ilo?ci? zer, z drugiej – osob?, która jest „trill” czyli true i real w jednym.

Do kategorii bangerów trzeba równie? zaliczy? track „Just Like That”. Tak jak w przypadku poprzednika, zyskuje on z ka?dym ods?uchaniem, tutaj jednak pozostaje wra?enie niewykorzystanego potencja?u. Z kolaboracji Drumma Boy-Bun B-Young Jeezy powinien wyj?? najgor?tszy kawa?ek roku. Wyszed? numer niezbyt wymy?lny zarówno produkcyjnie jak i tekstowo, cho? panowie nie zeszli poni?ej akceptowalnego poziomu. Niewiele zarzutów mo?na mie? natomiast do numeru „I Git Down 4 Mine”. Dynamiczny minimal stanowi ?wietne t?o dla jeszcze mocniejszej nawijki Buna i mog? doczepi? si? jedynie tego, i? track ten próbuje na?ladowa? genialny „I Luv That” z p?yty poprzedniej, a troch? mu ust?puje. Do braku oryginalno?ci „Trill O.G.” przyzwyczajamy si? jednak po 3-4 kawa?kach. By zamkn?? temat utworów zaliczanych do kategorii „bangerów”, wspomnijmy jeszcze na koniec o singlowym „Countin’ Money”. Niby wszystko ok, ale tak naprawd? jest to najgorszy pierwszy singiel, promuj?cy p?yty Buna B – wszak ile mo?na s?ucha? o liczeniu pieni?dzy? „No matter where I go, no matter what I do/ If chillin’ with myself or ballin’ with my crew(…)/ I got that money on my mind, so tell me what it do” – bohater recenzji jest chyba jedyn? osob? na ?wiecie, która mo?e sprawi?, ?e tak s?abe linijki mimo wszystko brzmi? przyzwoicie.

Jest na „Trill O.G.” poka?na grupa utworów spokojniejszych. „Put It Down” zaskakuje tylko tym, ?e jest to pierwszy wyst?p Drake’a, który nie sprawia, ?e mam ochot? jak najszybciej ów track wy??czy? (z „It’s Been a Pleasure” nie jest ju? niestety tak weso?o). „Let ‘Em Know” to jedna z najs?abszych ever kolaboracji DJa Premiera z raperami innymi ni? Guru. Ci??ko powiedzie?, co w tym tracku jest bardziej nie?mia?e – sampel, perkusja czy skrecze na refrenie. Nawet Bun B ma?o ma tam charyzmy, a zdzia?a? co? takiego, to ju? naprawd? sztuka. Przypomnijmy, ?e raper z Teksasu wyst?powa? ju? na bitach 1/2 Gang Starra. Zadzia?a?o to w utworze „How We Rock” z p?yty Termanology’ego, tym razem niestety jednak magii nie uda?o si? stworzy?. „Ridin’ Slow” natomiast to utwór, co do którego mia?em do?? du?e nadzieje. Tytu? i go?? sugerowali, ?e dostaniemy spowolniony bit z refrenem w stylu „chopped-n-screwed”, a panowie zabior? nas do roku 2005, kiedy to nast?pi? najwi?kszy boom na rap z Houston. Spowolniony jednak by? jedynie proces my?lowy twórcó w po

dczas pracy nad owym trackiem i dostali?my najnudniejszy chyba utwór tego roku. Nic w tym numerze nie jest ciekawe, brzmi, jakby by? nagrywany na kacu, a s?odkie dzwonki pobrzmiewaj?ce sobie w tle pot?guj? tylko wra?enie kiczu roku 2010.

„Right Now” z kolei to utwór, którego bardzo si? ba?em. Umieszczanie w jednym tracku zwrotek 2Paca i Pimp C wydawa?o mi si? pomys?em odwa?nym i wr?cz niemo?liwym do zrealizowania na poziomie. Tutaj jednak magia dzia?a. Nie jest to kolaboracja wymuszona, numer brzmi lekko, beztrosko i naprawd? mo?na pomy?le?, ?e wszyscy panowie spotkali si? razem w studiu. Jedynie refren, który wykona? Trey Songz, sprawia, ?e dostajemy za du?o cukru w tej ju? i tak s?odkiej ale optymistycznej mieszance. „All A Dream” natomiast nie przekonuje mnie jako? specjalnie od strony produkcyjnej, jest to jednak jedyny utwór, w którym Bun tak naprawd? odchodzi od nawijania bragga – wraca do przesz?o?ci, mówi o wychowaniu na osiedlu, marzeniach, idolach, ówczesnych planach itd. Tematycznie nic oryginalnego, ale autor p?yty swoje rozwa?ania zamyka w naprawd? ciekawe i sk?adne konstrukcje s?owne, pokazuj?c tym samym, ?e wci?? potrafi nawija? o czym?, tylko bior?c pod uwag? lwi? cz??? „Trill O.G.”, nie za bardzo mu si? chce.

Nowa p?yta Buna B niczym mnie nie zaskoczy?a, cho?, prawd? mówi?c, wcale nie liczy?em, ?e tak si? stanie. Raper z takim sta?em i baz? fanów powinien jednak da? im co? wi?cej ni? zwrotki, jakie s?yszeli?my niejednokrotnie. Bun B jest bowiem ?wietnym raperem i bez wi?kszego wysi?ku mo?e zrobi? track, którego s?ucha si? dobrze. Wysi?ek móg?by jednak sprawi?, ?e stworzy?by kolejny po „II Trill” klasyk. Tego aspektu przy pracy nad „Trill O.G.” niestety zabrak?o. Bun B bez ?adnych w?tpliwo?ci zas?uguje na 5 majków, je?li chodzi o ca?okszta?t twórczo?ci. Nowe wydawnictwo jednak powinno zgarn?? co najwy?ej trzy.

? beef z 50 Centem. Od pewnego momentu ka?da kolejna p?yta rapera sprzedawa?a si? coraz s?abiej, a do tragedii dosz?o przy okazji wydawnictwa z roku ubieg?ego – „Jealous Ones Still Envy (J.O.S.E.) 2″ zadebiutowa?o ze sprzeda?? na poziomie 8 000 egzemplarzy. Inna sprawa, ?e nie b?dzie przesad? stwierdzenie, i? zainteresowanie kr??kiem odzwierciedla?o jego poziom. Fat Joe postanowi? wi?c co? zmieni? i nagra? p?yt?, któr? wróci do korzeni, p?yt? uliczn?, mroczn? i z za?o?enia niekomercyjn?. Przyznam si?, ?e nie wierzy?em w powodzenie tej próby i do samej premiery sceptycznie podchodzi?em do pomys?u wydania  „The Darkside Vol. 1″. Ju? pierwsze przes?uchanie jednak rozwia?o moje w?tpliwo?ci co do formy Fat Joe.

Nie chc? porównywa? „The Darkside Vol. 1″ do najstarszych p?yt bohatera recenzji, pewne jest jednak, ?e nowe wydawnictwo jest najlepszym albumem rapera od dobrych kilku lat.  Joey Crak cz??ciowo wraca do korzeni, troch? eksperymentuje, a co najwa?niejsze – robi swoje i nie przejmuje si? tym, czy tysi?ce nastoletnich fanek pobiegn? do sklepów po swój egzemplarz. Owszem, s? numery dla kobiet, ale nawet „If It Ain’t About Money” trzyma poziom, buja i jest nietuzinkowe od strony produkcyjnej. Zwrotki zaczynaj? si? powa?nie i minimalistycznie, by chwil? pó?niej przej?? w s?odk? acz przebojow? mieszank?, zapewnion? przez umiej?tnie dobrany syntezator. Sam Fat Joe nie tworzy typowego lovesongu z motywem mi?o?ci za pieni?dze (które tutaj wysuwaj? si? na pierwszy plan), zapodaje bragga, przeklina, a wszystko ubarwione jest d?ugim refrenem wokalisty o ksywce Trey Songz, przypominaj?cym troch? jego wyst?p w „Summer Wit Miami” Jim Jonesa. Nie jest to szczytowe osi?gni?cie bohatera recenzji, ale na pewno nie powoduje ch?ci wy??czenia p?yty. Bardzo podobny motyw powraca w „Money Over Bitches”, w którym ju? tytu? mówi wprost, czym zajm? si? raperzy, a chodzi o stary, dobry, sprawdzony, hiphopowy topos. Do?? spokojny i w swej prostocie genialny podk?ad Raw Uncut z nastrojowym wokalem w tle jest dodatkowo ubarwiony przez go?cinn? zwrotk? Too Shorta, który cho? niczym nie zaskakuje, to wpada w ucho jak nigdy. By zamkn?? temat numerów l?ejszych (podkre?laj?c, i? lekko?? jest raczej pozorna i zwi?zana ze sfer? produkcyjn?), wspomnie? trzeba o akurat najs?abszym momencie p?yty – tracku „How Did We Get Here” z go?cinnym udzia?em R. Kelly’ego. Nuda, wtórno?? i nieudany refren – to tylko 3 z kilku aspektów tego utworu, które sprawiaj?, ?e jest jedynym, który przerzucam przy s?uchaniu „The Darkside Vol. 1″.

Nowe wydawnictwo Fat Joe jest przede wszystkim ?wietnie wyprodukowane. Scoop DeVille nied?ugo b?dzie najbardziej rozchwytywanym producentem, a na p?yt? bohatera recenzji dostarczy? bujaj?ce „No Problems” i singlowe „(Ha Ha) Slow Down”. W drugim z tracków tworzy artysta now? jako?? z ogranego ostatnimi czasy sampla z numeru”Back to Life (However Do You Want Me)” grupy Soul II Soul. Zaczyna si? niewinnie, lecz gdy do perkusji i wyci?tego wokalu do??cza dynamiczny bas, na którym Fat Joe nawija z jeszcze wi?kszym powerem, mamy do czynienia z istn? bomb? prosto do samochodów wyposa?onych w dobry soundsystem. Autor p?yty i go?cinnie wyst?puj?cy Young Jeezy nawijaj?c swoje zwrotki bawi? si? ?wietnie, a ja dodam tylko, ?e ca?o?? robi jeszcze wi?ksze wra?enie wraz z klimatycznym teledyskiem. Wspó?praca bohatera recenzji z Just Blazem zaowocowa?a kiedy? genialnym „Safe 2 Say (The Incredible)”. „I Am Crack” z „The Darkside Vol. 1″ lekko ust?puje poprzednikowi dynamik?, ale nale?y na pewno do najlepszych momentów na p?ycie. Sam Joey sili si? na konceptualno?? i wciela w „posta?” tytu?owego narkotyku. Wszystko poprzerywane jest wstawkami imitowanymi na materia?y radiowo-telewizyjne i tak naprawd? nie odczuwa si? braku refrenu.  Numerem zdecydowanie wartym uwagi jest „Kilo”, w którym DJ Infamous wykorzystuje sampel znany chocia?by z utworu Ghostface’a o tym samym tytule. Go?cinnie wyst?puj?cy Clipse troch? nie pasuj? do ca?o?ci, ale wszystko rekompensuj? nam Fat Joe i pocz?tkowo pod?piewuj?cy Cam’ron. Bohaterem utworu jest po raz kolejny wiadoma substancja sprzedawana nie tylko na kilogramy.

Jakby nie by?o, „The Darkside Vol. 1″ nie jest najlepszym wydawnictwem Fat Joe w aspekcie wokalno-lirycznym. Raper ma momenty lepsze i gorsze, a do tych pierwszych krytyka zaliczy?a wersy z „I’m Gone”. Nie potrafi? si? z tym zgodzi?. Track trwa 6 minut i niezbyt porywaj?cy podk?ad Premiera ci?gnie si? w niesko?czono??, Joey próbuje lekko pod?piewywa?, co zupe?nie mu nie wychodzi, a wi?kszo?? czasu wype?nia nie rap a nu??ce gadanie. Co? takiego przesz?oby na samym ko?cu p?yty, w tracku przedostatnim razi i jest nie na miejscu. Spostrze?enia te nie s? bynajmniej pustym hejtingiem DJa Premiera, gdy? numer na podk?adzie tego? producenta pt. „That White” uwa?am za najlepszy z p?yty  „The Elephant in the Room”.  Zamiast „I’m Gone” album ko?czy utwór „At Last Supremacy”, b?d?cy mocnym street-bangerem z go?cinnym, niepokoj?cym refrenem Busta Rhymesa. Joey przechwala si?, rozlicza z krytykami, zapewnia o swojej legendzie, wspomina poprzednie wydawnictwa i – po?rednio – og?asza swoje zwyci?stwo wraz z p?yt? „The Darkside Vol. 1″.

W ostatnim czasie przesta?em wierzy? w Fat Joe i regularnie go wy?miewa?em. Nie by?em w tym odosobniony, bo naprawd? ci??ko by?o bra? bohatera recenzji na serio. Na „The Darkside Vol. 1″ przesta? by? parodi? gangstera i, co najwa?niejsze, nagra? wreszcie porz?dny album, którego s?ucha si? dobrze w ca?o?ci. Nie jest to oczywi?cie wydawnictwo idealne. Jak wspomnia?em, Joey pisywa? ju? w karierze lepsze teksty i s? na „The Darkside Vol. 1″ momenty s?abe, czy nie do ko?ca przemy?lane. Album jest jednak ciekawy, dynamiczny, przebojowy (w ulicznym tego s?owa znaczeniu) i broni si? przede wszystkim spójno?ci?. Artysta powróci? z przekonaniem, ?e jest dobrym raperem, nie zale?y mu na sukcesach komercyjnych, gardzi hejterami, nie straszny mu 50 Cent (nie wspomnia?em dotychczas o zaczepce z „Intra”) i wci?? liczy si? w rapbiznesie. Tytu? p?yty poprzez „Vol. 1″ sugeruje, ?e s? w planach cz??ci nast?pne i – nie spodziewa?em si?, ?e to napisz? – ja si? ciesz? i czekam.

Przyznaj? si? – by?em kiedy? hejterem Eminema. Gdyby kto? spyta? dlaczego, nie potrafi?bym udzieli? odpowiedzi. By? mo?e z czystej przekory. Faktem jest jednak, ?e z czasem nie mog?em nie doceni? talentu tego bez w?tpienia najlepszego bia?ego rapera. Do p?yty „Relapse” podchodzi?em ostro?nie, cho? podoba?a mi si? od samego pocz?tku. Z czasem stwierdzi?em jednak, ?e kr??ek ów jest najlepszym mainstreamowym wydawnictwem 2009 roku. Eminem szybko og?osi?, ?e wyda album „Relapse 2”, jednak zamiast niego dostali?my reedycj? wersji pierwotnej z kilkoma nowymi trackami, których równie? s?ucha?o si? ?wietnie. W pewnym momencie wyp?yn??a informacja o planach wydania p?yty pt. „Recovery”. Od pocz?tku mówi?o si?, ?e b?dzie to album powa?niejszy, na który produkcje dostarcz? beatmakerzy inni ni? Dr. Dre. Pierwszy singiel pt. „Not Afraid” nie by? prze?miewczy, a sam Eminem  nie?mia?o próbowa? da? nam do zrozumienia, ?e si? zmieni?. Wszystko to sprawi?o, ?e bardzo nieufnie podchodzi?em do nowego dzie?a frontmana D12. Czy Marshall Mathers przekona? mnie do swojej nowej twórczo?ci?

Co najwy?ej po?owicznie. Nowe dzie?o Eminema spodoba si shopspets.co? na pewno tym, którzy oczekiwali powagi i rozliczenia si? z przesz?o?ci? od kr??ka „Relapse”. Powa?nych momentów by?o tam bowiem niewiele. Eminem wciela? si? w swoje alter ego – Slim Shady’ego – ?pa?, mordowa?, molestowa? i by? molestowany. Wszystko odbywa?o si? na fenomenalnym poziomie technicznym tekstów, flow wprawia?o w os?upienie, a wszystko dodatkowo okraszone by?o du?? dawk? (cz?sto czarnego) humoru. Jedyny aspekt „Relapse”, którego mo?na by?o si? tak naprawd? doczepi?, stanowi?y produkcje Dra Dre, z których cz??? nie spe?nia?a oczekiwa?. Teraz natomiast mamy do czynienia z troch? inn? konwencj? kr??ka. Eminem jest powa?niejszy, „czysty”, mówi nam na jakich dragach by? nagrywaj?c poprzednie albumy, w wywiadach twierdzi, ?e nie ma nic do gejów i nie wykorzystuje sposobno?ci, by pojecha? swojej matce. Chwyt marketingowy ?wietny, co potwierdzi?y wyniki sprzeda?y z pierwszego tygodnia. Sama zawarto?? kr??ka „Recovery” nie do ko?ca mnie jednak przekonuje.

Zaczyna si? mimo wszystko dobrze. Track otwieraj?cy – „Cold Wind Blows” – to jakby przej?cie mi?dzy starym a nowym Eminemem. Raper rozlicza si? poniek?d ze swoim nieaktualnym ju? (czy na pewno?) wizerunkiem, nawijaj?c w tamtym stylu, wplataj?c nowe spostrze?enia. Dostajemy sporo poczucia humoru, jak chocia?by we fragmencie: „Shawty dance while I diss you to the beat, fuck the words/ you don’t listen to ‘em anyway” czy w samym refrenie, w którym Em przekonuje nas, w wolnym t?umaczeniu, ?e jest „tak zimny jak zimny wiatry w zimie przy temperaturze poni?ej dwudziestu stopni”, a ironiczny wymiar tej celowo nieporadnej konstrukcji wzmocniony jest dodatkowo przez intonacj?. Raper wywo?uje u?miech na twarzy jeszcze niejednokrotnie, jak chocia?by pod koniec drugiej zwrotki, gdy dostaje piorunem od boga, komentuj?c to dwa razy wypowiadanym z przej?ciem i zaskoczeniem „what the fuck?”. Padaj? w owym tracku obietnice chocia?by bycia grzeczniejszym dla kobiet, podane jednak w taki sposób, ?e ci??ko traktowa? je serio. Eminem powa?ny prezentuje nam si? w pe?nej okaza?o?ci przy okazji tracków nast?pnych.

Drugi utwór na p?ycie – „Talkin’ 2 Myself” – to jedno ze szczytowych osi?gni?? „Recovery”. Tutaj ju? s?owa Eminema daj? do my?lenia i wr?cz szokuj?, gdy zaczynamy sobie u?wiadamia?, jak bardzo raper przed nami si? otwiera. To w?a?nie z tego tracku dowiadujemy si?, ?e przy nagrywaniu „Encore” by? artysta na dragach, a wyp?ukiwa? je z siebie podczas sesji nagraniowych z „Relapse”. Szczególnie wymowny obraz maluje nam Eminem w pierwszej zwrotce. Twierdzi, ?e o ma?o nie zdissowa? Lil Wayne’a i Kanye Westa, a powodem by?a czysta zazdro??. Raper bra? wi?c pigu?ki, karci? samego siebie za takie pomys?y, wiedz?c, ?e nie potrafi napisa? porz?dnego punchline’u. Zabrak?o dodatkowo Proofa, który móg?by sprawi?, ?e Eminem si? ogarnie. Ca?a  nawijka rapera jest okraszona klimatycznym refrenem wokalisty o ksywce Kobe (znanego chocia?by z tracku Fabolousa pt. „Imma Do It”) i ca?o?? buja naprawd? konkretnie. Powstaj? jednak pewne pytania. Czy raper naprawd? jest szczery, czy znowu si? z nami bawi? Gdy korzysta? z us?ug Slim Shady’ego, odpowied? by?a oczywista. Teraz ci??ko to jednoznacznie okre?li?.

Numer „Won’t Back Down” znowu przynosi nam raczej Slim Shady’ego. Eminem rapuje dynamicznie jak nigdy (na granicy krzyku), agresywnie jak zwykle i zmusza do u?miechu tekstami w stylu „I gave Bruce Wayne a Valium and said: ‘settle ya fuckin’ ass down, I’m ready for combat man/get it calm batman’” czy „Imma measure my dick, shit I need 6 inches more”, nie wspominaj?c ju? o ca?ej zabawie ze ?ciszaniem i pog?a?nianiem wokalu w trzeciej zwrotce. Kilka tracków dalej zaczyna jednak Eminem znowu by? brutalnie powa?ny. Mowa oczywi?cie o singlu „Not Afraid”. Eminem daje nam do zrozumienia, ?e jego ostatnia p?yta by?a s?aba, ?e nie wróci do tego, co by?o kiedy? i ?e ca?y czas próbuje sobie jako? w ?yciu poradzi?. Rozwa?a, czy rzuci? narkotyki dla siebie, czy raczej dla fanów, zaczyna nowe ?ycie, stawia czo?a swoim demonom.  Bardzo klimatyczny bit do tego? tracku dostarczy? Boi-1da, wszystko ma r?ce i nogi, ale, nie ukrywajmy, nie jest to najlepszy singiel w ?yciu Eminema.

Napisa? recenzj? p?yty frontmana D12 nie jest ?atwo, gdy? ma si? ochot? opisa? dok?adnie ka?dy kawa?ek. W przypadku „Recovery” mo?e po?ow?, gdy? najwi?kszym problemem tego kr??ka jest nuda, która zaczyna nas atakowa? mniej wi?cej od po?owy wydawnictwa.  T? cezur? jest utwór „No Love” z go?cinnym udzia?em Lil Wayne’a. Numer ten mo?na pokocha? lub znienawidzi? – trzeciej opcji nie widz?. W podk?adzie wykorzystano sampel z hitu pocz?tku lat ’90 pt. „What Is Love”. Brzmi to oryginalnie. Na pocz?tku zwrotki Eminema mamy wra?enie, ?e z bitem sobie nie radzi i zosta? zjedzony przez go?cia. Z czasem jednak gospodarz si? rozkr?ca i pokazuje, ?e nie ma podk?adu, który jest w stanie zepsu?. Niezale?nie od Waszych odczu? – granic? ?enady mo?na tu by?o bardzo ?atwo przekroczy?, ale na pewno tym razem to si? nie zdarzy?o. Martwi jednak fakt, ?e chyba faktycznie powraca moda na lata ’90.

W dalszej cz??ci p?yty jest po prostu nudno. Podk?ady s? do?? nijakie i wymuszone, a sam Eminem cho? stara si?, jak mo?e, nie jest w stanie przyku? uwagi s?uchacza na d?u?ej. Obecno?? Rihanny w „Love The Way You Lie” mog?a stworzy? histori?, okaza?a si? jednak wymuszon? kolaboracj?, maj?c? za zadanie podniesienie sprzeda?y p?yty. Brakuje na owym kr??ków podk?adów Dra Dre i samego Eminema. Just Blaze, DJ Khalil i Boi-1da s? zdecydowanie nierówni.  Jim Jonsin wraz ze „Space Bound” udowadnia po raz kolejny, ?e po „Lollipopie” i „I Run” nie jest w stanie zrobi? nic dobrego. Drug? cz??? p?yty ratuje kawa?ek j? zamykaj?cy – „Untitled” na podk?adzie Havoca. Dynamizm, niepokój i pomys?owo?? doskonale przyrz?dzone przez 1/2 Mobb Deep, s? ?wietnym t?em dla nawijki Eminema, który dobrze si? w ten bit wpasowuje, co bynajmniej nie jest na „Recovery” regu??.

Cho? autor p?yty twierdzi, ?e po rzuceniu narkotyków pisze mu si? lepiej, ja zdecydowanie wy?ej oceniam jego dokonania wokalne z „Relapse” czy „The Eminem Show”. Na „Recovery” Eminem troch? mnie zawodzi. Jest mniej b?yskotliwy i zabawny i cho? nieustannie bawi si? s?owami, rymy nie powalaj?, tak jak w przypadku wspomnianych wydawnictw. Nie dajcie si? równie? zwie??, jakoby ca?y nowy album rapera by? powa?ny. Owszem, Em zag??bia si? we w?asn? psychik?, wspomina Proofa, ale potrafi te? by? zabawny (jak to wykazywa?em), jedzie gwiazdom showbiznesu, wraca w swych tekstach do pocz?tków kariery, a tak?e nawija i rymuje o… nawijaniu i rymowaniu. Siedemna?cie pe?noprawnych tracków (pierwszy raz w karierze bez skitów), to jednak za du?o jak na obecn? form? bohatera recenzji, by utrzyma? uwag? s?uchacza.

Nie wierz? w przemian? Eminema. W moim odczuciu zupe?nie nie jest autentyczna. Nie wierz? tym samym we wszystko, o czym mówi w numerach, które mo?na zaliczy? do kategorii powa?nych. Pewne jest jednak, ?e owa przemiana okaza?a si? ?wietnym chwytem marketingowym i liczby z pierwszego tygodnia robi? wra?enie. Wiem natomiast, ?e wielu p?yta „Recovery” si? spodoba, gdy? takiego wydawnictwa oczekiwali od Eminema ju? od d?u?szego czasu. Moich oczekiwa? album ten nie spe?nia i bior? tu pod uwag? kryteria rozrywki, jakiej dostarcza, tekstów (s?abszych ni? ostatnio), flow (czasem wymuszonego) i w du?ej cz??ci niezbyt wymy?lnych podk?adów. Mam wi?c ?wiadomo??, ?e nie ka?dy t? opini? podzieli; w moim rankingu jednak „Recovery” jest tylko nad „Encore”.

Plies, cho? w rapbiznesie dzia?a ju? od dawna, sw? mainstreamow? karier? zacz?? do?? pó?no, bo w wieku ponad 30 lat. W roku 2007 ukaza?a si? debiutancka p?yta rapera zatytu?owana „The Real Testament”, nie?le przyj?ta przez krytyk? i dobrze przez publiczno??. Album niespodziewanie osi?gn?? z?oto, a sam Plies doskonale ??czy? uliczny wizerunek z numerami dla kobiet, a tak?e tymi w stylu „Running My Momma Crazy”, gdzie porusza? powa?niejsze tematy.  Rok 2008 przyniós? ?wiatu 2 kolejne wydawnictwa Pliesa. Raper szybko zorientowa? si?, ?e kluczem do sukcesu jest dotarcie s?odkimi numerami do ?e?skiej cz??ci publiczno?ci i tym samym kr??ek  „Definition of Real” sprzeda? si? jeszcze lepiej ni? debiut, a wydany kilka miesi?cy pó?niej „The REAList” równie? osi?gn?? wi?kszy sukces ni? du?a cz??? pozosta?ych hiphopowych wydawnictw.  Co ciekawe, warto?? artystyczna ka?dego kolejnego kr??ka by?a coraz ni?sza. Wraz z „Goon Affiliated” Plies t? tendencj? niestety kontynuuje.

??czenie R&B z rapem wypada dobrze, gdy dostajemy w efekcie club-bangera, który wyci?ga najlepsze cechy obu tych gatunków. Je?li natomiast celem jest nagranie s?ita?nego numeru dla nastolatek, wychodzi to zwykle ?enuj?co. Sam Plies jednak opanowa? tego typu rozwi?zania do perfekcji.  „Shwaty” i „Hypnotized” z debiutu bujaj? do dzi?, a „Bust It Baby (Part 2)” z „Definition of Real” to moim zdaniem jedna z lepszych kolaboracji na linii raper/piosenkarz R&B. Potoczna m?dro?? mówi jednak, ?e co za du?o to n iezdrowo

i sprawdza si? to w przypadku „Goon Affiliated”. Je?li Plies chce co? jeszcze w rapbiznesie osi?gn??, musi koniecznie wymy?li? nowy sposób na sprzedawanie setek tysi?cy egzemplarzy.

Album zaczyna si? jednak do?? mocno i dynamicznie. Je?li chodzi o flow (lub maskowanie jego braku) i warto?? techniczn? tekstów, na  „Goon Affiliated” mamy do czynienia z najgorszymi dokonaniami Pliesa w ca?ej karierze. Przeklina na pot?g?, przechwala si? w niezbyt wymy?lny sposób, bardzo cz?sto zaczyna lub ko?czy wersy tymi samymi wyra?eniami, co daje wra?enie, ?e niewiele ma nam do powiedzenia. Nie s? to bowiem na pewno ?wiadomie zastosowane anafory i epifory. Tematyk? mo?emy szybko przeanalizowa?. Z „Go Live” dowiadujemy si?, i? Plies jest jedynym który sprzeda? z?oto, a ju? je?dzi Maybachem, a tak?e o tym, ?e je?li label wymaga od niego komercyjnych piosenek, mo?e pu?ci? go wolno (ta, jasne). W „Rob Myself” autor p?yty jest tak zafascynowany swoim bogactwem, ?e wpada na tytu?owy pomys?.  Dalej przekonuje nas, jak bardzo jest wspania?y („Awesome”), czy prawdziwy i hardcore’owy w przeciwie?stwie do ca?ej reszty („Flaw”). Jak?kolwiek tre?? przynosi nam jedynie  ”Get My Niggas Out” , w którym Plies porusza przede wszystkim problem ziomków odsiaduj?cych wyroki. Chce pomaga? ich rodzinom i wyci?gn?? z wi?zienia znajomego, który odsiaduje do?ywocie. Numerami tego typu Plies zapewnia? sobie zawsze szacunek ulicy i sprawia?, ?e kupi? jego p?yt? poszli te? m??czy?ni, wierz?cy w prawdziwo?? i zaanga?owanie rapera. Tutaj jednak przes?anie gubi si? w?ród s?abych rymów i przekle?stw. Sam Plies pokazuje jednak, ?e potrafi nawija? ciut szybciej ni? ma to obecnie w zwyczaju.

Pocz?tek p?yty nie jest mimo wszystko z?y. Wtórno?ci i niskiej warto?ci artystycznej tekstów mo?na si? czepia?, pewne jest jednak, ?e numery  „Go Live” , „Rob Myself”,  „Awesome” czy „Flaw” do?? dobrze bujaj? i s? mniej wi?cej tym, czego tak naprawd? oczekuj? od twórczo?ci bohatera recenzji. T? lepsz? cz??? albumu ko?czy numer „Becky”, znany ju? od dawna, jednak na tle tego, co dzieje si? dalej, nabiera nowej warto?ci.  Od 8 kawa?ka na p?ycie mamy ju? bowiem do czynienia z tymi utworami, które maj? zaw?adn?? duszami nastolatek. Podk?ady s? wtórne, nudne, ci?gn? si? w niesko?czono??, a Plies nie robi nic, ?eby chcia?o si? skupi? na tym, co ma do przekazania. „Kitty Kitty” brzmi prawie tak tragicznie jak si? nazywa, a dodatkowo mo?emy tam wys?ucha? najgorszego chyba wyst?pu w karierze piosenkarza R&B o ksywce Trey Songz. Trend ten kontynuuj? „Goonette” i „Model”, które to tracki naprawd? nie potrafi? utrzyma? uwagi s?uchacza na d?u?ej ni? 30 sekund.  „Look Like” przynosi nam pierwszy w historii p?yt Pliesa go?cinny wyst?p innych raperów i to nie byle kogo, bo Young Jeezy’ego i Fabolousa. Wygl?da na to, ?e panowie oddali autorowi p?yty swoje najgorsze zwrotki, nagrane na kacu i mamy tutaj wra?enie zupe?nego zmarnowania potencja?u. Zamykaj?cy p?yt? „She Got It Made”, wyprodukowany przez Clintona Sparksa, jest zbyt s?odki nawet jak na moje, lubi?ce to co komercyjne, ucho. Gdzie? po drodze atakuje nas jeszcze „Good Dick” i naprawd? nie polecam ws?uchiwania si? w tekst. Granica ?enady zostaje w tym przypadku zdecydowanie przekroczona. Na tle drugiej cz??ci p?yty broni si? jedynie bangerowaty „Whatever I Say”, ale nie jest on na pewno kawa?kiem, który b?d? katowa? przez najbli?szy miesi?c.

Analizuj?c dok?adnie to, co napisa?em do tej pory, mo?na doj?? do wniosku, ?e tych dobrych momentów jest na „Goon Affiliated” do?? sporo. Owszem, niektóre tracki bujaj?, ale naprawd? nie zapadaj? w pami??, p?yt? w ca?o?ci mo?na przes?ucha? co najwy?ej raz, a i do poszczególnych momentów wrócimy mo?e 3-4 razy. Nie ma na nowym kr??ku Pliesa nic, co cho?by otar?o si? o oryginalno??, niewiele zosta?o z tego, za co lubi?em tego? rapera na pocz?tku. Wszak emanowa? on pewno?ci? siebie, potrafi? sypa? do?? mocnymi punchline’ami i nawija? czasem o czym? wi?cej ni? szeroko poj?te bragga. Inna sprawa, ?e nie trafi?y ostatecznie na p?yt? takie kawa?ki jak „Bricks On Me”, czy oparte na oryginalnych bitach „Chirpin’” i „Letter”, które z pewno?ci? podnios?yby moj? ocen?. 56 000 sprzedanych egzemplarzy w pierwszym tygodniu to wynik i tak dobry. Je?li jednak (tu si? powtórz?) Plies nie chce w ci?gu 2-3 lat odej?? w zapomnienie, musi koniecznie wymy?li? nowy sposób na sprzedanie swojej twórczo?ci.

Lil Wayne – Rebirth

Lil Wayne krytykowany by? jest i b?dzie, pewne jest jednak, ?e album „Tha Carter III” to jedna z lepszych p?yt 2008 roku. Kr??ek zosta? dobrze przyj?ty przez krytyk? jak i publiczno?? – grubo ponad 3 miliony sprzedanych egzemplarzy mówi samo za siebie. Co wi?cej, po 86 tygodniach album ten utrzymuje si? wci?? na li?cie Billboardu prezentuj?cej 200 najlepiej sprzedaj?cych si? p?yt. Liczby i krytycy nie mog? tak k?ama? jednym g?osem – Weezy wraz z „Tha Carter III” stworzy? co?, co zapisze si? na sta?e w historii muzyki.

Po sukcesie wspomnianego wydawnictwa do?? szybko pojawi?a si? informacja, ?e autor „Lollipopa” wyda kolejny album, tym razem utrzymany w konwencji rockowej. Pojawi? si? singiel „Prom Queen” i wydawa?o si?, ?e Weezy sprzeda na fali swej popularno?ci co najmniej kolejny milion, da upust nowym fantazjom muzycznym i wróci do nagrywania hiphopu. ?ycie potoczy?o si? jednak inaczej. Wspomniany singiel, cho? pojawi? si? na li?cie The Billboard Hot 100, wi?kszego zamieszania nie zrobi?, a ju? zupe?nie nie by? w stanie powtórzy? sukcesu „Lollipopa”. Premier? p?yty zacz?to odk?ada?, frontman Young Money bezskutecznie próbowa? wytworzy? hype wokó? swego rockowego alter ego za spraw? kolejnych kawa?ków i w pewnym momencie wydawa?o si?, ?e „Rebirth” nigdy si? nie uka?e. Mo?emy do tego doda? niedawn? pomy?k? strony Amazon.com, która przypadkowo wypu?ci?a 500 egzemplarzy albumu 2 miesi?ce przed premier?, pog?oski o jej kolejnym prze?o?eniu i obietnice wypuszczenia materia?u w innej, zmienionej wersji. Dosz?o do tego, ?e w pewnym momencie nikt ju? chyba z fanów Weezy’ego i rapu na ów kr??ek nie czeka?. Ja sam modli?em si?, by ten wreszcie si? ukaza?, gdy? odk?adanie premiery w niesko?czono?? prawie nigdy albumom i samym wykonawcom nie s?u?y („Tha Carter III” to akurat wyj?tek); chcia?em równie?, by Lil Wayne mia? t? przygod? z rockiem ju? za sob? i wreszcie zaj?? si? robieniem hiphopu. Album ujrza? ?wiat?o dzienne 2 lutego. Czy ma potencja? by, jak poprzednik, stworzy? histori??

Niespecjalnie. „Rebirth” to raczej przyk?ad na to, ?e je?li ego twórcze nabierze zbyt wielkich rozmiarów, mo?e to si? ?le sko?czy? dla samego artysty. Powiedzmy to na pocz?tek – omawiany album ci??ko tak naprawd? nazwa? rockowym. Cho? gitary atakuj? ucho s?uchacza do?? cz?sto, jest to inna konwencja, inne rozwi?zania wokalne, inna wreszcie mentalno??, która przejawia nam si? na poziomie lirycznym. Wydaje si?, ?e wyra?enie „album eksperymentalny” pasuje do „Rebirth” lepiej. Wspomniany ju? „Prom Queen” to numer najstarszy i jednocze?nie bardzo hejtowany pierwszy singiel. Dziwi mnie to, gdy? nie jest on na pewno najgorszym w karierze numerem Weezy’ego. Pobrz?kiwanie gitary na zwrotkach, mocne partie podczas refrenu, wyra?na perkusja, pod?piewywanie autora p?yty na Auto-Tunie – niespecjalnie powinno to dziwi? czy szokowa? w 2009/10 roku. Tekst jest co prawda do?? ?enuj?cy – Weezy opowiada nam o tym, ?e gapi? si? na bielizn? jednej z dziewczyn w szkole, rozmy?la? o niej, ta wola?a jednak innych ch?opaków, odrzuci?a jego zaloty, a teraz bidula p?acze, gdy? raper jest ju? znany i odwdzi?cza si? jej pi?knym za nadobne, bo – w wolnym t?umaczeniu – „nigdy nie wiesz, jak w przysz?o?ci wszystko si? pozmienia”. S?abe? Owszem, ale wykonanie techniczne ca?ego tracku jest przyzwoite i „Prom Queen” to jeden z nielicznych utworów z „Rebirth”, do których czasem sobie wracam.

Na albumie – oprócz pierwszego singla – znajduje si? jeszcze jeden track dobry, jeden genialny i 2-3, które mo?na po kilku g??bszych uzna? za przyzwoite. Do pierwszej kategorii nale?e? b?dzie otwieraj?cy p?yt? utwór „American Star”. Gitara buja, w tle pojawiaj? nam si? dyskretne skrzypce jakby rodem z Queenu, raper (piosenkarz?) bawi si? s?owem i wokalem, a wszystko to jest okraszone, mo?e nie wybitnym acz przyjemnym g?osem niejakiej Shanell. Numerem genialnym jest oczywi?cie „Drop the World” z go?cinnym udzia?em Eminema. Utwór ten jest bez dwóch zda? hiphopowy, sam Weezy raczej rapuje ni? ?piewa, bawi si? metaforami i ró?nego rodzaju innymi poetyzmami w stylu you keep the sunshine, save me the rain czy the top gets higher the more that I climb i, o dziwo, nie ociera si? o ?enad?. Nadu?ywanie wyrazu „motherfucker” tutaj akurat jako? specjalnie nie razi, tworzy wr?cz zaskakuj?cy kontrast ze zdaniami w stylu tych przeze mnie przytoczonych. Nie ukrywajmy jednak – przynajmniej po?ow? swej warto?ci zawdzi?cza „Drop the World” obecno?ci na featuringu samego Eminema. Ten prezentuje nam to co najlepsze – ?wietny techniczne, cho? nieprzekombinowany tekst i perfekcyjne wykonanie wokalne. Cho? Weezy’ego w opisywanym numerze jest wi?cej, to w?a?nie Eminem przenosi „Drop the World” na wy?szy poziom. Wspólny album obu panów – cho? nigdy raczej taki nie zostanie nagrany – móg?by by? niesamowitym wydarzeniem artystycznym.

Utworami, których od biedy da si

? pos?ucha? s? na przyk?ad „Runnin’” czy „Ground Zero”. W tym drugim wyczuwam mocne inspiracje twórczo?ci? Limp Bizkit, a ca?o?? jest strawna, bo dynamiczna, niekakofoniczna, a Weezy wyrzuca z siebie s?owa i nie zawodzi na wokalu a? tak bardzo, jak to niekiedy ma w repertuarze. O reszcie utworów z „Rebirth” nie da si? niestety powiedzie? tego samego. „American Star”, „Prom Queen” i „Ground Zero” to trzy pierwsze tracki na p?ycie i rozwi?zania dla nich charakterystyczne przestaj? szybko bawi?. To co razi przede wszystkim to efekty nak?adane na wokal. Czasem jest to prosty Auto-Tune, czasem po??czony z przybrudzeniem g?osu i bóg wie czym jeszcze. Pewne jest jedno – Weezy ubzdura? sobie, ?e na efektach mo?e robi? wszystko. Nic bardziej mylnego. Najwi?kszego fa?szu nie wyci?gnie i Auto-Tune, a inne efekty nie umil? s?uchaczowi eksperymentów wokalnych nie maj?cych pokrycia w umiej?tno?ciach. Momentami autor p?yty zawodzi tak bardzo (chocia?by w „Paradice”), ?e s?uchacz naprawd? ma w?tpliwo?ci, czy bardziej ?al mu swoich g?o?ników, uszu, czy samego wykonawcy, którego musieli podczas nagrywania maltretowa?. Szkoda, ?e tak si? dzieje, gdy? Weezy g?os ma ciekawy, umiej?tno?ci wokalne równie? wysokie – niech ograniczy sw? twórczo?? do rapowania i nawet pod?piewywania (byle nie – zawodzenia), to znów b?d? go chwali?.

Warstwa muzyczna i liryczna na „Rebirth” w wi?kszo?ci przypadków równie? pozostawiaj? wiele do ?yczenia. Ta pierwsza z?o?ona zosta?a zupe?nie bez pomys?u. Nie wa?ne, czy ca?o?? jest szybka, spokojna, weso?a, s?odka, czy mocna. Wa?ne, by pojawi?a si? gitara. Powstaje wi?c niezbyt wysokiej artystycznie warto?ci miszmasz. Numer „Da Da Da” chocia?by jest tak banalnie dziecinny, ?e móg?by z powodzeniem trafi? na soundtrack do filmu „Hannah Montana”, a singlowy „On Fire” to zaczynaj?cy si? tragicznie i rozwijaj?cy jeszcze gorzej jaki? „pseudoelectropop” z (co, mówi?c ironicznie, oczywiste) gitar? na pierwszym planie. Tekstowo te? nie jest lepiej. Czasem jest ?le jak w przypadku opisanego „Prom Queen”, czasem gorzej – chocia?by w tragicznym „The Price is Wrong”. Ma Weezy momenty, mówi w pewnym momencie: I got blind money, money you ain’t never see, jednak takich fragmentów jest zdecydowanie za ma?o, jak na kogo?, kto przynajmniej kiedy? by? niez?ym technicznie raperem.

Bardzo niewielkie by?y moje oczekiwania co do jako?ci albumu „Rebirth”. Niestety nawet tych Lil Wayne nie spe?ni?. Album jest p?ytki muzycznie i tekstowo, przesadzony w eksperymentach od strony wokalnej. Jeden numer wybitny i dwa inne, które wrzuci?em sobie na sk?adank? do samochodu, nie rekompensuj? zawodu, jaki odczu?em s?uchaj?c ca?o?ci. Gdy p?yta wyp?yn??a do internetu bardzo wcze?nie, Mack Maine z Young Money przekonywa?, ?e kr??ek pojawi si? w sklepach z now?, zmieniona tracklist?. Mówi? prawd? – kawa?ków na album trafi?o mniej, a co z tego, ?e wszystkie te same. Chwyt marketingowy sam w sobie jednak genialny, a Weezy pokaza?, ?e ma ogromny potencja? komercyjny, zbli?aj?c si? w 4 tygodnie do 400 tysi?cy sprzedanych egzemplarzy. Mimo wszystko ciesz? si?, ?e mamy ju? „Rebirth” za sob? i mo?emy spokojnie czeka? na kolejne nagrywki bohatera recenzji. Lil Wayne b?dzie mia? teraz troch? czasu do przemy?le? w wi?ziennej celi (o ile wreszcie tam trafi) i my?l?, i? nie b?dzie naiwnym liczy?, ?e za jaki? czas powróci artystycznie mocniejszy ni? kiedykolwiek.

Krzysztof „Mr. Chris” Saca?a

BG – Too Hood 2 Be Hollywood

B.G. to raper o imponuj?cym jak na swój wiek dorobku. Zadebiutowa? b?d?c nastolatkiem w pierwszej po?owie lat ’90 i od tego czasu nagra? 11 solowych p?yt. Je?li dodamy do tego mixtape’y, albumy Hot Boys i Chopper City Boys, a tak?e liczne featuringi – maluje nam si

? obraz weterana sceny w wieku zaledwie 29 lat. B.G. to równie? raper o wyj?tkowo ciekawej biografii. Ten bardzo wa?ny niegdy? cz?onek wytwórni Cash Money, którego p?yty osi?ga?y milionowe nak?ady, a tak?e twórca klasycznego ju? dzi? na Po?udniu hitu „Bling Bling” na pocz?tku nowego millenium stoczy? si? na dno za spraw? narkotyków, by potem odbudowa? sw? pozycj? wydaj?c p?yty niezale?nie. Cho? „Chopper City in the Ghetto” to po?udniowy klasyk, a „Checkmate” to jeden z moich ulubionych kr??ków nagranych w okresie ?wietno?ci Cash Money, tak sam B.G. nie by? jednak nigdy wykonawc?, którego albumów s?ucha?oby si? z satysfakcj? od pocz?tku do ko?ca. Leniwy flow (praktycznie niezmienny od pocz?tków kariery), charakterystyczne lecz po pewnym czasie przewidywalne bragga, niezbyt fortunne dobieranie podk?adów (zw?aszcza w okresie „pocashmoneyowym”) – te i inne czynniki sprawia?y, ?e kawa?ki bohatera recenzji trzeba by?o dozowa? sobie z umiarem. Premiera p?yty „Too Hood 2 Be Hollywood” by?a wielokrotnie odk?adana, jednak warto by?o czeka?. Jest to niew?tpliwie jeden z lepszych albumów rapera z Nowego Orleanu.

Osoby nieprzekonane do stylu artysty oczywi?cie nic odkrywczego na owym kr??ku nie znajd?, B.G. jednak w sposób bardzo udany po??czy? charakterystyczne dla wspó?czesnego rapu rozwi?zania, klimat Nowego Orleanu i w?asne d??enia artystyczne. Singiel „My Hood” to w?a?nie typowa próba powrotu do korzeni, za bit odpowiada nadworny niegdy? producent Cash Money – Mannie Fresh – d?wi?ki prosto z keyborda s? proste, przej?cia charakterystyczne, a tematyka… tu tytu? mówi sam za siebie. Teledysk nawi?zuje równie? w pewnym stopniu do stylistyki z czasów Cash Money i robi ca?kiem dobre wra?enie, cho? nie jest to z pewno?ci? najlepszy kawa?ek powsta?y w wyniku wspó?pracy obu panów (wspomnijmy chocia?by „Move Around” z „The Heart of tha Streetz, Vol. 2″). Ca?o?? p?yty otwiera track „Fuck the Game Up”, w którym niepokoj?ca gitara okre?la nastrojowy klimat kr??ka, lecz równie? sugeruje, ?e „Too Hood 2 Be Hollywood” b?dzie czym? wi?cej ni? kolejnym nudnawym kr??kiem artysty, o którym wielu ju? zapomnia?o. Si?? kawa?ka „I Swear” jest znów bardzo klimatyczny podk?ad, a przede wszystkim wspomniane charakterystyczne flow i bragga – na opisywanym kr??ku du?o ?atwiej strawne. Wraz z „Nigga Owe Me Some Money” muzycznie przechodzimy na drug? stron? barykady do obozu No Limit. Kolegów zjada jednak zaproszony Lil Boosie, C-Murder mimo ci?gn?cych si? w niesko?czono?? problemów z prawem jest w formie i mi?o go pos?ucha?, B.G. ?rednio zapada w pami??, a w refrenie wysamplowany jest nie?yj?cy Soulja Slim. Tego ostatniego autor p?yty wspomina na kr??ku do znudzenia – wada mo?e nie ogromna, ale mo?na to by?o zrobi? raz a porz?dnie, zamiast rozrzuca? wzmianki na ten temat po ca?ym albumie.

Jak wspomnia?em, wspó?czesne mody panuj?ce w hiphopie nie s? raperowi z Nowego Orleanu obce. „For a Minute” to wysokiej klasy banger, kawa?ek ma jednak ju? prawie 2 lata, wi?c troch? niepotrzebnie trafi? na p?yt?” Too Hood 2 Be Hollywood”. Podobnie sytuacja wygl?da przy okazji tracku „Ya Heard Me”. Numer zwiastuj?cy powrót ekipy Hot Boys buja g?ow?, w sposób bardzo wyrazisty pokazuje w jak? stron? poszli poszczególni wykonawcy, Auto-Tune ma przyci?gn?? uwag?; szkoda tylko, ?e znamy ten utwór ju? dobry rok. Na tym jednak na szcz??cie bangery si? nie ko?cz?. Dwa najmocniejsze w tym aspekcie momenty p?yty to tracki „Chopper City Is an Army” i „Under Surveillance”. W pierwszym z nich za bitmaszyn? pojawia si? znów Mannie Fresh i panowie zabieraj? nas do czasów, w których B.G. naprawd? potrafi? tworzy? bujaj?c? muzyk? do klubów i samochodów. Sam tytu? nawi?zuje zreszt? do jednego z utworów z p?yty „Chopper City in the Ghetto”. „Under Surveillance” to dzie?o artysty o ksywce Bass Heavy, a za?o?enie jest to samo – dynamiczne d?wi?ki prosto z keyboarda bujaj? g?ow? i, cho? zmiksowane nowocze?nie, nawi?zuj? do sposobu, w jaki tworzy?o si? bangery kilka lat temu, cykacz gdzie? p?dzie sobie w tle, a B.G. robi to, co umie najlepiej – przechwala si?. Wspomnianego chwil? wcze?niej producenta pragn? równie? pochwali? za drugi z tracków, które wyprodukowa? na „Too Hood 2 Be Hollywood” – „Fuckin’ U Right”. Mo?na sobie pomy?le?, ?e po??czenie umiej?tno?ci lirycznych B.G., jego flow i tematyki kobiecej (przywo?uj?cej od razu pewien typ podk?adu) zwiastuje katastrof?, tymczasem mamy tutaj do czynienia z jednym z moich ulubionych numerów na p?ycie. Wszystko brzmi bujaj?co i nowocze?nie, perkusja wybija rytm jak nale?y, refren wpada w ucho, a ca?o?? do spó?ki daje nam kawa?ek o naprawd? sporym potencjale komercyjnym.

Nie wszystko jednak na „Too Hood 2 Be Hollywood” godne jest pochwa?. Skoro jeste?my przy tematyce kobiecej, to katastrof? jest bez w?tpienia track „Fuck Thang”. Wtórny podk?ad, przes?odzony refren i zamulaj?cy B.G. – nie da?o si? tego unikn?? przy LP trwaj?cym prawie 70 minut. „Hit the Block & Roll” to próba wprowadzenia elementów oryginalno?ci do twórczo?ci bohatera recenzji, a tak?e echo popularno?ci has?a „party like a rockstar”. Elektroniczna, kakofoniczna gitara nie jest jednak zdecydowanie tym instrumentem, który powinien by? wiod?cy w kawa?kach B.G. Sam podk?ad zreszt? tak dra?ni uszy, ?e nie wiem, czy jakikolwiek inny raper potrafi?by go wyci?gn?? na wy?szy level. „I Hustle” to numer równie? znany nie od dzi?, go?cinnie pojawia si? Young Jeezy, a ca?o?? pozostawia wra?enie niewykorzystanego potencja?u. Zabrak?o chyba bud?etu na jaki? lepszy podk?ad nie byle jakiego w ko?cu kolektywu producenckiego jakim jest J.U.S.T.I.C.E. League, a i sama kolaboracja wydaje si? do?? wymuszona. Utworów na p?ycie ??cznie jest 17, a te przeze mnie pomini?te z jakiego? powodu nie zapad?y mi w pami??; pewne jest jednak, ?e tworz? dobre t?o dla wzlotów i upadków B.G., bo ca?o?ci s?ucha si? naprawd? przyjemnie.

Nie by? to szcz??liwy rok dla fanów wytwórni Cash Money. P?yta Birdmana jest mniej wi?cej tak s?aba jak ok?adka, Wayne’owi odbi?o z rockiem, Juvenile zagubi? si? gdzie? mi?dzy swoim stylem, a d??eniami komercyjnymi, co sprawia, ?e po?owy albumu nie da si? s?ucha?, Mannie Fresh udziela? si? rzadko, a Turk dalej ogl?da ?wiat z wi?zienia. Wszystko to pod koniec roku zrekompensowa? nam B.G. z kr??kiem „Too Hood 2 Be Hollywood”. Album jest z jednej strony spójny brzmieniowo (nawi?zania do klasyki Cash Money i wspó?czesne bangery nie s? w ko?cu od siebie tak daleko), z drugiej – na tyle ró?norodny, by nie zanudzi? s?uchacza, jak to cz?sto bywa?o przy okazji wcze?niejszych p?yt autora hitu „Bling Bling”. W ?adnym wypadku nie jest to klasyk, czy p?yta wyj?tkowa. Ja jednak chyba robi? si? z wiekiem sentymentalny i lubi? jak arty?ci wracaj? do korzeni. Podoba?o mi si? to przy okazji „Finally Famous: Born a Thug, Still a Thug” Trick Daddy’ego, cieszy i tutaj. Polecam wi?c p?yt? „Too Hood 2 Be Hollywood” przede wszystkim fanom z?otego (platynowego?) okresu wytwórni Cash Money.

Krzysztof „Mr. Chris” Saca?a

Gucci Mane – The State vs Radric Davis

8 grudnia pojawi?a si? w sklepach jedna z ciekawszych p?yt tego roku – „The State vs. Radric Davis” Gucci Mane’a. Okre?lam j? w ten sposób nie ze wzgl?du na moje oczekiwania co do jako?ci kr??ka, oryginalno?ci, czy jakiego? prze?omu, którego móg?by dokona?. By?em po prostu niesamowicie ciekaw, jak poradzi sobie w ?wiecie mainstreamu artysta, którego ?ycie do tej pory balansowa?o mi?dzy problemami z prawem i (mniej lub bardziej) niezale?nymi nagrywkami. Gucci jest z pewno?ci? fenomenem. Z miesi?ca na miesi?c przemieni? si? ze znanego lokalnie rapera podziemnego, we wschodz?c? gwiazd?, obecn? na featuringu u ka?dego niemal mainstreamowego (i nie tylko) wykonawcy. Radric Davis by? jednak zawsze wykonawc?, który cieszy? si? szacunkiem przynajmniej w obr?bie swojego regionu. Ka?da p?yta Gucciego trafia?a na list? „Billboardu” robi?c tam ma?e zamieszanie. Nie by?y to sukcesy na wielk? skal?, ale pokazywa?y, ?e jest w tym arty?cie potencja? komercyjny. Potencja?, którego nie mog? zrozumie?.

Gucci nie ma bowiem w sobie nic, co mog?oby go wyró?nia? spo?ród tysi?cy m?odych ludzi marz?cych o karierze w showbiznesie. Przeci?tna charyzma, ma?o skomplikowane rymy, wtórna tematyka, wymuszony flow (czy mo?e jego brak?) itd. – wszystko to sugeruje katastrof?, a paradoksalnie „The State vs. Radric Davis” to kr??ek przyjemny. Zawdzi?cza to Gucci przede wszystkim ?mietance najpopularniejszych producentów i go?ci, którzy wzi?li udzia? w nagraniu albumu. Drumma Boy, Shawty Redd, Scott Storch, Polow da Don, J.U.S.T.I.C.E. League, Mannie Fresh itd. za konsolami, a tak?e Lil Wayne, Cam’ron, Usher, Keyshia Cole, Bun B, Rick Ross i wielu innych na mikrofonie – takie zestawienie mówi samo za siebie. Dodatkowo, raper tak bardzo nam si? lansowa? w mediach, ?e wszyscy chyba zd??yli ju? przyzwyczai? si? do jego braku talentu.

Zanim przejd? do samego kr??ka, pragn? podzieli? si? jeszcze jedn? refleksj?. Ciekawym jest, jak bardzo zmienia si? nastawienie odbiorców do rapera w zale?no?ci od tego, jak rozwija si? jego kariera. Mo?na powiedzie?, ?e poziom hejtingu jest wprost proporcjonalny do wielko?ci sukcesu, jaki jest udzia?em danego wykonawcy. Gdy Gucci znany by? lokalnie, a jego osi?gni?cia nie by?y na tyle du?e, by wzbudz

a? masow? zazdro??, mia? artysta rzesz? fanów i osób, które sk?onne by?y jego albumy kupowa?. Nikt jednak tak naprawd? nie zaprz?ta? sobie g?owy hejtowaniem Gucci Mane’a. Wraz z sukcesami rapera sytuacja zmieni?a si? diametralnie i teraz, ?ledz?c fora internetowe, mo?na doj?? do wniosku, ?e ma on wy??cznie fanów i hejterów – wyj?cia po?redniego brak. Przez pewien czas na angielskiej Wikipedii pod has?em „Gucci Mane” odnale?? mo?na by?o 4 s?owa: „this guy likes sucks”. Ka?da wzmianka o tym wykonawcy na ró?nego rodzaju portalach prowokuje za?arte k?ótnie internautów. Cho? rzeczywi?cie, obwieszanie si? kilkunastoma ?a?cuchami (lub jednym ale ogromnym), powtarzanie do znudzenia s?ów „Gucci” i „Burr” sprawia wra?enie niedorozwoju psychicznego, tak album „The State vs. Radric Davis” jest mimo wszystko ca?kiem udany.

Gucci z?ama? warunki zwolnienia z wi?zienia i kontynuuje swój wyrok, ale ?mia?o mo?na powiedzie?, i? to dobrze, ?e album ujrza? ?wiat?o dzienne w tym roku, gdy? ju? prawdopodobnie nigdy nie uda si? raperowi wytworzy? wokó? siebie tak wielkiego zamieszania. Reklamy, wywiady, filmy, featuringi, a przede wszystkim niezliczona ilo?? klipów – to wszystko udanie promowa?o p?yt? „The State vs. Radric Davis”. W tym momencie ju? chyba po?owa albumu zosta?a „sfilmowana”, cho? warto doda?, ?e Gucci wypu?ci? sporo teledysków do utworów, które na kr??ek nie trafi?y. Pierwszy, oficjalny, b?d?cy najwi?kszym sukcesem rapera singiel to „Wasted” z go?cinnym udzia?em Pliesa i trzeba stwierdzi?, ?e nie napawa? on optymizmem, co do jako?ci ca?ej p?yty. Niezbyt oryginalny syntezator, sztampowy cykacz, znudzony mistrz ceremonii i jedynie go?? sprawia? wra?enie, ?e dobrze bawi si? przy nagrywce. Do wszystkiego doda? mo?emy nudny klip i mamy ju? obraz ca?o?ci. Sk?d takie uwielbienie dla tego kawa?ka? – nie mnie to ocenia?. Spore zamieszanie robi równie? numer „Spotlight”, który pnie si? na li?cie „Billboardu” coraz wy?ej. Produkcyjnie – bardzo dobre, typowe, nostalgiczne R&B, do tego ?wietny, wr?cz wzruszaj?cy refren Ushera i tylko Gucci ewidentnie przesadzi?. Odbiorca, s?ysz?c próby pod?piewywania w pierwszej zwrotce ma ochot? bi? g?ow? w ?cian?. Nie s?dzi?em, ?e kiedykolwiek zat?skni? za Auto-Tune’em, ale tutaj ewidentnie by? potrzebny. Na szcz??cie, w dalszych zwrotkach Gucci si? ogarnia, zaczyna rapowa? i robi si? z tego ca?kiem przyjemny track.

Tematyka kobieca wypada zreszt? na albumie dosy? ?rednio i to dobrze, ?e pojawia si? tylko w kilku utworach na ?rodku albumu. „I Think I’m in Love” to ?redniej jako?ci podk?ad, który balansuje gdzie? mi?dzy brzmieniami R&B, Atlanty i potrzeb komercyjnych, na którym Gucci Mane nie potrafi pokaza? niczego ciekawego. Go?cinnie pojawia si? Jason Caesar, którego wymuszony refren jest z pewno?ci? najgorszy na omawianej p?ycie. „Bad Bad Bad” to ju? typowe po??czenie rapu i R&B, produkcyjnie znów pozostawia sporo do ?yczenia, Gucci obna?a na nim swoje wady, a ca?o?? ratuje w pewnym stopniu Keyshia Cole, raczej ze zwrotk?, bo sam refren równie? nie jest najwy?szych lotów. Za ten jak i za nast?pny track pt. „Sex in Crazy Places” odpowiada niejaki FATBOI, a ja na pewno nie zostan? na razie fanem tego producenta. Drugi z utworów przywo?uje na my?l niektóre dokonania Jim Jonsina, szkoda tylko, ?e te najs?absze i najbardziej przes?odzone. Go?cinnie rapuj?ce Nicki Minaj i Trina nie stanowi? wyzwania dla autora p?yty i jest to jeden z nielicznych utworów, w którym nie zjadaj? go zaproszeni na kr??ek wykonawcy. Nie ma za to Gucci Mane co? szcz??cia do refrenów, bo nawet Bobby Valentino nie zaprezentowa? nam niczego specjalnego, cho? ?piewana zwrotka z pewno?ci? trzyma poziom.

Je?li chodzi o momenty nieudane, trzeba wspomnie? równie? o kawa?ku „Lemonade”. Bangladesh wysma?y? nam zupe?nie przeci?tny podk?ad oparty na w?t?ym basie, nie?mia?ej perkusji i uci??liwym pianinie, a sam autor p?yty kompletnie nie potrafi sobie poradzi? z takim zestawieniem. Oprócz opisanych tracków mamy do czynienia z niesamowitym st??eniem bangerów prosto do klubów i samochodów. Ten sam beatmaker, odpowiedzialny m. in. za track „A Milli” Lil Wayne’a, jest autorem jednego z najlepszych utworów na p?ycie pt. „Stupid Wild”. Podk?ad jest znów do?? minimalistyczny, ale puszczony odpowiednio g?o?no robi wra?enie, a go?cinnie pojawiaj?cy si? Cam’ron wreszcie nawija z charyzm?, której brakowa?o mu na ostatniej p?ycie czy featuringach. Za „Heavy” odpowiada s?yn?cy z tworzenia bangerowatych produkcji Shawty Redd, a w owym kawa?ku wszystko jest na swoim miejscu – bas dudni, syntetyczne brzmienia zmuszaj? do kiwania g?ow?, a nat??enie d?wi?ków w refrenie ruszy na parkiet nawet najbardziej zatwardzia?ego truskula. Sam Gucci robi to co umie najlepiej – przechwala si?. Jego ?a?cuch jest ci??ki, portfel tak samo, ego pot??ne, a prawnikowi zap?aci? pó? miliona, ?eby ten wyci?gn?? go z wi?zienia. Bragga w czystej postaci. W podobnej konwencji nagrane s? pozosta?e utwory, w tym chocia?by „The Movie”, warty wspomnienia ze wzgl?du na tryumfalny powrót do sma?alni bangerów artysty o ksywce Jazze Pha. Ws?uchiwanie si? w teksty nie zawsze jednak pop?aca: I’m not a boy so I cannot be your boyfriend/ but if you want me, I can be your Gucci Mane (Gucci!) – nie wymaga to chyba komentarza. „Gingerbread Man” natomiast to królestwo OJ Sokownika i nie sposób si? nie u?miechn?? s?ysz?c po raz setny mieszank? ad-libsów „Aye” i „Ok”. Artysta ów jest naprawd? najgorszym i najg?upszym raperem jakiego mia?em okazj? s?ucha? w wi?kszej ilo?ci, ale – nie oszukujmy si? – jak tu go nie kocha??

Przy ko?cu p?yty znajduj? si? jeszcze dwa tracki warte uwagi. W pierwszym z nich, zatytu?owanym „Kush Is My Cologne” pojawia si? ?mietanka go?ci – Bun B, E-40 i nudziarz Devin the Dude. W takim zestawieniu Gucci nie mo?e brzmie? dobrze, sam kawa?ek trzyma jednak poziom, cho? zostawia lekki niedosyt i wra?enie niewykorzystanego potencja?u. Sam E-40 natomiast odsprzeda? autorowi p?yty jak?? swoj? archiwaln? zwrotk?, albo wróci? w swym sposobie nawijania do rozwi?za? praktykowanych oko?o 10 lat temu. Nie jest to wada – raczej jedynie osobiste spostrze?enie. Track drugi to „Worst Enemy”, który wreszcie proponuje nam co? wi?cej ni? przechwa?ki czy tematyk? imprezow?. Gucci dzieli si? swoimi przemy?leniami, wraca do dnia, w którym rozpocz??y si? jego powa?ne problemy z prawem, zauwa?a odpowiedzialno?? za wypowiadane s?owa. Lubi? tematyk? imprezow?, ale szkoda, ?e kawa?ków w stylu „Worst Enemy” nie ma na „The State vs. Radric Davis” wi?cej, gdy? autor p?yty z pewno?ci? akurat jest tym „prawdziwym”, sporo w ?yciu przeszed? i nie podzieli losu Rick Rossa czy innych wykonawców, którym zarzucano hipokryzj?. Niepotrzebnie natomiast pojawiaj? si? na kr??ku skity z Mikiem Eppsem w roli g?ównej – nie s? ani ?mieszne, ani konceptualne, jednym s?owem – nie wnosz? nic do ca?o?ci kr??ka.

Zamieszanie zwi?zane z Guccim by?o ogromne. Nawet niektórzy recenzenci i eksperci ameryka?scy mówili o tym, ?e artysta sprzeda milion w pierwszym tygodniu, albo szacowali ??czn? sprzeda? na poziomie podwójnej platyny. Nie oszukujmy si? – nie by?o to mo?liwe. 131 000 w dwa tygodnie to wynik i tak bardzo dobry, jak na niezbyt oryginalnego czy utalentowanego artyst?, który dodatkowo ze wzgl?du na k?opoty z prawem nie móg? do ko?ca w pe?nym zakresie swego kr??ka promowa?. Fenomenu Gucci Mane’a nie jestem w stanie wyt?umaczy?. Pewne jest jednak, ?e przy okazji obcowania z „The State vs. Radric Davis” mamy do czynienia z typowo po?udniowym, imprezowym i bujaj?cym kr??kiem, do którego sam wracam z przyjemno?ci?. Czo?ówka producentów, gwiazdy na featuringach i Gucci w lepszej lub gorszej formie, który nie jest jednak w stanie ogólnego wra?enia zepsu?. Nie musimy si? w ko?cu w jego teksty ws?uchiwa?, a na imprezie sylwestrowej kilku jego bangerów zabrakn?? nie mo?e.

Krzysztof „Mr. Chris” Saca?a

Triple C's – Custom Cars & Cycles

Od d?u?szego czasu ?wiat hiphopowy ?yje konfliktem na linii 50 Cent/Rick Ross. Pierwszy z nich ma wszystko co potrzebne w potyczce hiphopowej – luz, argumenty i du?o wi?cej pieni?dzy. Nie ulega wi?c w?tpliwo?ci, ?e 50 ów beef wygrywa, odda? jednak trzeba Rossowi, ?e trzyma? si? dzielnie i by? wi?kszym wyzwaniem dla oponenta ni? Ja Rule, Cam’ron czy Fat Joe. Solowa p?yta reprezentanta Miami sprzeda?a si? przyzwoicie i zadebiutowa?a na 1 miejscu listy Billboardu. Zach?cony sukcesem, pewny siebie raper postanowi? wi?c zaj?? si? promocj? swych ziomków – sk?adu o nazwie Triple C’s – i by?a to bramka samobójcza. 12 000 sprzedanych egzemplarzy w pierwszym tygodniu to druzgoc?ca pora?ka, wzi?wszy pod uwag? fakt, ?e premiera p?yty „Custom Cars & Cycles” poprzedzona by?a promocj? w postaci niezliczonej ilo?ci teledysków, materia? w wersji „dirty” wyp?yn?? do sieci dopiero w dniu premiery, pojawia si? na nim du?a ilo?? s?awnych go?ci, a frontmanem ekipy jest nie byle kto – sam Rick Ross. Najdziwniejsze jest jednak to, ?e omawiany kr??ek trzyma ca?kiem przyzwoity poziom i zupe?nie nieoczekiwanie zago?ci? w mych g?o?nikach przez d?u?szy czas.

Triple C’s to „kwartet”, w którego sk?ad wchodz?, oprócz oficera Rossa, jeszcze Torch, Gunplay i Young Breed. Ksywki niekoniecznie maj? tutaj znaczenie, gdy? jestem przekonany, ?e panowie znikn? ze sceny jeszcze szybciej ni? si? pojawili – ?aden z nich bowiem nie prezentuje sob? niczego, co mog?oby go wyró?nia? spo?ród tysi?cy czarnych m?odzie?ców marz?cych o karierze w rapbiznesie.

Najgorszy, a zarazem najbardziej znany jest Gunplay, który oprócz tego, ?e jego wokal nazwa?bym lekko oksymoronicznie „dynamicznym poj?kiwaniem”, a teksty nie prezentuj? zbyt wysokiego poziomu intelektualnego, to w dodatku na klipach wygl?da raczej na parodi? rapera. Pozostali panowie s? po prostu poprawni – ich g?osy nie ra??, maj? wyczucie rytmu, a rymy zwykle nie przekraczaj? granicy ?enady. Wydawa? si? jednak mo?e, ?e punktem wyj?cia dla nagrywania „Custom Cars & Cycles” by? kompletny brak potencja?u. Czemu zawdzi?czamy fakt, ze kr??ek naprawd? buja?

Odpowied? na to pytanie wi??e si? z trzema kwestiami – s? to podk?ady, go?cie i sam Rick Ross, który prze?ywa obecnie drug? m?odo?? i wszystkie problemy z opini? publiczn? wynios?y go na szczyt, ujmowany w kontek?cie w?asnego potencja?u, mo?liwo?ci lirycznych. Ricky wyró?nia si? zarówno wokalnie jak i tekstowo – sypie punchline’ami, czasem do?? skomplikowanymi podwójnymi rymami i s?ucha si? go po prostu przyjemnie. Inna sprawa, ?e ?aden rozs?dny fan hiphopu nie uwierzy ju? w s?owa wypowiadane przez Rossa dotycz?ce jego ?ycia; ujmijmy to jednak jako konwencj? i okazj? do zanurzenia si? w innym, na swój sposób fascynuj?cym ?wiecie – ?wiecie narkotyków, pieni?dzy, drogich samochodów i pi?knych kobiet.

Podk?ady bujaj? i te? mo?e to by? zaskoczeniem, wzi?wszy pod uwag? fakt, ?e jedyni znani producenci na „Custom Cars & Cycles” to Drumma Boy, a tak?e duet Cool & Dre, którzy ??cznie s? autorami trzech podk?adów. Uda?o si? jednak stworzy? p?yt? do?? przebojow?, a tak?e spójn? brzmieniowo, mimo ?e obok typowo po?udniowych podk?adów z pierwszej cz??ci p?yty, mo?emy na albumie odnale?? okraszone zachodnim vibe’em tracki takie jak „Gangster Shit” czy „Chick’n Talk’n”. Z tych pierwszych natomiast wyró?niaj? si? na pewno: otwieraj?cy p?yt? „Custom Cars & Clips” singlowy „Go”, najlepszy chyba na p?ycie „Erryday”, czy mroczny „Yams Pt. 2″. Zdecydowanie najgorszym momentem kr??ka jest utwór „Throw It in the Sky” – tak p?ytki, nudny i nieudolny, ?e naprawd? sporym wyzwaniem jest ods?uchanie go wi?cej ni? raz. Problematyczny wydaje si? track o nazwie „Break It Down” – podk?ad pocz?tkowo sprawia wra?enie bardzo s?abego, gdy jednak wchodzi zwrotka Buna B, muzyka zaczyna po prostu brzmie? inaczej. Jest to niespotykany na co dzie? przyk?ad, pokazuj?cy jak dobry raper potrafi przenie?? marny beat na wy?szy poziom. Nie do ko?ca wysz?y równie? tracki z za?o?enia spokojniejsze. „Finer Things” jeszcze jako? si? broni, ale umieszczone obok siebie „Diamonds & Maybachs Pt. 2″ i „Hustla” po prostu srodze przynudzaj?.

Dwa ostatnie wymienione przeze mnie kawa?ki trwaj? odpowiednio ponad siedem i pi?? minut. Tym sposobem przechodzimy do ostatnich, powi?zanych ze sob? wad p?yty – jest na niej za du?o go?ci, przez co mi?dzy innymi, utwory s? za d?ugie. W ka?dym chyba tracku nawijaj? wszyscy cz?onkowie Triple C’s, a gdy dochodz? do tego jeszcze inni raperzy, kawa?ki staj? si? niekiedy niezno?nie rozwlek?e. Nie ka?dy w ko?cu wykonawca ze sk?adu musi si? w danym utworze pojawia?, a tym bardziej nawija? d?ug? zwrotk?. Najlepszym jednak rozwi?zaniem by?oby oczywi?cie wyrzucenie ze sk?adu Gunplaya.

P?yta „Custom Cars & Cycles” nie jest g??boka, oryginalna ani odkrywcza. Je?li pomin?? poszczególne wyczyny Rick Rossa i niektórych go?ci, to nie jest nawet dobra technicznie. Obcowanie z ni? mo?e jednak sprawi? przyjemno??. Podk?ady bujaj?, tematyka jest lekka, a Ricky i niektórzy go?cie potrafi? s?uchacza zainteresowa?. Nie mia?em co do tego kr??ka ?adnych oczekiwa? – st?d wi?c mo?e moje zdziwienie i recenzja w tonie lekko prze?miewczym acz raczej pozytywnym. Szukasz w hiphopie g??bi? – nie by?o jej na „Depper Than Rap”, nie ma tym bardziej i tutaj; jest natomiast dobra, niewymagaj?ca rozrywka, której te? od czasu do czasu warto si? odda?

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

S? tacy wykonawcy, wobec których podchodz? zupe?nie bezkrytycznie. Wi?kszo?? z nich to hedonistyczni raperzy z Atlanty lub Houston lub house’owi producenci z Francji. S? te? tacy wykonawcy, których z definicji nie s?ucham, a nawet je?li nagraj? co? ciekawego, to mieszam to z b?otem. Ci z kolei pochodz? z Bostonu, Nowego Jorku lub Wielkiej Brytanii. Powinienem wi?c mie? jak najgorsze zdanie o Dizzee Rascalu. A tak nie jest.

Ka?da p?yta tego ch?opaczka z Londynu wbija mnie w fotel. Moja fascynacja jego muzyk? rozpocz??a si? jakie? 6 lat temu, kiedy to trafi?em na jego debiutancki album „Boy in da Corner”. ?wietne po??czenie nowych brytyjskich brzmie? z beztroskim, troch? dowcipnym i troch? powa?nym rapem postawi?o poprzeczk? naprawd? wysoko.

Dizzee eksperymentuje z muzyk? ju? od pierwszego albumu, uniemo?liwiaj?c szufladkowanie swojej twórczo?ci. Krytycy próbowali przypi?? mu ?atk? grime, garage, hip-hop, ostatnio nazywaj?c go artyst? house’owym i bassline’owym. A jaka jest prawda? Dizzee ju? na poprzedniej p?ycie ‘Maths + English’ eksperymentowa? mocno z klubowymi brzmieniami. Co znalaz?o si? na najnowszym albumie, Tongue N Cheek? Przede wszystkim kawa? dobrej muzyki.

Za produkcje odpowiadaj? Cage, którego muzyka jest w tym zestawieniu najbardziej rapowa, klubowy weteran Armand Van Helden, gwiazda d’n'b Shy FX czy wreszcie idol wiksiarzy z gwizdkami – dj Tiesto. Co z tego po??czenia wynika? Ano…lata 80te. W USA po elektryczne brzmienia z ko?ca lat 80tych si?gn?? ostatnio Kanye West, w Europie ?wietnie w nich si? odnajduje Dizzee Rascal.

Na p?ycie znalaz?o si? 11 kawa?ków, z tego ju? trzy trafi?y na pierwsze miejsce list przebojów w UK! Singlowe „Bonkers” z Armandem Van Heldenem to prawdziwy klubowy morderca, który trafi? do kejsów wielu did?eji graj?cych house i electro. Podobnie jest z hitem lata 2009 – „Holiday” wyprodukowane przez Calvina Harrisa przypomina troch

? produkcje z prze?omu lat 80tych i 90tych grane w lokalach ze striptizem. Zbiór singli zamyka kolejny taneczny hicior „Dance Wiv Me”. Ten kawa?ek to wspólna praca Calvina Harrisa i Cage’a.

I o ile na poprzednich albumach wi?kszo?? podk?adów by?a bli?sza raczej stylistyce szeroko poj?tego rapu, o tyle teraz zdecydowanie dominuje klimat klubowy. Z estetyki tej wy?amuje si? jedynie Cage, który jest na dobr? spraw? g?ównym producentem albumu. Nie powinno to dziwi?, poniewa? ten producent jest z Rascalem zwi?zany od samego pocz?tku kariery m?odziaka z Londynu. O ile jednak Dizzee powinien by? mu wdzi?czny za pokierowanie karier?, o tyle na jego miejscu postara?bym si? o innego producenta rapowych brzmie?. Te na ca?ej p?ycie nale?? do najs?abszych. Prawdziw? pere?k? jest w tym
zestawieniu kawa?ek „Dirty Cash”, który brzmi raczej jak pierwsze kawa?ki Kylie Minogue ni? najbardziej odkrywcza p?yta tego roku z Europy.

Lirycznie – jak to przysta?o na Dizzeego – jest ?wietnie. Raper skacze po tematach, od wkurwienia na kierowców i bzdurne historie, które mu si? potrafi? przydarzy? za kierownic?, poprzez hymn autozajebisto?ci w Money Money, na nieczystych zagrywkach biznesu w „Dirtee Cash”.

Najwi?ksze gromy na g?ow? rapera spad?y za kawa?ki, które wypromowa?y jego album. O ile „Bonkers” to nawi?zanie do wcze?niejszych kawa?ków Rascala, o tym „Dance Wiv Me” czy „Holiday” to kawa?ki popowe. Je?li jednak pop w XXI wieku ma brzmie? tak, jak brzmi nowa p?yta Dizzeego Rascala, to jestem w stanie przyzna? publicznie, ?e jara mnie pop. A rap biznesowi chcia?bym ?yczy? wi?cej tak ciekawych i prze?omowych p?yt jak „Tongue N Cheek” Dizzee Rascala.

Krzysiek Pra?anowski

Jest pewna grupa raperów, którzy zas?uguj? na miano ?ywych legend z punktu widzenia lokalnego (chocia?by E-40 w Bay Area, czy Scarface w Houston), ci??ko natomiast dorobi? si? takiego statusu w kontek?cie rapu z ca?ego USA. Wydaje si?, ?e jedynym wykonawc?, który mo?e pretendowa? do tego miana, jest w?a?nie bohater tej recenzji – Jay-Z.

Czterdziestoletni ju? prawie reprezentant Brooklynu ma za sob? ogromn? histori?, klasyczne wydawnictwa, wzloty i upadki (ze zdecydowan? wi?kszo?ci? tych pierwszych), a teraz powróci? z nowym albumem zatytu?owanym The Blueprint 3. Trzecia ods?ona serii zapocz?tkowanej klasyczn? ju? dzi? p?yt? z 2001 roku, kontynuowanej przez budz?cy mieszane uczucia album dwup?ytowy, który mnie osobi?cie bardzo si

? podoba?, promowana by?a dwoma singlami, które przepe?ni?y mnie ogromnymi w?tpliwo?ciami, co do obecnej formy Jaya-Z. Nazwa przecie? zobowi?zuje i p?yta zatytu?owana w taki w?a?nie sposób powinna by? czym? wi?cej ni? po prostu kolejnym wydawnictwem weterana ameryka?skiej sceny. Blueprint pierwszy to zdecydowanie p?yta genialna, sequel by? wydawnictwem bardzo dobrym, a czy trzecia cz??? sprosta?a moim oczekiwaniom?

Zdecydowanie nie. Wspomniane przeze mnie single s? w pewien sposób reprezentatywne dla ca?ej p?yty, a w szczególno?ci dla obecnych mo?liwo?ci lirycznych Hovy. D.O.A. (Death of Auto-Tune) bowiem to kawa?ek posiadaj?cy oryginalny, ró?norodny i dynamiczny podk?ad, a tak?e kontrowersyjn? tematyk?, a sam Jay-Z musia? ca?o?ci nada? tylko charakterystyczny dla siebie finezyjny kszta?t. Nie uda?o si?. Gry s?ów? Wymy?lne punchline’y? Ciekawe rymy? Za to Hove kochamy i kawa?ek dissuj?cy najwi?ksz? mod? we wspó?czesnej muzyce, móg? by? czym?, co wyniesie skillsy Jaya na niespotykany dot?d poziom. Co dostali?my w zamian? Pojawia si? trzykrotnie tekst Nigga this shit violent/ This is death of auto-tune, moment of silence i nie jest to bynajmniej jedyny na tej p?ycie moment, w którym Hova powtarza po kilka razy ten sam, w?tpliwej jako?ci punchline. My raps don’t have melodies/ This should make niggas wanna go and commit felonies – nursery rhymes w najlepszym wykonaniu. I know we facing a recession/ But the music y’all makin’, goin’ make it the great depression – „cz?stochowa” raz jeszcze. Wspomniane fragmenty i tak jeszcze trzymaj? poziom, bo „szczyt wirtuozerii” osi?gn? Hova we fragmencie Stop your bloodclot cryin’/ The kid, the dog, everybody dyin’, no lyin’ – z ca?ym szacunkiem dla Jaya-Z, ale nawet raperom pokroju Project Pata rzadko zdarzaj? si? tak wy?wiechtane rymy, polegaj?ce na ??czeniu czasowników w formie ci?g?ej. Dos?ownie zaraz potem s?yszymy, ?e Your niggas’ jeans too tight/ Your colors too bright, your voice too light – zupe?nie marnej jako?ci diss, który ci??ko nawet podci?gn?? pod definicj? s?owa punchline. W trzeciej zwrotce natomiast rymuje nam autor p?yty ksywki Jeezy i Weezy, trzykrotnie on this z on this, a tak?e too much z too much. Móg?bym to wszystko wybaczy? debiutantowi z przedmie?? Atlanty, jednak na p?ycie zatytu?owanej The Blueprint 3 wszystko razi na du?o wi?ksz? skal?.

Troch? lepiej (cho? bynajmniej nie dobrze) wygl?da sytuacja przy okazji drugiego singla pt. Run This Town. Jay nie jedzie ju? tak? „cz?stochow?”, jednak mimo wszystko nie b?yszczy. Zgin?? gdzie? ten charakterystyczny dla Hovy luz i raper brzmi tak, jakby sam do ko?ca nie wierzy? w wypowiadane przechwa?ki. All black everything/ Black cards, black cars – all black everything – taka konstrukcja epiforyczna mog?aby robi? wra?enie w okolicy kilku b?yskotliwych gier s?ów i podwójnych rymów, w kawa?ku owym sprawia jednak wra?enie nieudolno?ci lirycznej autora p?yty. Do wszystkiego doda? mo?na zupe?nie przeci?tny podk?ad i jeste?my o krok od nieporozumienia. Od tragedii ratuje Jaya jednak refren Rihanny, b?d?cy bez w?tpienia jej ?yciowym wyst?pem, a tak?e go?cinna (rapowana) zwrotka Kanye Westa, który ju? pierwszymi kilkoma wersami zjad? dwie zwrotki starszego kolegi. Jakby jednak nie by?o, single do obcowania z trzecim Blueprintem zach?ca?y ?rednio, ale na szcz??cie s? na kr??ku mocniejsze momenty.

Zdecydowanie najlepszym fragmentem opisywanej p?yty jest kawa?ek Empire State of Mind. Przyjemne soulfulowe pianino, perkusja, która wreszcie brzmi tak jak powinna, niesamowicie pozytywny refren autorstwa Alici Keys, a i Jigga wypada wyj?tkowo na tle ca?ego kr??ka dobrze. Do pojedynczych wersów mo?na by si? znów poczepia?, ale nie widz? sensu, skoro ca?o?? brzmi rewelacyjnie. Dostajemy wi?c hymn na cze?? Nowego Jorku, ca?o?? przywo?uje na my?l najlepsze dokonania Hovy i s?uchacz ma nadzieje, ?e wreszcie co? si? na tej p?ycie zacznie dzia?. Faktycznie, kawa?ek nast?pny Real as It Gets kontynuuje wyznaczony wcze?niej kierunek. Wszystko gra, dopóki nawija nam Young Jeezy, jednak po jego zwrotce s?uchacz zaczyna mie? z ka?d? sekund? coraz bardziej martwi?ce wra?enie, ?e nic lepszego w tym utworze nie us?yszy. Jest to smutne, ?e raper z Atlanty potrafi ukra?? Hovie kawa?ek, emanuj?c luzem, którego brak na Blueprincie autorowi p?yty. Na szcz??cie Jeezy prezentuje na koniec jeszcze jedn? zwrotk? i wyci?ga ten kawa?ek na wy?szy poziom. Tak, mam s?abo?? do rapu z po?udnia, ale takie s? fakty – tu naprawd? reprezentant ATL brzmi lepiej.

Jigga potrafi? zawsze nagrywa? bangery, wi?c przy okazji nowego kr??ka postanowi? równie? dowarto?ciowa? kluby. On to the Next One to kawa?ek zdecydowanie gor?cy, oparty na minimalu Swizz Beatza, który dorzuca jeszcze 3 grosze w refrenie. S?uchacz zaczyna wreszcie wyczuwa? charyzm? w s?owach mistrza ceremonii (Hov on that new shit/ Niggas like ‘how come?’/ Niggas want my old shit?/ Buy my old album), a w samochodzie ca?o?? sprawdza si? ?wietnie. W Off That Timbaland ??czy nam swe wspó?czesne maniery producenckie z rozwi?zaniami charakterystycznymi dla swej twórczo?ci sprzed kilku lat, Jay nawija nie?le, jednak nie jest to ten sam flow, który znamy z Dirt Off Your Shoulder. Drake, którego popularno?ci nie jestem w stanie zrozumie?, ubarwia (co rzadko mu si? zdarza) kawa?ek swym refrenem i chyba dobrze, ?e nie dosta? szansy nawini?cia ca?ej zwrotki. Jigga w s?abej formie jest bez dwóch zda? ciekawszy ni? Kanadyjczyk wspinaj?cy si? na wy?yny. Nowoczesny Venus vs. Mars na pocz?tku nie przypad? mi do gustu, ale po kilku przes?uchaniach awansowa? do miana jednego z ulubionych kawa?ków na p?ycie. Pojawia nam si? wreszcie koncept, gry s?ów, follow upy, mo?e nie bardzo wyszukane, ale przy 10 kawa?ku nowego Blueprinta s?uchacz przestaje oczekiwa? cudów. Hate to drugi track z go?cinnym wyst?pem Kanye Westa, gorszym ni? w przypadku Run This Town, jednak znów zjadaj?cym gospodarza. Sam utwór jest mocno ?redni, a Hova ju? kompletnie sobie z tym (swoj? drog? nudnym) podk?adem nie radzi. Drugim po Empire State of Mind bezsprzecznie mocnym fragmentem p?yty jest natomiast bez w?tpienia Reminder. Na podk?adzie po raz kolejny Timbaland, staraj?cy si? nawi?za? do swej twórczo?? sprzed kilku lat i Jay-Z, który mówi?c nam w kontek?cie ca?ego kawa?ka, chocia?by ?e Man lie, women lie, numbers don’t wreszcie brzmi tak jak powinien – jest pewny swego statusu gwiazdy i jednego z lepszych ?yj?cych raperów.

Opisany kawa?ek jest zdecydowanie klimatyczny i móg?by spokojnie nowego Blueprinta zamkn??, bo nic wi?cej nas na tej p?ycie ju? nie zaskoczy. Za So Ambitious odpowiadaj? The Neptunes, a podk?ad jest, cho? mo?e nie tak sztampowy jak zwykle, to i tak nudny. W Young Forever zwraca na siebie uwag? jedynie wykorzystanie klasycznego, znanego chyba wszystkim sampla z kawa?ka Forever Young autorstwa Alphaville. Taka te? jest lwia wi?kszo?? p?yty. Wymieni?em tylko cz??? kawa?ków, bo sporo „dokona?” z Blueprinta nie zapada w pami??. Do tej kategorii utworów zalicza si? chocia?by otwieraj?cy kr??ek What We Talkin’ About, który, po?ród kilku innych wad, cierpi (jak zreszt? du?a cz??? tracków na albumie), na brak porz?dnej perkusji. Thank You natomiast niby buja, ale te? Jay nie jest w stanie s?uchacza zainteresowa?, a ju? kompletnie nieautentycznie brzmi, przekonuj?c w refrenie Thank you, You’re far too kind/ Hold your applause, this is your song not mines (…)/ Do me a favor, don’t do me no favors, I’ll handle mines. Gra s?ów? – owszem – ale marnej jako?ci.

Jak to mo?liwe – zapytaj? hejterzy – ?e jaram si? now? p?yt? Lil Boosiego, a The Blueprint 3 generalnie krytykuje? Nic tutaj si? nie wyklucza – czego innego oczekuje si? od rapera z prowincjonalnego miasteczka na po?udniu USA, a czego innego od cz?owieka, którego wci?? chcia?bym nazywa? ?yj?c? legend?, nie tylko Nowego Jorku, ale i ca?ego rapu, który w dodatku postanowi? nagra? trzeci? ods?on? rewelacyjnej serii p?yt. The Blueprint 3 jest kr??kiem ewidentnie komercyjnym – osi?gni?cie z?ota w dwa tygodnie mówi samo za siebie. Posuni?cie jest jednak ciekawe, bo Jay-Z akurat nie jest osob?, której g?ównym ?ród?em dochodów w chwili obecnej jest sprzeda? p?yt. Po rewelacyjnym kr??ku American Gangster artysta nie musia? dodatkowo nikomu udowadnia? swego statusu rewelacyjnego rapera. Blueprint 3 tworzy jednak wra?enie, jakby Hov chcia? pokaza? co? ca?emu ?wiatu, jednak nie za bardzo mia? pomys?y co, i jak tego dokona?. Móg?bym tekstów Jaya poczepia? si? du?o bardziej, jednak wydaje si?, ?e te pojedyncze przyk?ady, które poda?em, wyja?niaj? mój zawód opisywan? p?yt?. Warstwa produkcji jest zdecydowanie lepsz? po?ow? albumu, który – trzeba powiedzie? to jasno – nie jest kr??kiem od pocz?tku do ko?ca s?abym. Gdyby tak? p?yt? nagra? debiutant, by? mo?e nawet bym si? jara?. Niestety stworzy? j? Jay-Z, a w dodatku nazwa? The Blueprint 3 i te dwie kwestie postawi?y poprzeczk? wysoko. Okaza?o si?, ?e na obecne mo?liwo?ci Hovy, by?a to wysoko?? nie do sforsowania.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Po wakacyjnym przestoju recenzeckim wracamy i z wykopem. Mo?e nie do ko?ca, ale to w ko?cu Hova! Jay-Z zapowiada?, ?e trzeci Blueprint b?dzie czym? wielkim. Utwory, które wyciek?y przed premier? posia?y ziarna w?tpliwo?ci. Niestety, „Blueprint 3″ to rzeczywisty blueprint – niechlujny i (poza kilkoma wyj?tkami) nieudany pó?produkt. Szkoda…

Hova jest jednym z zawodników, do których mam ogromn? s?abo??, nagra? jeden z najlepszych albumów w historii („Reasonable Doubt”), jeden z najbardziej przebojowych („Black Album”) i niestety, jeden z najbardziej zawodz?cych. Bo „Blueprint 3″ zawodzi.

Zaczyna si? nawet nie?le. „What We Talkin’ About” przyjemnie pobrzmiewa syntezatorowymi plamami, zapewnionymi przez Kanyego i No I.D., tak?e Hova swoim rapem („sit in front of your computer/posing with guns, shooting Youtube up”) nie zapowiada katastrofy. Nast?pny, „Thank You”, te? wyprodukowany przez wspomniany wy?ej duet, te? jest, powiedzmy, porz?dny. „D.O.A.” zyskuje przy wielokrotnym przes?uchaniu, szczególnie energetyczno?ci? bitu, bo tekst i flow Hovy jest symptomatyczny dla ca?ego trzeciego Blueprintu. Có? to za symptom? Hm, delikatne rzecz ujmuj?c, pan Carter zaliczy? regres. Jego flow sta?o si? monotonne, razi modyfikowanie s?ów, tak by na si?? si? rymowa?y (np. wielokrotne u?ywanie ko?cówki -a). Od zawodnika tego kalibru trzeba wymaga? wi?cej. Dla porównania zdja??m z pó?ki pierwszego Blueprinta i „American Gangster” i to by? b??d. Owszem, Hovie zdarza?o si? nagrywa? s?absze albumy, ale ?aden nie by? tak s?aby jak najnowsze wydawnictwo. Nawet nie chodzi o bity, o których zaraz b?dzie szerzej, ale po prostu o rap mojego ulubie?ca. Czu? w tym swad? w?a?ciw? weteranowi, swoistego rodzaju (zas?u?on?) pych?, ale z drugiej strony – to ona zadecydowa?a, ?e Jay-Z si? do tej p?yty zbytnio nie przy?o?y?.

Ko?czy si? „D.O.A.” i Rihanna zaczyna wy?. ‘Run This Town” razi w uszy w?a?nie gargantuicznymi partiami wokalistki z Barbadosu, a sam Hova wcale nie ma zbyt wiele do powiedzenia, do??, ?e (tak?e nieb?d?cy w ?yciowej formie) Kanye go zjada. Smutne. Promyk nadziei daje jeszcze „Empire State of Mind”, g?ównie dzi?ki refrenowi Alicii Keys. No i „Knicks and Nets give me high fives” i ca?y miejsko-hymnowy wyd?wi?k utworu te? cieszy. Pó?niej jest ju? tylko gorzej. „I’m not like Jonas/ brother I’m a grownup/no, I’m not a virgin, I use my cojones” – w tym duchu, wyznaczonym przez „On to the Next One”, najgorszym lirycznie na p?ycie, s? pozosta?e kawa?ki. OK, jest jeszcze mi?y gest wobec innych raperów w „A Star Is Born” (chocia? refren pana Cole’a jest tragiczny), ale wi?kszo?? tekstów jest mia?ka i nudna. S?uchanie „Blueprint 3″ autentycznie boli i – co jest naprawd? smutne – kolejne przes?uchania sprawiaj?, ? e ma si

? nadzieje na szybki koniec p?yty.

Produkcyjnie te? nie jest za dobrze. W „On To the Next One” Swizz Beatz jest jak?? parodi? samego siebie, zrzynaj?c patenty z w?asnych (!) numerów. Timbaland (do spó?ki z Jeromem Harmonem) lepi w „Off That” jak?? futurystyczn? obstrukcj? (tak, w fizjologicznym tego s?owa znaczeniu), dobrze, ?e rehabilituj? si? w miar? udanym „Reminder”. Kanye West pokazuje, ?e s?aba forma psychiczna („wyst?pienie” podczas MTV VMA) idzie w parze z niezbyt dobr? form? muzyczn? – „Hate” jest jednym z najbardziej wym?czonych bitów, jakie dane mi by?o us?ysze? od tego pana. Dla równowagi „starych marek” dodam, ?e The Neptunes wykonali solidn? (cho? bez fajerwerków) robot? w „So Ambitious” (plus dla Pharella za refren). W ogólnym rozrachunku nie jest dobrze. Czy Jay-Z chcia? pokaza?, jak bardzo jest „do przodu”, zamawiaj?c takie bity?

Mog? uzna?, ?e „What We Talkin’ About” jest dobrym kierunkiem i powiewem ?wie?o?ci, ale wi?kszo?? bitów z „Blueprint 3″ brzmi jak odrzuty lub s?abo zarysowane projekty. Z tego wszystkiego zapomnia?bym o wisience na torcie ?enady, czyli podsumowuj?cym album „Young Forever”. Panie West, co si? sta?o? Mama s?abo karmi? Scoverowanie Alphaville to bardzo z?y pomys?. Bardzo, bardzo z?y.
Podobny zarzut mo?na podnie?? przeciwko featuringom, które s? – by?o nie by?o – jednym z wa?nych aspektów rapu. Rozumiem wybór Kanyego i Pharella, ba, nawet Kid Cudiego i Rihanny. Ale kole? z Empire Of The Sun (Luke Steele)? Inn? zupe?nie kwesti? jest jako?? tych kontrybucji. O wyciu Rihanny ju? by?o, o ?enadno?ci Kanyego te?. Young Jeezy naprawd? da? rad? w „Real As It Gets”, co wi?cej – wypad? lepiej ni? gospodarz. Alicia Keys doda?a uroku „Empire State Of Mind” i jest to chyba jedyny utwór z Blueprintu, do którego b?d? wraca? z przyjemno?ci?.

Uch, ci??ko mi wylewa? takie wiadra pomyj na Jay’a-Z, bo darz? go nieskrywan? sympati?. Szkoda tylko, ?e na Blueprincie poszed? tak bardzo do przodu, ?e zosta? w tyle. Brakuje tu soczystego bangera, brakuje porz?dnego rapu, brakuje pomys?u i jakiejkolwiek spójno?ci. Niechlujstwo nigdy nie jest zalet? panie Carter, nawet je?li da?o si? ?wiatu „Reasonable Doubt”, „Blueprint”, Black Album” i „American Gangster” (oczywi?cie te? szereg innych wydawnictw). „Blueprint 3″ jest zdecydowanie najslabsz? pozycj? w dyskografii Hovy i jest mi przykro. Po prostu.

Pawe? „Jimmy” Klimczak

Hiphop od zawsze by? muzyk? wzbudzaj?c? kontrowersje, jest jednak jeden artysta, który zas?uguje na miano króla w tym?e fachu. Eminem – bo o nim tutaj mowa – wyda? ostatnio swój nowy, d?ugo oczekiwany album, zatytu?owany „Relapse”. Tak naprawd? nie mia?em poj?cia, czego mo?na si? po tej p?ycie spodziewa?. Artysta powróci? po 5 latach milczenia, a w mi?dzyczasie by? bohaterem tabloidów w zwi?zku z nadu?ywaniem ró?nego rodzaju substancji, przybraniem na wadze, kontrowersyjnym ?yciem osobistym itd. Eminem straci? równie?, w ko?cu nie tak dawno temu, najlepszego przyjaciela i wszystko to mog?o wp?yn?? na kszta?t albumu. Nie odnajdziemy jednak na p?ycie utworu wspominaj?cego Proofa. Nie?yj?cemu arty?cie dedykuje Eminem ca?y kr??ek, a poszczególne kawa?ki zabieraj? nas w ?wiat charakterystyczny dla twórczo?ci bohatera recenzji. Niewiele jest na tym albumie powagi, czy jakichkolwiek oznak, ?e Eminem dojrza?. Dostali?my natomiast ponad godzin? Slim Shady’ego, co niektórych mog?o zrazi?, mnie jednak zdecydowanie przypad?o do gustu.

Zawiod? si? jednak ci, którzy liczyli na album utrzymany w konwencji singla We Made You. Utwór ten tak naprawd? kontynuuje drog? obran? przez takie numery jak Without Me, Just Lose It czy The Real Slim Shady, które to promowa?y wydawnictwa poprzednie. Jest to jednak na szcz??cie jedyny ewidentnie komercyjny i wtórny moment opisywanego kr??ka. Eminem stroi sobie ?arty ze wszystkiego co si? rusza, dostaje si? kilku postaciom z showbiznesu, tradycyjnie ju? wspomniany zostaje Elvis, a wszystko to odbywa si? na lekkim w odbiorze, dynamicznym podk?adzie z chwytliwym refrenem. We Made You to bez w?tpienia najgorszy z singli Shady’ego utrzymanych w tej konwencji; sam w sobie niez?y, ale nie wytrzymuje konkurencji z klasycznymi ju? dzi? poprzednikami. Du?o wi?ksze zamieszanie wprowadza natomiast 3 a.m., który to numer jest jak na razie moim faworytem do kawa?ka roku. Dr. Dre ??czy mocn? perkusj? z niepokoj?cym pianinem, ca?o?? jest do?? mroczna, a wszystko to stanowi jedynie t?o dla autora p?yty, prezentuj?cego nam psychodeliczny, konceptualny i ?wietny technicznie story-telling. Podmiot liryczny owego tracku jest seryjnym zabójc?, który w dodatku nie panuje nad sob? i swych czynów nie pami?ta, gdy? nadu?ywa ?rodków halucynogennych. Ca?o?? naprawd? mrozi krew w ?y?ach i ci??ko j? stre?ci? w kilku s?owach.

Tak te? wygl?da ca?a p?yta. Eminem porzuci? tworzenie podk?adów na cze?? pisania zwrotek i jest na Relapse w rewelacyjnej formie. Artysta na przestrzeni kr??ka prezentuje nam przynajmniej kilka odmian flow i s?ucha si? go bardzo przyjemnie, ale najwi?ksz? zalet? wydawnictwa s? same teksty. Od pocz?tku atakuj? s?uchacza wielokrotnie z?o?one rymy, Em zestawia ze sob? skomplikowane s?owa, aliteruje i robi wszystko, ?eby s?uchacza nie znudzi?. Czasami co prawda musi lekko nagi?? akcent, jednak mo?liwo?ci wokalne rapera sprawiaj?, ?e brzmi to wci?? dobrze i mo?na ten fakt podci?gn?? pod licencj? poetyck? Slim Shady’ego. Faktem pozostaje jednak, ?e rymuj? si? arty?cie nie tylko ko?cówki wersów, ale i pocz?tki, ?rodki i bóg wie co jeszcze, a niektóre smaczki wyczuwalne s? dopiero po kilku przes?uchaniach. Na Relapse nie jest jednak wa?ne jedynie to, jak artysta sk?ada wersy, ale co nam przekazuje. Wzi?wszy pod uwag? fakt, ?e wydana w 2004 roku p?yta Encore zupe?nie mi nie przypad?a do gustu (cho? mo?e warto wróci? po latach do tego wydawnictwa), naprawd? brakowa?o mi nawijek charakterystycznych dla alter ego Eminema – Slim Shady’ego. Po tym jak nowy kr??ek artysty wyp?yn?? do internetu niemal 2 tygodnie przed premier?, pojawia?y si? w sieci g?osy, ?e to niemo?liwe, by Em nagra? prawie ca?? p?yt? w takiej w?a?nie konwencji. Czyta?em wtedy nawet spiskowe teorie dziejów, mówi?ce, ?e Relapse b?dzie tak naprawd? wydawnictwem dwup?ytowym, lub zostanie wydane ??cznie z Detoxem Dr. Dre. Ze spiskowymi teoriami dziejów tak jednak bywa, ?e rzadko s? prawdziwe, a Em daj?c rozwin?? skrzyd?a w?a?nie Slim Shady’emu, utrafi? w moje oczekiwania co do Relapse.

O czym wi?c opowiada nam alter ego Eminema? Po mocnym uderzeniu w postaci opisanego ju? 3 a.m., Em nie zwalnia tempa, cho? wszystko odbywa si? na l?ejszym podk?adzie. My Mom buja niesamowicie, a autor p?yty po raz kolejny pokazuje, ?e nie by?by sob?, gdyby na p?ycie nie zamie?ci? utworu, w którym gorzkie s?owa kieruje w stron? swej matki. Ta maniera artysty strasznie mnie w przesz?o?ci denerwowa?a (co by?o przypuszczalnie jedn? z przyczyn faktu, ?e by?em niegdy? zdeklarowanym hejterem Eminema) i nie przekonywa?y mnie zapewnienia rapera z p?yty The Eminem Show, ?e nie przeklina?by swej matki jedynie po to, by wznieci? zamieszanie. Jakby nie by?o, My Mom sprawia, ?e ?miech wygrywa w moim przypadku z idea?ami. Sam koncept oparty na usprawiedliwianiu przez rapera swego uzale?nienia faktem, ?e matka karmi?a go w dzieci?stwie valium, jest ?mieszny sam w sobie i mo?na podziwia? Eminema, ?e potrafi ugry?? ten sam wy?wiechtany temat w nowy, oryginalny sposób. Je?li dodamy do tego teksty w stylu You better lick the fucking plate, you ain’t wasting it,/ Put your face in it, before I throw you in the basement again czy She killed the fuckin’ dog with the medicine she done fed it,/ Feed it a fuckin’ aspirin, and say that it has a headache, przy których nie sposób si? nie u?miechn??, a tak?e rymy typu: She sprinkled just enough of it to season my steak/, So everyday I had at least three stomach aches, ca?o?? wra?enie robi naprawd? piorunuj?ce. W numerze kolejnym czyli Insane odnajdujemy nast?pn? ods?on? „rodzinnej sagi Mathersów”, a Shady opowiada o tym jak by? molestowany przez ojczyma, a gdy Em próbowa? pope?ni? samobójstwo, ten sugerowa?, ?e dziecko tylko udaje i ?eby to sprawdzi?, nale?y przypali? je papierosem. W Bagpipes from Baghdad dostaje si? natomiast Marii Carey i jej m??owi Nickowi Cannonowi. Shady ?ali si?, ?e by? zamkni?ty u swej mi?o?ci w piwnicy, ?ywi? si? winem oraz krakersami i nie mo?e zrozumie?, czemu ta go porzuci?a. Utwór wywo?a? ma?? burz?, Nick Cannon na swym blogu grozi?, ?e zniszczy Eminema, lecz ledwo ten si? do tego ustosunkowa? (mówi?c nota bene, ?e zosta? ?le zrozumiany), autor hitu Gigolo wycofa? si? z rycerskiej postawy nakazuj?cej broni? swej wybranki serca. W Same Song & Dance jest natomiast autor tekstów znowu morderc? i gwa?cicielem, który wybiera swe ofiary spo?ród gwiazd showbiznesu. Powa?niejsz? tematyk? porusza Eminem w numerze Déjà Vu, b?d?cym wyrazem rozterek cz?owieka uzale?nionego od ?rodków chemicznych, który przera?a nawet w?asn? córk?, a tak?e w spokojnym, wyró?niaj?cym si? na tle p?yty tracku Beautiful. W utworze tym autor p?yty daje wyraz swej depresji, zm?czeniu s?aw?, byciem w centrum uwagi i przekonuje s?uchacza, ?e jego ?ycie wcale nie jest takie kolorowe.

Omówienie wszystkich tracków z Relapse zdecydowanie przekracza mo?liwo?ci obj?to?ciowe tej?e recenzji. Jak natomiast wygl?da warstwa muzyczna? O ile do tekstów, przymykaj?c oko na ich wulgarno??, ci??ko si? przyczepi?, tak ma?ym problemem wydaje si

? w?a?nie efekt pracy Dr. Dre. Jest on autorem ogromnej wi?kszo?ci podk?adów z Relapse i zdecydowanie za cz?sto (jak na tak oczekiwan? produkcj?) ma momenty nie tyle s?abe, co ?rednie. Jakby nie by?o, wspomniane 3 a.m. to arcydzie?o samo w sobie, My Mom pokazuje, ?e w prostocie mo?e tkwi? pi?kno, a w Bagpipes from Baghdad Dre dostarcza nam orientalnych syntezatorów, które pokazuj?, ?e legendarny beatmaker ma jeszcze pomys?y na zaskoczenie s?uchacza. Z zupe?nie niesamowit? produkcj? mamy do czynienia równie? przy okazji zamykaj?cego p?yt?, patetycznego Underground, który dodatkowo dostarcza nam szczypt? vibe’u z czasów „8 Mili”. Charakterystyczne rozwi?zania dla p?yt Eminema bombarduj? nas tak?e podczas s?uchania Old Time’s Sake, który to track jednak buja tak mocno, ?e nie zamierzam go krytykowa?. Warto doda?, ?e podk?ady Dre nie musz? stanowi? warto?ci samej w sobie (jak to zwykle bywa z konieczno?ci na p?ytach innych wykonawców) i cz?sto producent odsuwa si? w cie?, ust?puj?c pola do popisu mistrzowi ceremonii, tworz?c doskona?e t?o dla wokalu Eminema. Przyk?ady tego typu rozwi?za? odnajdziemy chocia?by w Stay Wide Awake, czy wspomnianym Déjà Vu. Problemem natomiast wydaje si? kawa?ek Crack a Bottle, który buja, posiada niesamowicie chwytliwy refren, ale ze wzgl?du na go?ci (Dr. Dre i 50 Cent z naprawd? niez?? zwrotk? pierwszego z nich) pozostawia mimo wszystko niedosyt i wra?enie niewykorzystanego potencja?u. S? wi?c na Relapse pere?ki, jednak album trwa ponad 70 minut i przy takiej ilo?ci kawa?ków podk?ady takie jak Insane, Hello, Medicine Ball czy Must Be the Ganja pozostawiaj? w s?uchaczu lekki niedosyt.

Relapse znajdzie z pewno?ci? tylu? wielbicieli co przeciwników. Mo?na zarzuci? Eminemowi, i? przez 5 lat w jego ?yciu zdarzy?o si? tyle, ?e powinien bardziej zaj?? si? opowiadaniem o w?asnych wyborach egzystencjalnych, zamiast snu? narkotyczno-mordercze wizje, czy cofa? si? do czasów dzieci?stwa. Mo?na równie? powiedzie?, ?e Slim Shady ma, jakby nie by?o, prawie 37 lat i jego teksty nie przystaj? do psychiki faceta w pe?ni wieku. Mo?na wreszcie skrytykowa? Dre za to, ?e zabrak?o mu troch? inwencji i s?uchacze po warstwie produkcji oczekiwali czego? wi?cej. Zarzuty tego typu s? uprawnione, jednak w moim odczuciu hiphop dostarcza? ma przede wszystkim rozrywki. W zalewie wtórnego rapu z USA, kiedy ma?o która p?yta potrafi mnie porwa?, Eminem przyniós? nam co? ?wie?ego – nie w kontek?cie w?asnej twórczo?ci, lecz mainstreamowej sceny ska?onej nawijaniem o tym samym i nadu?ywaniem Auto-Tune’a. Dostali?my ponad godzin? czarnej komedii w najlepszym wykonaniu i je?li kto? ws?ucha si? w teksty autora p?yty, gwarantuj?, ?e nie b?dzie dane mu si? od kr??ka oderwa?. Zastanawia mnie wci??, ile z tego, o czym opowiada nam Eminem jest prawd? i chyba ta kwestia pozostanie dla mnie jak i dla innych s?uchaczy tajemnic?. Pewne jest jednak, ?e Slim Shady ma w sobie pe?no autoironii, nagrywaj?c ?wietnie si? bawi i to odczucie udziela si? s?uchaczom podczas obcowania z Relapse.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Rick Ross – Deeper Than Rap

Recenzuj?c poprzednie wydawnictwo Rick Rossa – p?yt? „Trilla” – pozwoli?em sobie na opini?, ?e raper ma potencja?, by nagra? album klasyczny. Po jakim? czasie doszed?em jednak do wniosków wr?cz przeciwnych. Samozwa?czy Boss jest raperem, owszem, poprawnym, jednak brak w nim potencja?u do nagrania d?ugograj?cej p?yty, która zas?ugiwa?aby na co? wi?cej ni? miano dobrej. Swój sukces zawdzi?cza artysta wizerunkowi, charyzmie i naiwno?ci nastolatków wierz?cych w ka?de s?owo swego idola o przest?pczej przesz?o?ci. ?ycie te „przechwa?ki” zweryfikowa?o i Boss z dnia na dzie? przemieni? si? w „Oficera Ricky’ego”. Artysta uwi?za? si? dodatkowo w beef z 50 Centem, co by?o posuni?ciem ?agodnie mówi?c g?upim. Ross szcz??liwie nie podzieli? losu Fat Joe, Ja Rule’a czy Cam’rona i po pocz?tkowych silnych ciosach oponenta, które raz za razem powala?y go na ?opatki, koniec ko?ców przed nokautem si

? obroni?. Gdzie? tak naprawd? w tle tego kontrowersyjnego beefu wisia?a ca?y czas premiera albumu o wymownym tytule „Deeper Than Rap”. Ross potrafi? zawsze zrobi? zamieszanie wokó? swych kr??ków i tym razem by?o podobnie. Artysta przekonywa? ca?y ?wiat, ?e stoimy na progu nowej ery w hiphopie, któr? wyznaczy w?a?nie jego nowy album. My?l? jednak, ?e nikt kto trze?wo patrzy na ameryka?ski rap-biznes, fajerwerków po tej p?ycie si? nie spodziewa?. Jakby nie by?o, jest to najwa?niejszy album w karierze Rossa i od niego zale?e? mo?e przysz?o?? rapera w ?wiecie mainstreamu. Czy dostali?my zgodnie z zapowiedziami co? g??bszego ni? rap?

Zdecydowanie nie. Kr??ek nie wyró?nia si? niczym szczególnym na tle premier ostatnich miesi?cy, cho? pojawia si? na nim kilka kawa?ków ewidentnie zas?uguj?cych na uwag?. Wszystko zaczyna si? wr?cz rewelacyjnie, ale po pocz?tkowym zachwycie, album do?? szybko zaczyna rozczarowywa?. B?d?cy de facto d?ugim intrem Mafia Music to track odpowiedzialny za ca?e zamieszanie zwi?zane z osob? 50 Centa. The Inkredibles ??cz? melodyjne organy, subtelne riffy gitarowe, g??boki bas i mocn? perkusj?, tworz?c t?o dla przechwa?ek mistrza ceremonii. Warto tutaj doda?, ?e Ross poczyni? pewien progres zw?aszcza w kwestii umiej?tno?ci lirycznych. Teksty na przestrzeni ca?ego albumu rymuj? si? sk?adniej ni? kiedy?, s?ycha? wi?ksz? dba?o?? o aspekt techniczny, a i punchline’y pojawiaj? si? z troch? wi?ksz? cz?stotliwo?ci?. By? mo?e nawet lekki post?p zaszed? u rapera w kwestii flow i bardziej ?wiadomie k?adzie na bitach swe przemy?lenia, jednak jest to tak naprawd? wci?? ten sam monotonny Ross, który na d?u?sz? met? m?czy i nudzi. Drug? ods?on? muzyki zas?uguj?cej bynajmniej na bycie cz??ci? albumu o tytule Deeper Than Rap dostajemy w numerze nast?pnym. Wyprodukowany przez J.U.S.T.I.C.E. League Maybach Music 2 to godna kontynuacja poprzednika, cho? zupe?nie inna klimatycznie i budz?ca skojarzenia bardziej z Luxury Tax. ?ywa perkusja i d?wi?ki klawiszy wzbogacone zosta?y o subtelny saksofon, podk?ad rozwija si? w miar? trwania zwrotek, by powali? dynamik? w refrenie zapewnionym przez T-Paina, który dostarcza trackowi charakterystycznego komercyjno-bangerowego vibe’u. Kanye West wraca do rapowania, Weezy prezentuje charakterystyczn? dla siebie zwrotk?, a Ross bynajmniej na tle bardziej utalentowanych kolegów nie odstaje. Dope?nieniem idealnego pocz?tku jest singiel Magnificent. Utwór nie porywa mo?e za pierwszym przes?uchaniem, jednak po odpowiednim os?uchaniu doceniamy subteln? produkcj? autorstwa ponownie J.U.S.T.I.C.E. League, urzekaj?cy refren gwiazdy soulu Johna Legenda i przechwa?ki Rossa b?d?ce apoteoz? ?ycia gwiazdy.

Nie wszystko niestety dzia?a tak dobrze jak w przypadku opisanych tracków i mamy za cz?sto do czynienia z utworami ?rednimi lub wr?cz s?abymi. Przyk?adem niech b?dzie numer kolejny czyli Yacht Club, w którym szalone pianino przyci?ga uwag?, tr?bka wzbogaca s?aby sk?din?d refren, a Ross rymuje wyj?tkowo jak na siebie szybko i dynamicznie. Jest niby dobrze, jednak ca?o?? nie powala i brakuje jej jakiej? g??bszej nadrz?dnej idei czy pomys?u. Podobnie wygl?da sytuacja w przypadku Rich Off Cocaine. J.U.S.T.I.C.E. League poprzeczk? postawili zbyt wysoko i tym razem przynudzaj? wtórnym, przes?odzonym podk?adem, Avery Storm bezskutecznie stara si? kawa?ka nie zepsu?, a Ross brnie w zaparte monotonnie przekonuj?c do tytu?owej tezy. Jest niestety jeszcze gorzej, gdy Boss zaczyna bawi? si? w R&B i nawija? o kobietach, seksie i kwestiach z tym zwi?zanych, a robi to na Deeper Than Rap do?? cz?sto. The Runners to wci?? najgor?tsi producenci w grze z jednym wszak warunkiem – musz? przygotowywa? gor?ce bangery prosto do klubu czy samochodu. Ich próby tworzenia spokojnych melodii zawodzi?y ju? niejednokrotnie i Lay Back mog? panowie dopisa? sobie do listy pora?ek producenckich. Dodatkowo zawodzi równie? Robin Thicke, prezentuj?c nam najgorszy chyba refren w karierze, a „Officer Ricky” nie jest raperem, który móg?by wyci?gn?? owy track z side? kiczu. Najgorszym momentem gdzie zamiast z g??bi? mamy do czynienia z istn? mielizn? smaku i stylu, jest jednak All I Really Want. The-Dream wyda? ostatnio dobr? solow? p?yt?, ale jego refren i przy?piewki w opisywanym tracku ocieraj? si? o ?enad?, a nudny, przes?odzony podk?ad dodatkowo zupe?nie nie pasuje do g?osu Ricky’ego. Nie jest to bynajmniej koniec tematyki kobieco-seksualnej. Bossy Lady to kawa?ek zno?ny, cho? mo?na przytoczy? ponownie to samo spostrze?enie dotycz?ce podk?adu Runnersów. Ross robi jednak swoje, ca?o?? wyci?ga dobry refren Ne-Yo, a wszystko mog?oby si? podoba? du?o bardziej, gdyby by? to pierwszy na p?ycie utwór w tej konwencji. Bardziej hardcorowe rozwi?zanie przynosi nam natomiast g?upawy kawa?ek Face. Drumma Boy jest wci?? gor?cy, a sam Ricky powinien by? napisa? 3 porz?dne szesnastki i wyst?p Triny ograniczy? do regularnego refrenu. Nie jest wszak?e ?le, cho? pró?no szuka? w owym tracku wspominanej g??bi.

The Runners na szcz??cie nie ograniczyli si? jedynie do prób R&B i przypomnieli s?uchaczom, za co uwielbiani s? na ca?ym ?wiecie, tworz?c rewelacyjny, urozmaicony, uliczno-jazzuj?cy podk?ad do zamykaj?cego p?yt? In Cold Blood, w którym Ross docina 50 Centowi w refrenie wykonanym przez samego siebie, co w kontek?cie ca?ego kr??ka wymaga podkre?lenia. Usual Suspects natomiast to dobra kolaboracja na linii Miami/ Nowy Jork. Sentymentalny podk?ad The Inkredibles jest ?wietnym t?em dla dokona? raperów, w których nawijce retrospekcje mieszaj? si? z obserwacjami spo?ecznymi (g?ównie Nas) i przechwa?kami z punktu widzenia stanu dzisiejszego (to ju? Ross). W Murda Mami wszystko zaczyna si? bardzo dobrze. Tajemniczy podk?ad z charakterystyczn? gitar? w klimacie bardziej Teksasu ni? Florydy zdecydowanie przykuwa uwag?, Ross zap?tla si? w tematyce reprezentatywnej dla ca?ego albumu, lecz mimo wszystko brzmi dobrze, a ca?o?? psuje refren Foxy Brown. Raperka dostarcza troch? lepsz? zwrotk?, jednak tak naprawd? jej obecno?? jest zupe?nie niepotrzebna i taki dobór go?ci zmusza do zastanowienia. Czy?by nikt inny nie chcia? wyst?pi? na p?ycie stra?nika wi?ziennego? Jakby nie by?o, pojawiaj?ce si? na ko?cu tracku wariacje jamajskie niejakiego Magazeena tylko pogarszaj? spraw? i cho? nawijk? Rossa trzeba urozmaica?, tak w tym przypadku lepiej by wyszed? ci?gn?c ten utwór samemu. Zarzut z?ego doboru go?ci pojawi? si? musi równie? przy okazji opisu kawa?ka Gunplay. Ross rozpoczyna owy utwór wymownym stwierdzeniem run with me or run from me i prezentuje przyjemne w odbiorze gangsterskie bragga. Je?li doda? do tego kolejny klimatyczny podk?ad The Inkredibles, móg?by z tego wyj?? jeden z lepszych kawa?ków na p?ycie, gdyby nie okropny refren i zwrotka ma?o znanego go?cia, cz?onka Triple C’s o ksywce Gunplay, który jest tak s?aby, ?e naprawd? nie wart krytykowania.

Tytu? albumu zapowiada? co? g??bszego ni? rap, a dostali?my produkcj? jakich obecnie sporo. Nowe wydawnictwo Rossa nie jest z?e, jednak w ?adnym wypadku nie stworzy historii. Artysta zapl?ta? si? gdzie? mi?dzy potrzeb? walki o swój uliczny wizerunek, ch?ci? wyj?cia zwyci?sko z beefu z 50 Centem, d??eniami komercyjnymi i prób? stworzenia czego? oryginalniejszego. Wyszed? z tego album troszk? chaotyczny, po którym nie wida? jakiego? nadrz?dnego pomys?u, album ?redni z kilkoma wszak?e ?wietnymi kawa?kami nadaj?cymi si? do wrzucenia na sk?adank? do samochodu. Czy Deeper Than Rap osi?gnie sukces komercyjny? Z odpowiedzi? na to pytanie maj? problem nie tylko eksperci, ale i sami raperzy. Popularno?? internetowa nie zawsze przek?ada si? na sukces komercyjny albumu i tak naprawd? mo?emy oczekiwa? wszystkiego. Sam ?le Rossowi na pewno nie ?ycz? i czekam z niecierpliwo?ci? na jutrzejsze wyniki sprzeda?y. ?ycz? mu natomiast wi?cej m?dro?ci w jego maj?cych dowarto?ciowa? ogromne ego zap?dach i wi?kszej kreatywno?ci, bo klasyka to on nie nagra, ale co? lepszego ni? Deeper Than Rap jest w jego zasi?gu.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Jadakiss to bezsprzecznie jeden z lepszych mainstreamowych raperów. Teza ta mo?e wyda? si? kontrowersyjna i to bynajmniej nie ze wzgl?du na komplementowanie przeze mnie umiej?tno?ci rapera. Frontman The LOX jest bowiem rzemie?lnikiem s?owa, poczciwym sk?adaczem rymów, posiadaczem ciekawego g?osu i flow opartego na charakterystycznym akcentowaniu ko?cówek wersów. Kontrowersje nie by?y mu w karierze obce (chocia?by wers o Bushu w „Why”), jednak nie wydaje mi si?, by Jada mia

? du?e grono zdeklarowanych hejterów. Zastanowi? mo?e jednak u?ycie przeze mnie s?owa „mainstreamowy”, bo teoretycznie ci??ko okre?li? tak rapera, który nie wyda? oficjalnej solowej p?yty przez 5 lat i de facto na d?u?szy czas usun?? si? w cie?. Poprzednie albumy artysty sprzeda?y si? jednak dobrze, a i wydany w Roc-A-Fella „The Last Kiss” nie móg? narzeka? na ma?y bud?et. P?yta jest wi?c tym, czego mo?na si? by?o spodziewa? – kompromisem mi?dzy d??eniami komercyjnymi mainstreamowego wydawnictwa z potrzebami twórczymi ulicznego MC. Czy Jada powróci? w wielkim stylu?

Premiera The Last Kiss odk?adana by?a wielokrotnie. Napi?cie ros?o z ka?dym miesi?cem i mo?na spokojnie powiedzie?, ?e jest to jedno z najbardziej oczekiwanych wydawnictw roku. Zmieni?a si? przez ten czas równie? zapowiedziana tracklista. Jada ca?y czas nagrywa? i na kr??ek trafi?o kilka kawa?ków, które pocz?tkowo nie by?y w niej uj?te. Wysz?o to albumowi zdecydowanie na dobre, bo niektóre z „nowych” utworów stanowi? najsilniejsze momenty p?yty, cho? z drugiej strony, jest ona o te kilka tracków za d?uga. Single nie zrobi?y kariery na li?cie Billboardu, ale jak si? pó?niej okaza?o, mo?na i w takiej sytuacji sprzeda? ca?kiem spor? ilo?? egzemplarzy nawet w czasach recesji. Jakby nie by?o By My Side to niemal idealna kolaboracja raper/piosenkarz R&B. Formu?a wy?wiechtana, jednak melodyjny podk?ad i przyjemny dla ucha refren Ne-Yo stanowi? rewelacyjne uzupe?nienie uproszczonej nawijki Jadakissa. Ci??ko oczekiwa? od Jady, ?e w numerze radiowym b?dzie zaskakiwa? skomplikowanymi podwójnymi rymami i sypa? punchline’ami jak z r?kawa, wi?c jestem w stanie wybaczy? mu te do?? proste acz ciekawe zwrotki. Niestety, gdy autor p?yty nawija o kobietach, najcz??ciej ko?czy si? to takim w?a?nie niewykorzystaniem jego potencja?u. Najlepszym przyk?adem tego stanu rzeczy niech b?dzie kawa?ek Rockin’ With the Best, w którym do nudnawej nawijki Jady mo?emy doda? tylko wtórny podk?ad The Neptunes, którzy pokazali po raz kolejny, ?e cierpi? na notoryczny brak pomys?ów, by wyszed? nam z tego najs?abszy chyba track na p?ycie. Podobnie, cho? troch? lepiej, wygl?da sytuacja przy okazji Stress Ya. Minimal Pharrella i spó?ki powoduje u s?uchacza wra?enie deja vu, gdy? tego typu rozwi?zania producenckie s?yszeli?my ju? niezliczon? ilo?? razy. Nawijka skierowana do kobiety jest tu jednak jedynie punktem wyj?cia dla przechwa?ek ‘Kissa, który mimo wszystko specjalnie nie zachwyca. Smoking Gun natomiast to równie? kawa?ek mocno ?redni, a Jada ma z pewno?ci? lepsze skillsy w story-tellingu, ni? nam prezentuje u boku Jazmine Sullivan, która dodatkowo m?czy swoim pretensjonalnym refrenem. Zanim zamkn? akapit w wi?kszo?ci krytykuj?cy utwory, wspomnie? musz? o I Tried. Za owy track Jadakissa wini? nie mog?, bo zwrotki przez niego z?o?one ewidentnie trzymaj? poziom, jednak przekombinowany podk?ad i jak zwykle s?abe partie ?piewane Avery Storma ewidentnie nie powinny zagrza? miejsca na The Last Kiss.

Nowe wydawnictwo Jadakissa jest jednak generalnie dobre i momenty zas?uguj?ce na uwag? zdecydowanie przewa?aj? nad wpadkami, które wnikliwie opisa?em. Album otwiera rewelacyjny Pain & Torture, w którym ‘Kiss k?adzie agresywne braggadocio na dynamicznym podk?adzie ze skrzypcami w tle i przypomina wszystkim, za co tak naprawd? jest kochany przez prawdziwych fanów hiphopu. Can’t Stop Me to kontynuacja pierwszego kawa?ka w troch? l?ejszej wersji. Za produkcj? drugiego singla odpowiedzialny jest Neo da Matrix, Ayanna Irish dostarcza przyjemny dla ucha refren, a Jada przechwala si? w charakterystyczny dla siebie sposób i pokazuje s?uchaczom, ?e jest w dobrej formie. Zupe?nie niesamowit? kolaboracj? na linii Jada/piosenkarka jest natomiast numer Grind Hard. Cukierkowy podk?ad zabarwiony równie s?odkim refrenem Mary J. Blige zmieniaj? si? na zwrotki w bangerowat? elektroniczn? bomb? jakby rodem z p?yt DJ Khaleda i wszystko to jest tylko t?em dla agresywnych popisów lirycznych Jadakissa. To po??czenie sprzeczno?ci wypada znakomicie i oprócz wokalistów zas?u?one brawa nale?? si? odpowiedzialnym za produkcj? The Inkredibles. Jada nie ustrzeg? si? równie? kolaboracji z go??mi z „Trzeciego Wybrze?a”. Something Else to zabarwiony po?udniowym vibem street-banger, w którym go?cinnie wyst?puj?cy Young Jeezy bynajmniej nie ust?puje mistrzowi ceremonii. Problemem natomiast jest remix tego kawa?ka, b?d?cy przyd?ugim pretekstem do promocji ma?o znanych raperów. Za produkcj? mrocznego Death Wish odpowiedzialny jest Alchemist, Jada dostarcza najbardziej agresywne zwrotki na ca?ej p?ycie i tylko Lil’ Wayne jako? nie pasuje do konceptu kawa?ka, cho? zwrotka dostarczona przez niego ewidentnie trzyma poziom. Who’s Real natomiast to kawa?ek, który bardziej pasowa?by do wydawnictwa po?udniowego, cho? buja na tyle, ?e ci??ko go skrytykowa?. Swizz Beatz dostarcza typowy dla siebie podk?ad i równie charakterystyczny g?upawy refren, Jada przenosi ca?o?? na wy?szy poziom i zastanawia jedynie obecno?? OJ Da Juicemana, który zaczyna by? powa?n? konkurencj? dla Shawty Lo i Project Pata w mym rankingu na najgorszego rapera USA. Nie mo?na si? natomiast doczepi? do go?cinnych wyst?pów cz?onków Wu-Tang Clanu – Ghostface Killah i Raekwona – którzy wraz z autorem p?yty w pozbawionym refrenu, krótkim numerze Cartel Gathering przywo?uj? najlepsze nowojorskie tradycje (Jada: My clientele is supreme and its proven / That I’m only built for the Link if it’s Cuban). Jednym z ciekawszych utworów na p?ycie jest bezsprzecznie What If, b?d?cy swoist? kontynuacj? Why z albumu poprzedniego. Jadakiss i wyst?puj?cy go?cinnie Nas dostarczaj? ciekawe zwrotki oparte na tytu?owej anaforze, wszystko odbywa si? na wysokim poziomie lirycznym i szkoda tylko, ?e nie prowadzi do konkretnej puenty. Pytania zostaj? zawieszone gdzie? w pró?ni, s?uchacz ma prawo zastanawia? si?, po co to wszystko zosta?o wypowiedziane, jednak faktem pozostaje, ?e kolaboracja dwóch nowojorskich MCs wysz?a bardzo ciekawie. Wi?kszego problemu dostarczy? mi kawa?ek One More Step, w którym soulowy podk?ad zdecydowanie wpada w ucho, jednak wyst?puj?cy w nim raperzy obrali sobie z?y koncept. ‘Kiss i jego partner z zespo?u – Styles P – nawijaj? na przemian, cz?sto nawet po jednym s?owie i tworzy to do?? chaotyczn?, momentami ci??k? w odbiorze ca?o??. Tracki, do których w ?adnym stopniu przyczepi? si? nie mo?na, to na pewno równie? Letter to B.I.G. i Things I’ve Been Through. Pierwszy z nich jest ho?dem z?o?onym legendzie rapu, b?d?cym tak naprawd? pretekstem do przedstawienia przemy?le? na temat obecnego stanu hiphopu. W drugim story-telling frontmana The LOX dzia?a na najwy?szych obrotach, artysta rozlicza si? ze wzlotami i upadkami swej wydawniczej przesz?o?ci, wszystko odbywa si? na kolejnym soulowym podk?adzie, a wysamplowany refren Luthera Vandrossa jest idealnym uzupe?nieniem ca?o?ci.

Czy na The Last Kiss pojawia si? za du?o go?ci? Odczucie takie mo?e pojawi? si? podczas s?uchania p?yty, jednak jest moim zdaniem z?udne. Lwia cz??? go?cinnych wyst?pów ogranicza si? jedynie do refrenów, które w wi?kszo?ci przypadków tylko dodaj? uroku utworom i ograniczaj? zap?dy Jadakissa. Jest on jak wspomina?em dobrym raperem, jednak nie wiem czy da?oby si? s?ucha? go samego przez 66 minut. Go?cie hiphopowi natomiast równie? ograniczaj? si? do krótszych wyst?pów i Jada nie daje si? przez nich zdominowa?. Problemem wi?c mo?e by? nie ilo?? go?ci a ich dobór. P?yta mog?aby by? du?o lepsza, gdyby wspomnianych wykonawców takich jak: Pharrell, OJ Da Juiceman, czy Avery Storm zast?pili wykonawcy maj?cy do powiedzenia co? oryginalnego. Dodatkowo, gdybym móg? udzieli? rady Jadakissowi, zasugerowa?bym mu ograniczenie u?ywania jego bynajmniej nienowego adlibu w postaci charakterystycznego ?miechu. Jest to, jakby nie by?o, wizytówka autora p?yty, jednak pojawia si? na przestrzeni kr??ka co chwil? i po prostu m?czy.

Wytkn??em sporo wad albumowi The Last Kiss, jednak prawda jest taka, ?e mamy do czynienia z naprawd? dobrym kr??kiem. Niemal ka?dy kawa?ek zas?uguje w jaki? sposób na uwag? i st?d tak szeroki opis wi?kszo?ci p?yty. Na poszczególne utwory mo?na narzeka? i przy którym? s?uchaniu b?dzie si? je przerzuca?, jednak pierwsze zetkni?cie z kr??kiem daje naprawd? piorunuj?ce wra?enie. Cieszy równie? dobra sprzeda? albumu The Last Kiss, która zaskoczy?a nie tylko obserwatorów i wytwórni?, ale tak?e samego Jad?. Nie zbli?y si? ona do wyniku poprzednich solówek ‘Kissa, ale przez 5 lat biznes zmieni? si? znacz?co i satysfakcjonuj? zupe?nie inne liczby. Wszystko odby?o si? bez singla na najwy?szych radiowo-telewizyjnych rotacjach i pokaza?o, ?e mo?na w dzisiejszych czasach sprzedawa? albumy bez nagminnego jechania pod publiczk?. Warunek jest jeden – trzeba nagra? dobr? p?yt? – i to si? Jadakissowi uda?o.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

W przeddzie? ?wietnej wojny w ?wi?tym mie?cie, czas wypróbowa? co tam nowego we Wroc?awiu.
A tu wiele….

Ca?kiem nowe miejsce na imprezowej mapie miasta – Absynt Club (ul. Ruska 34 Pasa? Miko?ajski) zaprasza w pi?tek 17 kwietnia o godzinie 20 na wyst?p kolektywu dj’skiego Splendid Sound. Wydarzenie to b?dzie kolejnym z cyklu imprez inauguruj?cych dzia?anie klubu, który za dnia b?dzie równie? restauracj? z ciekawymi propozycjami kulinarnymi.

Czyli: Nowy klub stary sound.

Tak wi?c zapraszamy do sprawdzenia nowej mmiejscó wki w samym centrum.

DOOM to bardzo interesuj?ca posta?. Dla jednych geniusz, dla innych zwyk?y b?azen. Czas na jego kolejny kr??ek – „Born Like This” i ju? teraz mog? powiedzie?, ?e jest to jeden z mocniejszych punktó w hip-hopu

w 2009 roku. Zarówno pod wzgl?dem produkcji, jak i zawarto?ci wokalnej. Nietrudno te? zgadn??, ?e stawiam posta? DOOMa bardziej w rz?dzie hip-hop geniuszy, ni? w k?cie dla rapowych b?aznów, gdzie ostatnio trafi? Lil Wayne na przyk?ad.

Nigdy nie mo?na by? pewnym, co Daniel Dumile naprawd? chcia? powiedzie? przez swoje czyny. Bo jak potraktowa? zamieszanie z koncertami z 2007 roku, po którym wielu odwróci?o si? od rapera? Czy wysy?anie sobowtórów na swoje koncerty to sposób zarabiania kasy, czy mo?e element wi?kszej ca?o?ci, sposób zagrania na nosie wszystkim wokó?? Na „Born Like This” tak?e znajdziemy elementy doomowej dwuznaczno?ci. Czy „Batty Boyz” to okrutnie homofobiczny utwór, czy raczej sprawny, ironiczny ?art? Samo pojawienie si? tylu znaków zapytania powinno naprowadzi? nas na w?a?ciwy trop. Dumile to piekielnie inteligentna bestia, figura niedojrza?ego macho jest dla niego punktem wyj?cia do wy?miania rapowej homofobii, o czym ?wiadcz? infantylne, nieprzystaj?ce do niego liryki. Z innych kwiatków: w „Supervillianz” u?ywany jest auto-tune, by zaraz DOOM nawi?za? do „Solid As A Rock hit” (Sizzla uwielbia auto-tune). Dlaczego o tym pisz?? Bo MF DOOM (King Geedorah, Viktor Vaughn itd.) w oderwaniu od swoich komiksowo zarysowanych alter ego jest niepe?ny. Na „Born Like This” pe?no jest cutów z filmów i nawi?za? komiksowych (np. zwi?zek Batmana i Robina w wymienianych wcze?niej „Batty Boyz”) i filmowych (Anio?ki Charliego w „Angels”). Sam tytu? Dumile wzi?? z filmu o Charlesie Bukowskim, wsamplowa? zreszt? pisarza w utworze „Cellz”. Po prostu kultura pe?n? g?b?, ?e si? tak wyra??.
Wszystko spoko, konteksty itd. , ale let’s get down to buisiness, czyli jak? muzyczn? rozjebund? nam tym razem Doom zgotowa?. Bity, jak mo?na si? spodziewa?, s? wy?mienite, z?o?one przez kilku producentów. Z 4 bitów, jakie zrobili Jake One, najbardziej podoba mi si? „More Rhymin’”, który zach?ca intymn? atmosfer? plumkaj?cego pianina. Po?miertna eksploatacja J Dilli trwa. „Gazzillion Ear” brzmi, jakby by? zrobiony wprost pod Dooma, „Lightworks” zaskakuje psychodel? i znakomitym wokalnym samplem. Ostatni bit niedoomowy to klasyczny „Absolutely” Madliba, wskrzeszaj?cy wspomnienia o „Madvillian”. A bity samego bohatera g?ównego? „Yessir!” nosi sznyt nowojorski circa „36 Chambers” (zreszt? Raekwon na ficzuringu). Z kolei „Angelz” i „Thats that” przypominaj? dost?pne i ?agodne produkcje z „Take Me To Your Leader”. Produkcyjnie p?yta to mistrzostwo ?wiata, cho? nie ka?demu musi przypa?? do gustu agresywno?? „Batty Boyz”, albo apokalipsa „Cellz”.
DOOM jaz zwykle rozpierdala abstrakcyjno?ci? rymów. Wiadomo te?, jak znakomicie bawi si? samym brzmieniem wyrazów, tworz?c prawdziwe pasa?e g?osek (Gazzillion Ear”). O autoironii i ironii ju? pisa?em wy?ej. Co do samych tre?ci, to ponownie jeste?my wci?gni?ci w gr? Superz?oczy?cy -Supervillian. Deklaracja dzia?ania wy?o?ona w wielokrotnie przytaczanym ju? „Gazzillian Ear :
„Villain man never ran with crills in his hand/and won’t stop rockin’ until he clock in a gazzillion grand/’Til he in the wasteland sands/raps on on backs of treasure maps”
jest konsekwentnie prowadzona do ko?ca. W „Rap ambush” napi?cie jest znakomicie budowane, by puenta wyja?ni?a nam kogo morduje DOOM. W „Angelz” snute s? obsesyjne wizje Anio?ków Charliego, ze znakomitym akompaniamentem wersowym Ghostface’a (który tutaj ukry? si? pod pseudonimem Tony Starks). Warto czeka? na kooperacj? obu raperów, szkoda, ?e znakomite „Chinatown Wars” nie wesz?o na p?yt?. W ogóle sprawa go?ci jest ciekawa, bo cz??? z nich wyst?puje pod pseudonimami, niejednokrotnie prze?miewczymi (Posdnous z De La Soul jako P-Pain, do tego u?ywaj?cy auto-tune). Pojawia si? Slug z Atmosphere (znakomite „Supervillianz”) i Empress Stahhr Tha Femcee, która ma dla siebie ca?y, przyjemnie oldschoolowy kawa?ek „Still Dope”. Wracaj?c do DOOMa, to jego technika jest jak zwykle mistrzowska. Bawi si? brzmieniami s?ów, jedzie po bitach jak rozp?dzony czo?g, cz?sto imponuj?c ekwilibrystyk? w trzymaniu si? bitu („That’s that”). Flow Dumile’a dzieli mi?o?ników rapu, bo dla wielu jest monotonne, z czym si? nie zgadzam, ale przyznaj?, ?e wchodzi tu w gr? kwestia sympatii.
„Born Like This” to nie jest ?atwa p?yta. Ale zapewniam, ?e kiedy da si? DOOMowi szans?, doda do tego ca?? kulturaln? otoczk? i ws?ucha si? w historie z cutów, to pozostanie si? wci?gni?tym w jedn? z najlepszych historii, jak? Metal Face nam opowiedzia?.

Pawe? „Jimmy” Klimczak

Ponad pó?tora roku temu rozp?ywa?em si? w zachwytach nad p?yt? UGK, zatytu?owan? „Underground Kingz”, ciesz?c si?, ?e sk?ad powróci? w wielkim stylu i osi?gnie jeszcze niejedno. Nieca?e 4 miesi?ce po napisaniu tej?e recenzji ?ycie zweryfikowa?o jednak moje przewidywania. Pimp C – 1/2 sk?adu – zmar? 4 grudnia 2007 roku, przekre?laj?c tym samym szanse sk?adu na stworzenie historii w ?wiecie mainstreamu. Bun B – druga po?owa UGK – zapowiedzia? do?? szybko, ?e uka?? jeszcze dwie produkcje zwi?zane z postaci? Sweet Jonesa – p?yta solowa i wspólny po?egnalny kr??ek duetu. Powiem szczerze, ?e nie wiem, czy pierwszy z projektów jest dalej planowany, pewne jest jednak, ?e po szeregu archiwalnych zwrotek, które pojawia?y si? na albumach innych wykonawców, Bun stworzy? i wyda? ostatnie LP legendarnego sk?adu z Port Arthur w Teksasie. Fani obawiali si?, ?e nowy kr??ek sk?ada? si? b?dzie z numerów, które nie wesz?y na „Underground Kingz” i pozostawi skaz? na bogatej historii wydawniczej UGK. Warto jednak przypomnie?, ?e pó?tora roku temu zastanawiano si?, czy sk?ad jest w stanie nagra? album dwup?ytowy i duet wywi?za? si? z tego zadania rewelacyjnie. Czy i w tym roku Bun i Pimp si? obronili?

Zdecydowanie tak, cho? prawd? jest, ?e przynajmniej cz??ciowo mamy do czynienia z „odrzutami” z p?yty poprzedniej. Pimp C s?yszalny by? po ?mierci niemal tak dobrze jak za ?ycia. Jego zwrotki pojawia?y si? na wielu wydawnictwach, a p?yta UGK 4 Life to zbiór niepublikowanych wcze?niej dokona? rapera. Tworzy to niestety wra?enie powtarzalno?ci. Zwrotki Chada Butlera brzmi? czasami rzeczywi?cie jak pó?freestyle, czy s?absze dokonania, które nie zagrza?y miejsca na Underground Kingz. Wszystko to sprawia, ?e p?ycie 4 Life brakuje troch? do poprzedniczki, jednak na pewno mo?e si? podoba?.

Bun B zadba? o to, by brzmienie UGK zosta?o zachowane. Wi?kszo?? produkcji to podk?ady autorstwa Pimp C i kontynuuj? one obran? ju? dawno drog? w sk?adaniu d?wi?ków. Pianino, funkowe gitary, p?dz?ce cykacze, brudne baseline’y, wp?ywy soulu lat ’70 to charakterystyczne dla UGK rozwi?zania, które wci?? mog? si? podoba?. Kawa?ki zawarte na 4 Life s? raczej wzgl?dnie spokojne i na tym tle b?yszczy bangerowaty numer Still On The Grind, który akurat nie daje po sobie pozna?, ?e zwrotki jednego z cz?onków sk?adu s? archiwalne. Pimp C nawija charakterystyczne dla siebie mniej lub bardziej g?upawe teksty, b?yszcz?c nieprzeci?tn? charyzm?, podczas gdy Bun zachwyca dykcj? i pouk?adanym braggadocio. Wyst?puj?cy go?cinnie Raheem DeVaughn ubarwia ca?o?? rewelacyjnym refrenem i dostajemy w efekcie kawa?ek niemal idealny. Owe refreny by?y zawsze mocn? stron? wydawnictw UGK i na nowym albumie sytuacja wygl?da dobrze, cho? nieuchronnie brakuje wi?kszej ilo?ci soulfulowych wariacji wokalnych Sweet Jonesa. Nie w ka?dym bowiem tracku odnajdziemy wywo?uj?ce wzruszenie przy?piewki jak przy okazji Feelin’ You czy Da Game Been Good to Me. Pojawia si? natomiast na UGK 4 Life kolejny rewelacyjny go?? czyli Ron Isley, tworz?c ?wietn? kolaboracj? z duetem z Teksasu. Problemem z pewno?ci? jest natomiast obecno?? w Hard As Hell gwiazdy Pop/R&B – Akona – odpowiedzialnego dodatkowo za produkcj? utworu. Daleko mi do bycia przeciwnikiem wokalisty, jednak opisywany numer to jedyny na p?ycie moment jednoznacznie s?aby, niepotrzebny i burz?cy spójny klimat kr??ka.

Ró?nice mi?dzy postaciami mistrzów ceremonii s? ewidentne i pokaza?em je dog??bniej przy okazji recenzji Underground Kingz. Warto jednak napisa?, ?e nawet na wydawnictwie po?miertnym chemia mi?dzy panami dzia?a i wci?? ma si? wra?enie, ?e zostali stworzeni do duetu, którego si?a tkwi w?a?nie w tej ró?norodno?ci. Je?li chodzi o Chada Butlera, to jak zwykle zajmuje si? w tekstach przede wszystkim gloryfikacj? swej idealnej osobowo?ci, a s?owem-kluczem do odczytania jego przes?ania jest „bitch” ze wszystkimi jego synonimami. Pimpin’, pieni?dze, kobiety, sex – to spodziewane i g?ówne w?tki tematyczne, do których doda? mo?na równie? oczywiste przechwa?ki i szczypt? obserwacji spo?eczno-politycznych p?yn?c? z ust drugiego z raperów. Bun B – bo o nim mowa – jest od d?u?szego czasu w nieprzerwanie dobrej formie i zachwyca nas tym co zwykle – rewelacyjnym g?osem, dobrymi rymami, gr? s?ów itd. Nie kradnie show koledze z zespo?u, ale i nie pozostaje w cieniu – tak te? by?o zawsze i na UGK 4 Life proporcje zosta?y zachowane. Co ciekawe, gdybym nie zna? wcze?niejszych dokona? duetu, móg?bym nie wyczu

? faktu, ?e jeden z autorów p?yty nie ?yje. Dopiero porównanie z wcze?niejszymi zwrotkami Sweet Jonesa nasuwa wspomniane ju? wra?enie wtórno?ci. P?yta sama w sobie pouk?adana jest spójnie i z pomys?em. Jest to zdecydowany plus i na szcz??cie unikni?to potencjalnych pseudopatetycznych wspomnie? zmar?ego artysty w postaci notorycznych „R.I.P. Pimp C” czy – bro? bo?e – wspominek typu Angel in the Sky z p?yty II Trill. Na UGK 4 Life Pimp C ?yje i wra?enie to jest po prostu bezcenne.

Na pierwszy rzut oka mo?e si? wydawa?, ?e zaproszono na kr??ek zbyt wielu go?ci. Cz??? z nich jednak ogranicza sw? obecno?? jedynie do refrenu i cz?sto dodaje uroku utworom. Jedynym jednoznacznie nieudanym go?cinnym wyst?pem jest tak naprawd? wspomniany ju? Akon. Do go?ci, których chwali?em mo?na jeszcze z pewno?ci? doda? Snoop Dogga, niew?tpliwie ubarwiaj?cego jeden z lepszych utworów na p?ycie czyli Steal Your Mind i przypominaj?cego s?uchaczom, ?e jednak najlepiej brzmi na bitach hiphopowych. Pimp C w owym tracku specjalnie nie b?yszczy, ale wszystko rekompensuje nam Bun B z punchline’ami w stylu You want to meet a star, baby don’t look in the sky/ there’s 3 right in front of you – me, myself and I. Go?? sta?y na p?ytach UGK – Too Short – nie stanowi specjalnego atrybutu, jednak prezentuj?c nam charakterystyczn? dla siebie zwrotk?, pozostaje gdzie? w tle i na szcz??cie utworu nie psuje. Specjalnej uwagi nie zwraca na siebie równie? Big Gipp, którego zwrotka z Purse Comes First przy pierwszym przes?uchaniu gdzie? mi po prostu umkn??a. Do wyst?puj?cego w Harry Asshole Lil Boosiego mam s?abo??, wi?c jego wyst?p jest w moim odczuciu jak najbardziej po??dany, jednak zapraszanie Webbiego móg? sobie Bun B spokojnie podarowa?. Ciekaw? kolaboracj? jest natomiast Used to Be. Oprócz go?ci z Zachodu (B-Legit, E-40) pojawili si? w tym numerze legendarni 8Ball & MJG z najlepsz? zwrotk? tego ostatniego, a ca?o??, mimo ?e nie powala, ma r?ce i nogi, cho? refren Pimp C zaczyna po pewnym czasie troch? m?czy?.

Có? mo?na napisa? wi?cej? Niewiele, gdy? 4 Life to p?yta spójna, dobra i broni si? sama. Problemem UGK jest fakt, ?e ich poprzednie wydawnictwo ociera?o si? o geniusz i ci??ko by?oby to przebi?, nawet gdyby Pimp C by? aktywnym cz?onkiem sk?adu podczas nagrywania materia?u. Z drugiej strony nie mam w?tpliwo?ci, ?e w takim przypadku mog?o to by? wydawnictwo lepsze. Mamy jednak do czynienia z albumem ciekawym, a je?li we?miemy po uwag? fakt ?mierci Chada Butlera, ocena mo?e tylko rosn??, gdy? z?o?enie albumu po?miertnego nie nale?y do naj?atwiejszych zada?. 4 Life zamyka godnie owocn? histori?, jak? stworzyli Bun B i Pimp C i przewrotnie mam nadzieje, ?e kolejne wydawnictwa duetu ju? si? nie pojawi?, gdy? wtedy wspomniana w pierwszym akapicie skaza, mog?aby si? na dyskografii UGK pojawi?.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Talent Jim Jonesa mo?na kwestionowa?, nie sposób mu jednak odmówi? faktu, ?e jest postaci? w ?wiecie hiphopu bardzo ciekaw?. Pojawi? nam si? kiedy? na scenie, jako protegowany Cam’rona, a z biegiem czasu sta? si? tak naprawd? liderem ekipy Diplomats. Karier? solow? rozpocz?? Jones w 2004 roku, kiedy to wyda? swój pierwszy album „On My Way to Church”. Ten i dwa kolejne ukaza?y si? niezale?nie nak?adem wytwórni Koch Records i ka?dy z nich sprzeda? si? w ilo?ci kilkuset tysi?cy egzemplarzy. P?yta „Hustler’s P.O.M.E. (Product of My Environment)” zbli?y?a si? nawet do z?ota i otworzy?a no wy etap

w karierze rapera z Harlemu. Jones podpisa? kontrakt z Columbia Records i „Pray IV Reign” to jego pierwsze wydawnictwo u majorsa. Czy wp?yn??o to pozytywnie na jako?? nagrywek autora p?yty?

Pytanie to jest jak najbardziej zasadne, gdy? Jones by? zawsze wykonawc?, który potrafi? nagra? na sw? p?yt? kilka hitów, ale albumy w ca?o?ci do wielokrotnego przes?uchiwania si? nie nadawa?y. Czy by? s?abym raperem? Na pewno nie najlepszym, jednak od pewnego czasu zacz??em zauwa?a? u Capo progres. Mam wra?enie, ?e Jones wreszcie wie jak u?ywa? swojego g?osu i robi to ?wiadomie, a tak?e jest w pewnym stopniu lepszy lirycznie. Przyzna? trzeba, ?e Pray IV Reign promowane by?o dobrze. Hit Pop Champagne ?miga? w radiu i telewizji z najwy?sz? rotacj?, przed premier? LP wydano darmowy mixtape, klipy pojawia?y si? jeden za drugim i nie sposób by?o nie zauwa?y? reklam p?yty na stronach internetowych. Co z tego wysz?o? Niewiele – 43 000 sprzedanych egzemplarzy w pierwszym tygodniu to ma?o nawet w czasach recesji. Krytyka przyj??a jednak ten album wzgl?dnie dobrze i po cz??ci b?d? podziela? ten pogl?d. Wielkie zachwyty nad p?yt? Pray IV Reign w tej recenzji si? nie pojawi?, jednak stwierdzi? mog? z pe?nym przekonaniem, ?e jest to jak na razie najlepsze wydawnictwo Jonesa.

We Fly High z albumu poprzedniego jest niemal?e definicj? s?owa banger. Jones udowodni?, ?e nie jest artyst? jednego hitu, bo kawa?ek Pop Champagne, jak wspomnia?em, na brak uwielbienia narzeka? nie mo?e. Fascynacja tym trackiem pozostanie dla mnie jednak tajemnic?. Niektóre produkcje Rona Browza (z Arab Money na czele) po prostu uwielbiam, jednak ten minimal, „ubarwiony” ma?o ambitnymi pokrzykiwaniami producenta/piosenkarza w refrenie, jest po prostu tragiczny. Kawa?ek promowa? mia? pocz?tkowo album w?a?nie Rona Browza, potem wydawnictwa obu panów, zagrza? jednak ko?cowo swe miejsce jedynie na Pray IV Reign. Zupe?nie niepotrzebnie. Problemem trudniejszym do rozstrzygni?cia wydaje si? track Na Na Nana Na Na, w którym podk?ad buja jak nale?y, Jim Jones sypie punchline’ami jak z r?kawa i jedynie refren jest zbyt g?upawy by przej?? obok niego oboj?tnie. Bior?c jednak pod uwag? twórczo?? m?odego pokolenia wannabes z Atlanty, czy Memphis – nie jest to na pewno najg?upszy tekst, jaki mo?emy us?ysze? na wspó?czesnych wydawnictwach. Jim Jones, jak wspomnia?em, b?yszczy, a urzek? me filologiczne serce dwuwersem: now tell me how I look/ would you rather live life like me, or buy a book? – miazga. W Blow the Bank natomiast roztacza raper przed „wybrank? serca” wizj? imprezowo-zakupowo-podró?niczej (zapewne do?? krótkiej) przysz?o?ci, jednak sam kawa?ek na tle p?yty gdzie? umyka – ot tak wlatuje jednym uchem, wylatuje drugim.

S? jednak na Pray IV Reign momenty jednoznacznie mocne i gdyby kr??ek skróci? o po?ow?, jego jedyn? wad? by?oby to, ?e jest za krótki. Album otwiera Intro, b?d?ce jednak pe?noprawnym kawa?kiem, wyprodukowanym przez No I.D. – jedyn? oprócz Rona Browza i Ryana Leslie gwiazd? producenck?, która doda?a swe 3 grosze do p?yty. Podk?ad w stylistyce niemal?e country jest rewelacyjnym t?em dla ulicznych przechwa?ek Jonesa, przemycaj?cego w?ród nich kilka ciekawych obserwacji. Zaraz po Intrze atakuje nas street-banger Pulling Me Back, a jego producent Chink Santana okazuje si?, ku mojemu zdumieniu, ca?kiem niez?ym beatmakerem i na przestrzeni ca?ej p?yty jeszcze dwa razy ten mój s?d potwierdzi. Frenemies bowiem to jeden z lepszych numerów na albumie, w którym Capo rozlicza si? przede wszystkim ze swym protegowanym – Maxem B. Ten wed?ug autora p?yty bez niego by nie istnia? i po prostu uci?? r?k?, która go karmi?a. G??boki bas i rockuj?cy podk?ad s? idealnym t?em dla rozwa?a? Jonesa, który wchodzi w ten bit wyj?tkowo jak na siebie dobrze. Trzeci niew?tpliwie zas?uguj?cy na uwag? moment, za który brawa nale?? si? Chinkowi Santanie, to numer Girlfriend, bo wbrew tytu?owi nie jest on jedynie popow? „przyjazn? radiu” piosenk?. Utwór ten to rasowy club-banger z chwytliwym refrenem i przyjemn? acz krótk? zwrotk? i przy?piewkami wokalisty o ksywce Oshy. Wyj?tkowo s?aby wyst?p zanotowa? natomiast Juelz Santana, który brzmi, jakby nagra? freestyle, a w dodatku do innego bitu. Chink Santana nie zawsze jednak trzyma poziom i jest dla kontrastu autorem najgorszego kawa?ka na p?ycie – Medicine. Nieudoln? prób? podrobienia klasyka Jaya-Z pt. Jigga What, Jigga Who by?bym w stanie jeszcze arty?cie wybaczy?. Raperzy jednak równie? si? nie popisuj? i s?uchanie przez ponad 5 minut o dziewczynach masturbuj?cych si? na d?wi?k kawa?ków Jonesa i spó?ki, naprawd? przerasta me mo?liwo?ci percepcyjne.

Je?li pojawia si? na p?ycie Pray IV Reign utwór, który warto jako? specyficznie wyró?ni?, to jest nim bez w?tpienia How to Be a Boss. Jonesowi zarzucano nieraz, ?e wp?ywy po?udniowe s? w jego muzyce zbyt s?yszalne, jednak jest to na nowym wydawnictwie jedyny wybieg tego typu. Ron Browz staje tym razem na wysoko?ci zadania, ??cz?c dynamiczne, niepokoj?ce d?wi?ki, po?ród których bryluje Ludacris, kradn?c jak zwykle kolegom kawa?ek, w którym wyst?puje go?cinnie. Drugim go?ciem jest NOE, czyli marna podróba Jaya-Z i nie jestem pierwsz? osob? przedstawiaj?c? podobie?stwo do Hovy jako wad?. Raper pojawia si? przede wszystkim na Pray IV Reign za cz?sto i ja sam nie mog? znie?? marnawych tekstów wypowiadanych g?osem legendy rapu. Tworzy to w mej g?owie swoist? sprzeczno??, ponad któr? nie potrafi? przej?? oboj?tnie. Nie tylko jednak NOE pojawia si? na albumie za cz?sto – Jones ewidentnie przesadzi? z go?cinnymi wyst?pami i odbija si? to negatywnie na poziomie albumu.

S? na nowej p?ycie rapera z Harlemu kawa?ki, które specjalnie si? nie wyró?niaj? i tworz? dobre t?o dla pozosta?ych, lepszych dokona?. Do tego typu tracków zaliczy? mo?na z pewno?ci? oparty na akustycznej gitarze i p?dz?cym cykaczu Let It Out, czy zabarwiony d?wi?kami delikatnego pianina My My My, b?d?cy wspomnieniem nie?yj?cego Stacka Bundlesa. D?wi?ki klawiszy i spokojn? gitar? ??czy natomiast znakomicie Precious – kolejny singiel z p?yty z go?cinnymi przy?piewkami Ryana Leslie, a sam utwór jest ju? do?? typowym, „rapowym lovesongiem”. Warto przy okazji zwróci? uwag? na umiej?tno?? ??czenia przez Jonesa ró?nych w?tków. Jest on bowiem w swych tekstach prawdziwym gangsterem, pochodz?cym z biedoty, któremu uda?o si? wybi? i nie straci? szacunku osiedli. Bardzo cz?sto dostajemy takie w?a?nie ??czenie obserwacji cz?owieka z getta z mentalno?ci? gwiazdy, która swym sukcesem od czasu do czasu chce si? pochwali?, a poza wszystkim jest czu?a na kobiece wdzi?ki. Nie jest to bynajmniej tematyka oryginalna, jednak Jones wyj?tkowo dobrze przechodzi mi?dzy w?tkami i s?uchacz w ?adnym wypadku nie ma wra?enia niespójno?ci. Capo potrafi równie? zaj?? si? powa?niejsz? tematyk? i w numerze Rain, b?d?cym retrospektywn? refleksj?, której bohaterem jest jego syn, wspina si? autor p?yty na szczyt swych mo?liwo?ci lirycznych.

Jones nie jest wci?? artyst? posiadaj?cym potencja?, by nagra? klasyk, czy utrzyma? uwag? s?uchacza na przestrzeni ca?ego LP. Progres, o którym wspomina?em, jest jednak widoczny i albumu Pray IV Reign s?ucha si? wyj?tkowo jak na dokonania Capo dobrze. Dodatkowo, autor p?yty udowodni? gronie hejterów, ?e jest kim? wi?cej ni? biznesmenem, który przypadkowo dorwa? si? do majka i nie chce go wypu?ci? z r?k. Ponad wszystko jednak postawi? artysta wysoko poprzeczk? dla zbli?aj?cej si? p?yty Cam’rona. Rywalizacji tego typu nie da si? unikn?? i na pewno b?dzie o obu panach jeszcze g?o?no. Sam czekam na p?yt? Diplomats, lub na wspólny projekt Jonesa i Cam’rona, gdy? nie daj? wiary drugiemu z panów, który przekonuje ostatnio, ?e do niczego w tym stylu nie dojdzie. Jak by nie by?o – na razie dostali?my z obozu Dipsetu wydawnictwo Pray IV Reign, które ca?kiem przypad?o mi do gustu, jednak by? mo?e dlatego, ?e nie mia?em po nim wygórowanych oczekiwa?.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Rok 2005 to jak na razie najlepszy okres dla rapu z Houston i okolic. To w?a?nie wtedy ?wiat?o dzienne ujrza?y takie p?yty jak „Trill” Buna B, „Who Is Mike Jones” Mike Jonesa, „The Sound of Revenge” Chamillionaire’a czy „The Peoples Champ” Paul Walla. Kr??ki sprzeda?y si? bardzo dobrze i na niespotykan? dotychczas skal? wypromowa?y rap rodem z Teksasu. Mi?dzy tymi wielkimi premierami pojawi?a si? kolejna, nale??ca do artysty, który ?wiatowy rozg?os zdoby? dopiero dzi?ki wyst?powi w numerze „Still Tippin’” Mike Jonesa. Mowa tu oczywi?cie o bohaterze tej recenzji – Slim Thugu – który dzi?ki p?ycie „Already Platinum” do??czy? do grona najlepiej rozpoznawalnych artystów z Houston. ?adnemu z wymienionych dot?d raperów nie uda?o si? jak na razie powtórzy? sukcesu komercyjnego debiutu. Nie wydaje si? równie?, ?eby to Slim Thug przerwa? t? niefortunn? z punktu widzenia komercyjnego pass?. Pewne jest jednak, ?e artysta powróci? po prawie 4 latach w dobrym stylu i ma s?uchaczom sporo do przekazania.

Already Platinum by?o kr??kiem cz?owieka, który zaj?ty wieloma interesami, nie do ko?ca mia? pomys? na to, jak wygl?da? powinien jego rap. Efektem tego stanu rzeczy by? fakt, ?e debiut Slim Thuga, poza kilkoma numerami, które na sta?e zapisa?y si? w historii rapu z Houston, po prostu nudzi? i nie spe?nia? oczekiwa? wygórowanych singlami. Boss of all Bosses natomiast to kr??ek przemy?lany, w którym wida? nieznaczny progres jego autora, na tyle jednak zauwa?alny, ?eby da? s?uchaczowi prawie godzinn? rozrywk?. Na czym polega ten post?p? Na pierwszy rzut oka jest on mo?e trudny do wychwycenia i wydaje si?, ?e Slim Thug brzmi tak samo jak zawsze. Przy dok?adniejszym przes?uchaniu zauwa?ymy jednak troch? wi?ksz? sprawno?? artysty w sk?adaniu rymów, a tak?e bardziej ?wiadome u?ywanie flow. Sprawia to, ?e zwrotki s? zgrabne, przekaz interesuj?cy, a niekiedy pomys?owe refreny tylko ubarwiaj? ca?o??. Wszystko utrzymane jest w klimacie typowym dla Houston, zabarwionym domieszk? komercyjnych acz ca?kiem przyjemnych brzmie?.

Za owy vibe charakterystyczny dla najwi?kszego miasta Texasu odpowiada Mr. Lee, który jest autorem ponad po?owy podk?adów zawartych na Boss of all Bosses. Przez album przewijaj? nam si? wi?c charakterystyczne, nostalgiczne, cz?sto spowolnione brzmienia, nawi?zuj?ce do estetyki chopped and screwed, oparte na p?dz?cym cykaczu i g??bokim basie, zabarwione niekiedy chórkami czy ciekawym samplem. Wszystko to do spó?ki tworzy nam naprawd? niesamowity klimat, a g?os Slim Thuga jest idealnym uzupe?nieniem tej idyllicznej wr?cz realizacji rapu z Houston. Wymieni? tutaj mo?na chocia?by takie utwory jak Top Drop, Thug, Leanin’, czy Welcome 2 Houston, b?d?ce niemal?e definicj? takiej w?a?nie konwencji. W elektronicznym I’m Back ??czy natomiast Mr. Lee bardzo spokojne i przyjemne d?wi?ki prosto z keyboarda, a refren Devin The Dude’a jest ma?ym arcydzie?em, jakiego nie spodziewa?bym si? po cz?owieku, który do tej pory swym flow jedynie mnie usypia?. Jedynym potkni?ciem utalentowanego producenta jest numer She Like That, który niemal?e kakofoniczny w swym pseudopatosie, jest dodatkowo zepsuty przez Killa Kyleona, próbuj?cego swych si? w ?piewaniu na Auto-Tunie. Wychodzi nam z tego istna tragedia i na szcz??cie jedyny tak s?aby moment na przestrzeni ca?ego wydawnictwa.

Jak natomiast spisuj? si? pozostali producenci? Terry „T.A.” Allen otwiera album mocnym uderzeniem i tytu?owy utwór z p?yty okazuje si? przyjemnym street-bangerem, a tak?e dobrym t?em dla ulicznych przechwa?ek Slim Thuga. Bigg Tyme & J-Moses sampluj? nam utwór Hard Knocks autorstwa Marca Broussarda, a sam podk?ad jest jakby stworzony pod go?cinnie wyst?puj?cego Scarface’a, który pod ?adnym pozorem nie powinien wybiera? si? na zapowiadan? emerytur?. Mannie Fresh natomiast tworzy nam wraz z Show Me Love ma?e arcydzie?o, b?d?ce flashbackiem do czasów Cash Money, wyra?onym za pomoc? wspó?czesnych mo?liwo?ci. Przyjemnie dodatkowo pos?ucha? refrenu ex-producenta Cash Money, a Slim Thug czuje si? w takim stylu bardzo dobrze. Jest to bowiem kawa?ek ze zbioru tych wyró?niaj?cych si? na tle ca?ego wydawnictwa, do którego zaliczy? mo?na jeszcze I Run i Smile. Oba utwory wyprodukowa? twórca Lollipopa – Jim Jonsin – i ca?kiem przyjemnie wpasowuj? si? w ca?y kr??ek. I Run to typowo radiowy hit, który nie zrobi? jednak oczekiwanej kariery, podczas gdy Smile to obowi?zkowy utwór dla kobiet – spokojny i przyjemny, a co najwa?niejsze – nie jest nudny, w przeciwie?stwie do wi?kszo?ci tego typu prób zjednania sobie nastoletnich fanek.

Slim Thug czuje si? na mikrofonie wyj?tkowo dobrze. Raper jest posiadaczem dobrej dykcji, a tak?e mocnego, przyjemnego g?osu i wszystko to sprawia, ?e mo?na do p?yty Boss of all Bosses wraca? przynajmniej kilkukrotnie. O czym jednak artysta nam opowiada? Ci??ko si? na ten temat rozpisa?, gdy? wyra?enie „uliczne braggadocio” wyczerpuje zasób tematyczny Slim Thuga. Swe opowie?ci snuje jednak artysta w sposób ciekawy i z jego ust mog? s?ucha? przez d?u?szy czas o byciu zarobionym cz?owiekiem, który pozostaje na ulicach i nie zale?y mu na s?awie, jedynie na pieni?dzach, a ponad wszystko jest tytu?owym „bossem”. Na s?owo pochwa?y zas?uguje równie? dobór go?ci, którzy w naturalny sposób Slim Thuga ograniczaj? i mile urozmaicaj? jego przekaz. Czasem jest to tylko refren, jak w przypadku wspomnianego ju? Mannie Fresha, czasem ca?a armia raperów z Houston, którzy wyst?puj? w ostatnim kawa?ku na p?ycie. Welcome 2 Houston to niemal?e epicka opowie?? rodem z tytu?owego miasta, przekazywana przez 14 raperów i, cho? kawa?ek trwa prawie 9 minut, naprawd? nie nudzi i ma si? ochot? powraca? do niego w niesko?czono??. Cieszy równie? ograniczona liczba go?cinnych wyst?pów cz?onków ekipy Boss Hogg Outlawz, którzy s?, b?d? co b?d?, marnymi raperami i ich zbyt cz?ste pojawianie si?, mog?oby spowodowa?, ?e posta? mistrza ceremonii gdzie? by nam si? rozmy?a. Dostali?my jednak niemal idealny balans mi?dzy zwrotkami Slim Thuga i go?ci, co potwierdza m? tez?, ?e p?yta Boss of all Bosses jest w porównaniu do debiutu du?o lepiej przemy?lana.

Nie jest to jednak wydawnictwo genialne. Po s?abym roku 2008 i marnym pocz?tku 2009 mam by? mo?e troch? zani?one oczekiwania. Boss of all Bosses nie dorównuje chocia?by kr??kowi II Trill Buna B, a tak?e i innym cz?sto podziemnym produkcjom z Houston. Mam jednak sentyment do tego miasta i naprawd? cieszy mnie trzymaj?ca poziom produkcja, która wyró?nia si? na tle upadaj?cej ostatnio muzyki z Dirty South. Rap z Teksasu rz?dzi si? jednak swoimi prawami i mam nadziej?, ?e jest to zapowied? drugiej fali ofensywy from the bottom of the map. Sporo premier zaplanowanych jest na ten rok, a Slim Thug jako pierwszy mainstreamowy artysta wytyczy

? nam swego rodzaju kierunek, p?yt?, która cho? klasykiem nie zostanie, jest na pewno godna polecenia.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Capone-N-Noreaga to duet z Nowego Jorku, którego cz?onkowie, pomimo faktu, ?e chcieliby by? nazywani ?yj?cymi legendami, raczej na takie miano nie zas?uguj?. Pewne jest jednak, ?e mieli raperzy swego czasu ogromny wp?yw na rozwój rapu ze Wschodniego Wybrze?a, a ich debiut z 1997 roku zatytu?owany „The War Report” jest do dzisiaj uznawany za klasyk? gatunku. Album by? dobrze przyj?ty zarówno przez krytyk? jak i publiczno?? i wydawa?oby si?, ?e powinien otworzy? duetowi drog? do ogromnej, komercyjnej kariery. Nic bardziej mylnego. Co prawda druga p?yta CNN, zatytu?owana „The Reunion”, mimo nie najlepszych recenzji sprzeda?a si? jeszcze lepiej ni? debiut, by?o to jednak przez d?ugi czas ostatnie oficjalne wydawnictwo duetu i na nowy kr??ek przysz?o fanom czeka? a? 9 lat. Wspóln? karier? utrudni?y dodatkowo problemy z prawem Capone’a i by? czas, kiedy wydawa?o si?, ?e nigdy wi?cej nowych nagra? CNN nie us?yszymy. Osobi?cie uwielbiam oba wspomniane wydawnictwa i od lat czeka?em na dzie?, w którym ?wiat?o dzienne ujrzy nowa p?yta duetu. Czy „Channel 10″ spe?ni?o moje oczekiwania?

Nim odpowiem na to pytanie, pragn? zaznaczy?, ?e obawia?em si? tego wydawnictwa, g?ównie ze wzgl?du na pierwszy singiel zatytu?owany Rotate. Nie jestem zdeklarowanym przeciwnikiem Rona Browza, czasem nawet jego wokal przepuszczony przez Auto-Tune’a brzmi ca?kiem nie?le, jednak ten track kompletnie mu nie wyszed?. Piosenkarz/producent zawodzi na refrenie, podk?ad zaczyna nudzi? po 30 sekundach, a Capone i Noreaga nie za bardzo wiedz?, jak pod takie „cudo” powinno si? nawija?. Od kompletnej katastrofy ratuje utwór Busta Rhymes, kradn?c kolegom ten radiowy singiel i zaostrzaj?c jeszcze bardziej apetyt na zbli?aj?c? si? solówk?. Capone i Noreaga przekonywali w wywiadach, ?e singiel nagrany zosta? tylko i wy??cznie dla potrzeb komercyjnych i nie jest reprezentatywny dla ca?o?ci wydawnictwa. Na szcz??cie deklaracje te znalaz?y potwierdzenie w rzeczywisto?ci.

Na Channel 10 ‘Pone i N.O.R.E. zabieraj? nas w ?wiat ulic Nowego Jorku z prze?omu tysi?cleci, tworz?c klimatycznie godn? kontynuacj? poprzednich wydawnictw. Niestety jednak za atmosfer? nie zawsze idzie w parze dobre wykonanie, wi?c uprzedzaj?c fakty napisz?, ?e album zadowoli? mnie po?owicznie. Warto jednak na pocz?tku skupi? si? na mistrzach tej ceremonii, czyli dwóch odmiennych raperach, uzupe?niaj?cych si? zawsze nie gorzej ni? Pimp C i Bun B z UGK. Noreaga to posiadacz dynamicznego flow, który s?yn?? zawsze z tego, ?e potrafi nawija? niesamowite bzdury i wci?? brzmie? dobrze. Capone natomiast to lepszy lirycznie uliczny obserwator, którego wysoki, momentami piskliwy g?os stanowi warto?? sam? w sobie, lecz nie ka?demu przypadnie do gustu. Na Channel 10 sytuacja wygl?da podobnie, panowie ?wietnie si? uzupe?niaj?, co wida? w szczególno?ci w kawa?kach, w których nawijaj? na przemian po kilka wersów. Najlepszym tego przyk?adem jest utwór The Argument, b?d?cy retrospektywnym, szczerym, przyjacielskim, opartym na ciekawym koncepcie i momentami humorystycznym scementowaniem przyja?ni dwóch odmiennych charakterów. Podczas s?uchania albumu mia?em wra?enie, ?e N.O.R.E. ograniczy? owo „nawijanie bzdur”, co nie znaczy, ?e sta? si? z miejsca wra?liwym obserwatorem spo?ecznym. Her pussy is tighter than Kanye’s shirt – ten, b?d? co b?d?, udany punchline z numeru Wobble obrazuje do?? dobrze manier? liryczn? artysty, który niegdy? przechwala? si? mówi?c I got so much brain I started feelin’ smart. Wspomniany kawa?ek jest z pewno?ci? przyjemny dla ucha spragnionego rapu z ulic NY, jednak go?cinnie wyst?puj?cy Havoc i Prodigy z Mobb Deep nie popisuj? si? niczym specjalnym i takie niezbyt dobre wykorzystanie go?ci jest cech? charakterystyczn? owego wydawnictwa.

Go?cinnych linijek na Channel 10 jest bowiem ma?o, co samo w sobie powinno by? plusem, gdy? ‘Pone i N.O.R.E. nie stronili na poprzednich p?ytach od pomocy innych, cz?sto s?abych raperów pokroju Musoliniego czy Maze’a. O ile Busta Rhymes, jak wspomina?em, wypada ?wietnie, tak reszta go?ci da?a z siebie naprawd? niewiele. Sze?ciominutowy My Hood jest najlepszym przyk?adem tego, jak mo?na zniszczy? dobry kawa?ek, dodaj?c do niego 6 raperów z ich ?redniej jako?ci zwrotkami. Jest to tym wi?ksza wada, ?e od czasu do czasu a? si? prosi, by kto? urozmaici? nawijki Capone’a i Noreagi chocia?by chwytliwym refrenem, pró?no jednak szuka? pere?ek tego typu na Channel 10. S?uchaczowi pozostaje wi?c skupi? si? na samym CNN, którzy po jakim? czasie, po raz pierwszy w swej karierze zaczynaj? m?czy?. Takimi w?a?nie numerami, które strawne same w sobie, a na przestrzeni ca?o?ci gubi? gdzie? uwag? s?uchacza, s? z pewno?ci?: Talk To Me Big Time, Stick Up, wtórny, cho? akurat opatrzony chwytliwym refrenem Beef, czy zamykaj?cy kr??ek Addicted. Cho? N.O.R.E. i ‘Pone bardzo si? staraj?, nie udaje im si? przyku? uwagi s? uchacza na 62 minuty.

S? jednak na nowym wydawnictwie CNN pere?ki, do których, oprócz opisanego The Argument, trzeba z pewno?ci? zaliczy? kawa?ek Grand Royal na podk?adzie DJ Premiera. Nie jest to co prawda Invincible, bo drugi tak rewelacyjny numer ju? nigdy autorom The Reunion nie wyjdzie, utwór jednak buja, producent pokazuje klas?, a ‘Pone i N.O.R.E. powracaj? w wielkim stylu i z ogromnym uderzeniem. Na przestrzeni ca?ego wydawnictwa atakuj? nas jednak troch? inne, bardzo przyjemne podk?ady, oparte najcz??ciej na d?wi?kach pianina, mocnej perkusji i basie, ubarwione niejednokrotnie mniej lub bardziej dynamiczn? gitar?. Tak te? sytuacja wygl?da w przypadku pierwszego (nie licz?c intra) utworu pt. United We Stand – ma?ego hymnu na cze?? CNN, które w swej jedno?ci tworzy si??. Podobne w swym wyd?wi?ku b?d? przyjemne numery takie jak: Mirror, Channel 10, mocniejszy Bring It Here, czy zabieraj?cy nas prosto w ?wiat The Reunion – My Life. W?a?nie to charakterystyczne brzmienie CNN, które na Channel 10 zosta?o w du?ej mierze zachowane, jest najwi?ksz? warto?ci? kr??ka i sprawia, ?e ?ezka potrafi zakr?ci? si? w oku. Raperzy bowiem podporz?dkowuj? si? ogólnej atmosferze i atakuj? nas konkretnym przes?aniem. Odnajdujemy na p?ycie oczywi?cie sporo retrospekcji i wspomnie?, a poza nimi tyle samo ulicznych przechwa?ek i gangsterskich przemy?le? jakby ?ywcem wyj?tych z troch? innej epoki w hiphopie.

Fanem CNN by?em niemal?e od pocz?tku swej przygody z rapem. Jestem nim nadal, cho? martwi mnie fakt, ?e po kilkakrotnym przes?uchaniu Channel 10, nie mam ochoty przez jaki? czas wraca? do wydawnictwa jako ca?o?ci. Czy to ‘Pone i N.O.R.E. si? zestarzeli, czy zawini? bud?et wydawnictwa niezale?nego? – nie mnie to ocenia?. P?yta jest nierówna, z pewno?ci? s?abo si? sprzeda i ci??ko mi sobie wyobrazi?, ?eby dzi?ki niej powi?kszy? si? funclub duetu. Starzy wielbiciele natomiast na pewno znajd? na Channel 10 co? dla siebie i w jakim? stopniu t? p?yt? polubi?. Ja jestem niezmiernie wdzi?czny wykonawcom za to, ?e pozostali sob?, nie ulegli wspó?czesnym ci?gotom komercyjnym (nie s?yszymy Noreagi ?piewaj?cego o mi?o?ci, Capone’a na Auto-Tunie i Shawty Lo na featuringu) i zachowali brzmienie CNN. Czekam wi?c na zapowiedziane wydawnictwa solowe i kolejn? p?yt? duetu, a Channel 10 polecam do przynajmniej jednokrotnego przes?uchania.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris

Najlepszy taksówkarz w Wu-Tang Clan przywióz? nam swój pierwszy album w Chambermusik. Czy warto si?gn?? po „Slang Prostitution”? Niestety, ani slang, ani prostytucja, nie ochroni?y Cappadonny od nudy, która spoziera ze ?cie?ek p?yty…

Jak zwykle uprzedz? fakty – „Slang Prostitution” nie jest s?abym albumem. Po obcowaniu z nim nie mam ochoty wyprze? z pami?ci tego faktu, co np. zdarzy?o mi si? z „Universal Mind Control” Commona. Niemniej jednak, nie oszukujmy si? – Cappadonna nagrywa? wzgl?dnie dobre albumy, ale nale?y do graczy ?redniego kalibru, którzy nie zachwycaj?, po prostu robi? swoje.
Zacznijmy od bitów. Niestety, na „Slang Prostitution” nie da si? zawiesi? ucha na d?u?ej, chyba ze wzgl?du na podk?ady. Owszem, s? pere?ki – singlowy „Somebody’s Got To Go” wyprodukowane przez G-Clefa Da Mad Komposa, który atakuje ?wietnymi d?ciakami (absolutnie przebijaj? bezbarwne nawijki Lounge Lo),”Stay Shining” Digem Traxa, który jest, ekhem, s?oneczny, czy „Fire”, który sympatycznie p?ynie, podlany wokalnymi samplami. Trzy bity to troch? ma?o… Sorewicz, ale je?li znowu s?ysz? pop?uczyny po 36 Chambers (praktycznie wszystkie bity Q-Diniego), to czuj? si? znudzony, proste. Tak samo nie przemawiaj? do mnie quasi-nowoczesne historie („Walk with me”, „Hustle And Flow”, „Life’s A Gamble” i wieele innych). Niestety, bity na „Slang Prostitution” s? w wi?kszo?ci zle?a?e niczym owoce na dworcu, a kilka porz?dnych podk?adów niczego nie zmienia. Nuda, panie, nuda straszliwa.
Kwestia rapowania, czyli jak mówi? ch?opaki z Leszna – „ruszania si? do muzyki”. Cappadonna ma flow, to wiadome. W najlepszym na p?ycie „Do You Remember?” bardzo sprawnie k?adzie swoje wspomnienia na szal? bitu (ca?kiem zabawny fragment o hokeju), ale z kolei w bardzo napi?tym „Hustle And Flow” bardzo boli wtórno?? rymów, podobnie jak w „Walk With Me” i w „Grungy”, gdzie rymy w refrenie s? jakie? takie… Przekombinowane w z?? stron?? Fajnie te? prezentuj? si? przerywniki acapella w postaci trzech cz??ci „You Can’t Keep A Good Man Down”, gdzie Cappadonna prezentuje swoj? summ? systemu warto?ci.
Niestety, ficzuringi na „Slang Prostitution” do historii nie przejd?. Najwi?ksz? cz?stotliwo?? ma bardzo s?aby Lounge Lo, który psuje trzy kawa?ki, ch?opaki z Wu-Tang Clan te? zbyt wiele nie pokazuj? (wzgl?dnie dobry Raekwon w „Life’s A Gamble” i s?aby Masta Killa w „Fire”, który pasuje do tego kawa?ka, jak pi??? do nosa). Niestety, pozostali go?cie nie s? warci wspominania przez swoj

? bezbarwno??.
Có?, „Slang Prostitution” to zdecydowanie najs?absza p?yta Cappadonny. Jest d?uga i szeroka (19 utworów), przez co d?u?y si? niemi?osiernie, nie pomagaj? jej te? nudne, zle?a?e bity i zestaw go?ci o zerowym kalibrze. Oczywi?cie, nie jest te? absolutnym syfem, ot, przeci?tny album, który mo?na by skróci? o 5 kawa?ków, a na pewno wysz?oby mu to na dobre.

Pawe? „Jimmy” Klimczak

E-40 zas?uguje niew?tpliw ie

na miano ?yj?cej legendy. O ile stwierdzenia tego prawdopodobnie nie uda?oby si? obroni? w kontek?cie rapu z ca?ego USA, tak jest ono na pewno prawdziwe, je?li we?miemy pod uwag? obszar tzw. Bay Area. Ta w?a?nie niespotykanie p?odna w wykonawców hiphopowych cz??? Zachodniego Wybrze?a, skupiona wokó? San Francisco, zawdzi?cza niejedno autorowi p?yty „The Ball Street Journal”. E-40 to raper, na którego styl od jakiego? czasu sk?adaj? si? przede wszystkim 2 tradycje – charakterystyczne, typowe dla Bay Area, niejednokrotnie eksperymentalne rozwi?zania muzyczne, b?d?ce echem „klasycznego” rapu z Zachodniego Wybrze?a, a tak?e hyphy – muzyka oparta z definicji na przyt?aczaj?co ci??kim basie, szybkiej perkusji i hedonistycznych tekstach, traktuj?cych o kobietach, pieni?dzach, samochodach itd. To w?a?nie p?yta E-40 z 2006 roku, zatytu?owana „My Ghetto Report Card” wypromowa?a na szersz? skal? omawiany styl muzyczny i fakt ten móg? 40 Water dopisa? do imponuj?cej listy swych zas?ug. Wspomniane wydawnictwo jest bez w?tpienia bardzo dobre, jednak sam doceni?em je dopiero po czasie – w 2006 roku nie by?em jeszcze gotowy na bezkrytyczne przyj?cie niemal?e ca?ej p?yty nagranej w stylu hyphy, któr? to konwencj? E-40 przeniós? na wy?szy poziom. Nie jest to bowiem muzyka, której da?oby si? s?ucha? przez d?u?szy czas w wykonaniu kogokolwiek poza E-Feezym. Po „The Ball Street Journal” oczekiwa?em wi?c godnej kontynuacji poprzedniego wydawnictwa – dosta?em niestety jedynie gorszy poziomem sequel.

Nie znaczy to oczywi?cie, ?e nie ma czego na nowym albumie pos?ucha?. The Ball Street Journal otwiera niesamowicie dynamiczny kawa?ek The Ambassador, b?d?cy wiern? kopi? pierwszego numeru pt. Yay Area z p?yty poprzedniej. Ci??ki bas, mocna perkusja, pojedyncze d?wi?ki prosto z keyborda i powtarzaj?cy si? cut, który stanowi integraln? cz??? podk?adu, sprawiaj?, ?e mamy do czynienia z wykorzystaniem ogranego patentu, którego nie mog? jednak skrytykowa?, bo buja chyba jeszcze mocniej ni? pierwowzór. Zobaczmy o czym opowiada nam 40 Water w tym tracku:

I’m tryin’ to get my beak wet (beak wet),
I’ma let you shoot the dice and I’ma side bet.
Still hungry, just ate (just ate).
Medallion same size as a dinner plate.
The Bay ain’t been the same since I took a break.
Where you been 40? Buyin’ real estate.
I cain’t stop (I can’t stop)
Play me foul, fuck around and get mollywhopped.
Just got my car up out the shop (out the shop).
What color you paint it pimp?! Apricot (apricot).
You might spot me in the function with a peacock,
Wipin’ the sweat off my face, with a C-note.
They call me Uncle 40 Water (Uncle 40 Water) -
The Ambassador, the top tomato (the top tomato),
And to you suckers tryin’ to hate (tryin’ to hate) -
40 Water doin’ great.”

Mamy tu do czynienia z braggadocio, jednak takim, jakiego pró?no szuka? u innych wykonawców. Dostajemy oryginalne rymy, humorystyczne punchline’y, bogaty j?zyk, charakterystyczne podbijanie ko?cówek wersów, a wszystko to jest tylko uzupe?nieniem niesamowitego flow autora p?yty, które bez w?tpienia jest obecnie jednym z najlepszych w grze. Tak te? b?dzie sytuacja wygl?da? na przestrzeni ca?ego kr??ka – E-40 jest hustlerem, który pomimo tego, ?e si? dorobi?, pozosta? na ulicy, jest legend? Bay Area, wi?c zdecydowanie ma si? czym chwali?, a rozwa?ania te zabarwiaj? momenty szczerych opowie?ci o ?yciu, czy z drugiej strony – radiowych piosenek dla fanek. Jest to generalnie bardzo przyjemne, jednak bior?c pod uwag? fakt, ?e p?yta sk?ada si? z 19 utworów – w pewnym momencie zaczyna m?czy? i nudzi?.

Jest jednak sporo momentów, w których hyphy buja tak jak powinno. Mo?na tu wymieni? chocia?by wyprodukowany przez Droop-E singiel Got Rich Twice, w którym nawijk? autora p?yty urozmaica refren Turf Talka, czy oparty na zupe?nie szalonym podk?adzie Tell It Like It Is, dla którego co prawda równie? da?oby si? znale?? pierwowzór na p?ycie My Ghetto Report Card, dopóki jednak utwór jest bujaj?cy, nie zamierzam go krytykowa?. Magia E-40 polega bowiem i na tym, ?e potrafi on wyci?gn?? nawet niecodziennie wtórn? liljonow? produkcj? do numeru Break Ya Ankles i nagra? hit, który stworzony jest by opanowa? nie tylko lokalne kluby. Zastanawia mnie jedynie historia kolaboracji autora p?yty z go?cinnie wyst?puj?cym w omawianym utworze Shawty Lo, która cho? niespodziewanie zno?na, pozostawia niesmak, b?d?c swego rodzaju faux pas dla legendy Bay Area. Do numerów niew?tpliwie bujaj?cych mog? spokojnie zaliczy? równie? oparty na najbardziej minimalnej produkcji Poor Man’s Hydraulics, czy, posiadaj?cy wymowny dla tre?ci tytu?, track Alcoholism, który, cho? do?? ci??ki, nie jest nawet w po?owie tak mroczny jak The Recipe, gdzie oprócz rewelacyjnej zwrotki autora p?yty, na uwag? zas?uguje go?cinny wyst?p niezawodnego jak zwykle Buna B. Cho? numer jest dobry, nie wytrzymuje porównania z White Gurl – odpowiednikiem z poprzedniego wydawnictwa E-40.

Nagranie prawie osiemdziesi?ciu minut muzyki okaza?o si? dla autora p?yty jednak zbyt du?ym wyzwaniem. Utwory takie jak 40 Water, Sliding Down the Pole czy I Can Sell It wnosz? do kr??ka naprawd? niewiele i po prostu m?cz?. Jak pisa?em wcze?niej – E-40 potrafi utrzyma? s?uchacza przy muzyce hyphy przez d?u?szy czas, jednak nawet on ma swoje ograniczenia. Dodatkowo zaznaczy? musz?, ?e nie wysz?y autorowi p?yty numery komercyjne, przeznaczone dla radia. Give Her the Keys porusza ograny motyw materialnej mi?o?ci, b?d?cej pretekstem dla rapera do pochwalenia si? bogactwem, refren T-Paina m?czy, a s?odki podk?ad zupe?nie nie pasuje do klimatu p?yty. Podobnie sytuacja wygl?da z pierwszym singlem pt. Wake It Up – gdyby utwór znalaz? si? na p?ycie Akona zapewne by?bym bardziej entuzjastycznie do niego nastawiony, jednak p?yta „Ambasadora Bay Area” nie jest miejscem dla skierowanych do kobiet piosenek typu „jestem gwiazd? i b?dzie ci ze mn? dobrze”. Hood Boy natomiast brzmi jak R&B klasy B i razi brakiem pomys?ów, których przecie? pe?no by?o zawsze na p?ytach E-40, wi?c wpadki tego typu martwi? tym bardziej.

Hyphy na p?ycie The Ball Street Journal buja, jednak jest wtórne i kilka utworów spokojnie mo?na wyrzuci?, utwory dla radia s? przes?odzone i nie pasuj? do ca?o?ci, jest jednak na p?ycie grupa numerów daleka tamtym rozwi?zaniom, do której nie sposób si? przyczepi?. Pierwszym z nich jest Pain No More – mój zdecydowany faworyt z opisywanej p?yty. Jonathan Rotem dostarczy? niesamowit? produkcj?, przenosz?c? s?uchacza w ?wiat Kalifornii, 40 Water oraz go?cinnie wyst?puj?cy The Game i Snoop Dogg mi?e dla ucha przechwa?ki (E-40: Don’t compare me to nobody unless you talkin’ ’bout Pac), a anonimowy piosenkarz bardzo przyjemny, cho? lekko g?upawy refren traktuj?cy o za?ywaniu pigu?ek, paleniu trawki i picu Hennessy jako remedium na problemy. Niczego owemu numerowi nie brakuje i zago?ci? w mych g?o?nikach na d?ugi czas. Earl natomiast to kolejny mroczny kawa?ek, tym razem oparty na d?wi?kach niepokoj?cego pianina i syntezatora, do którego to tracku 3 grosze doda? legendarny Ice-T. Zupe?nie inny klimatycznie Pray for Me jest hymnem autora p?yty na cze?? samego siebie, ubarwionym urzekaj?cymi partiami wokalnymi, który godnie zamyka ca?? p?yt?, zostawiaj?c s?uchacza w lekko nostalgicznym nastroju, tak przecie? obcym odczuciom towarzysz?cym s?uchaniu ca?ego wydawnictwa. Wspomnie? warto równie? o numerze Big Time, w którym weso?y podk?ad i optymistyczny refren, tworz? kolejny kontrast z wi?kszo?ci? tracków zamieszczonych na The Ball Street Journal.

Nowe wydawnictwo E-40 nie jest kontynuacj? My Ghetto Report Card – jest jego kopi?. Pojedyncze utwory potrafi? wpa?? w ucho, ca?o?? jednak zostawia niedosyt i poczucie obcowania z albumem, który zosta? z?o?ony nie do ko?ca z pomys?em. Nawet sama kolejno?? utworów pozostawia wiele do ?yczenia – s?odkie numery komercyjne s? rozrzucone po ca?ej p?ycie i co chwil? rozbijaj? jej charakterystyczny klimat. To, co nale?a?o zrobi?, to przede wszystkim skróci? wydawnictwo do mniej wi?cej 12 tracków i lepiej je uporz?dkowa?. Takie poprawki nie by?yby jednak wystarczaj?ce, by mówi? o p?ycie The Ball Street Journal w samych superlatywach. Mam nadziej?, ?e przy okazji nast?pnego wydawnictwa, zamiast nagrywa? muzyk? jakiej pe?no w Bay Area, przeniesie E-40 ruch hyphy na kolejny poziom i dostaniemy co? na miar? jego potencja?u. Nie przekre?lam jednak p?yty The Ball Street Journal – jest na niej wystarczaj?co du?o dobrych utworów, by warto by?o z owym albumem si? zapozna?.

Krzysztof Saca?a a.k.a. Mr. Chris